100 milyon yıllık bebek dinozor bulundu: Kuzu gibi tüylüymüş

Güney Kore’de 15 yılın ardından ilk kez yeni bir dinozor türü keşfedildi. Aphae Adası’ndaki kazılarda bulunan fosile, ülkenin ikonik çizgi film kahramanı Dooly’nin adı verildi: “Doolysaurus huhmini.” Yaklaşık 100 milyon yıl önce yaşayan yavru dinozor, hindi büyüklüğündeydi; araştırmacılar onu “küçük bir kuzuya” benzetti.

Güney Kore’nin Aphae Adası’nda yürütülen kazı çalışmalarında, ülkenin 15 yıldan beri ilk kez keşfedilen olan yeni dinozor türü gün yüzüne çıktı. Bilim insanları, fosili bir çizgi film karakterine atıfla “Doolysaurus huhmini” olarak adlandırdı.

Dooly, Güney Kore’nin en ikonik çizgi film karakterlerinden biri. Başındaki iki küçük saç tutamıyla tanınan sevimli yeşil dinozor, on yıllardır her kuşaktan izleyiciye ulaşan bir kültür mirası.Araştırma ekibine liderlik eden, Texas Üniversitesi Jackson Jeoloji Okulu’ndan misafir araştırmacı Jongyun Jung, ismin seçimini şöyle açıkladı: “Dooly, Kore’nin çok tanınan, ikonik bir dinozor karakteridir. Her nesil bu karakteri tanır. Üstelik bizim fosil de henüz yavru bir dinozora ait, bu yüzden isim son derece uygun düştü.”

Kore paleontoloji tarihinde bir ilk olarak kayıtlara geçen bu bulgu, ülkede tanımlanan ilk dinozor kafatası parçalarını da içeriyor.

Fosilin Hyemin Jo tarafından 2023’te bulunmasının ardından araştırma ekibi başlangıçta yalnızca birkaç bacak ve omurga kemiğine ulaşabildi.

Esas sürpriz daha sonra geldi. Texas Üniversitesi’nin yüksek çözünürlüklü tomografi (UTCT) tesisinde gerçekleştirilen mikro-BT taraması, kayanın içinde gizli kalan kafatası parçalarını ve çok sayıda başka kemiği ortaya çıkardı.

“Kafatası parçaları ve bu kadar fazla kemik bulmayı hiç beklemiyorduk. Kayanın içinde ne saklı olduğunu gördüğümüzde gerçekten büyük bir heyecan yaşadık” diyen Jung, keşfin bulgularının 19 Mart’ta Fossil Record dergisinde yayımlandığını belirtti.

Türün tam adının ikinci kısmı olan “huhmini” ise Kore dinozor araştırmalarına onlarca yıl katkı sunan, Kore Dinozor Araştırma Merkezi’nin kuruculuğunu yapan ve pek çok fosil alanının UNESCO kapsamında korunmasını sağlayan paleontolog Min Huh’a ithafen verildi.

Öldüğünde yaklaşık iki yaşında olan Doolysaurus hindi büyüklüğündeydi. Türün yetişkin bireylerinin bunun iki katı büyüklüğe ulaştığı düşünülüyor.

Araştırmacılar, hayvanın vücudunun tüylere benzer yumuşak uzantılarla kaplı olduğuna inanıyor. Çalışmanın ortak yazarı, Jackson Okulu’ndan Prof. Julia Clarke bu olasılığı canlı bir şekilde aktardı: “Oldukça sevimli görünmüş olmalı. Küçük bir kuzuya benzediğini hayal ediyorum.”

Hayvanın femur kemiğinden alınan ince bir kesit incelenerek büyüme desenleri analiz edildi ve fosil bir yavruya ait olarak kesin biçimde sınıflandırıldı.

Fosil içinde onlarca küçük taş, gastrolit, bulunması araştırmacıların dikkatini çeken önemli ipuçlarından birini oluşturdu. Dinozorların besinleri sindirmek amacıyla yuttukları bu taşlar, Doolysaurus’un bitkiler, böcekler ve küçük hayvanlardan oluşan karma bir beslenme düzenine sahip olduğuna işaret ediyor.

Ryan Somma, CC BY-SA 2.0 , via Wikimedia CommonsTaşların düzenli ve yerli yerinde durması, iskeleti büyük bölümünün hala kayanın içinde sağlam biçimde korunuyor olduğunu da gözler önüne serdi. Clarke bu işareti değerlendirerek ekibin Texas’a gidip fosili taratmasını önerdi.

Fosilin büyük bölümü hala sert kayanın içinde gömülü olduğu için elle yapılan çıkarma işlemi yıllarca sürebilirdi. Mikro-BT taraması ise görev birkaç ayda tamamladı.

Jung ve Clarke, taramalar tamamlandıktan sonra anatomiyi ayrıntılı biçimde incelemek için bir yılı aşkın süre çalıştı. Clarke, BT taramasının katı kayalara sıkışmış hassas fosiller için artık vazgeçilmez bir yöntem haline geldiğini vurguladı.

Doolysaurus, Orta Kretase döneminde, yaklaşık 94 ila 113 milyon yıl önce yaşadı. İki ayaklı dinozorlardan oluşan Thescelosauridae ailesine dahil edilen türün, Doğu Asya ve Kuzey Amerika’da yaşamış bu gruptaki diğer dinozorlar gibi tüylü bir yapıya sahip olduğu düşünülüyor.

Ben Jacobson (Kranar Drogin), CC BY-SA 3.0 , via Wikimedia CommonsGüney Kore, dinozor izleri, yuvaları ve yumurtaları açısından dünyanın en zengin bulgu noktaları arasında gösteriliyor. Ancak gerçek kemik fosilleri son derece nadir. Araştırmacılar, Doolysaurus gibi pek çok fosilin hala kayaların içinde gizli durumda beklediğini düşünüyor.

Ekibin diğer üyeleri Kim ve Jo, Texas’ta edindikleri BT tarama yöntemini Kore’deki diğer fosillere uygulamaya başladı. Jung da yeni örnekler aramak için Aphae Adası’na dönmeyi planlıyor.