54 yıl sonra ilk kez bir grup astronot dünya yörüngesinden öteye yola çıktı

Artemis II roketinin ertelemelerin ardından 1 Nisan’da nihayet fırlatılması NASA’ya rahat bir nefes aldırdı.

Bu göreve önemli konularda birçok soru eşlik ediyor; dört astronotun güvenliği, NASA’nın itibarı ve Amerika’nın yeni küresel uzay yarışına liderlik ettiği yönündeki iddiasının inandırıcılığı.

Elbette, “Uçuşta tuvalet yine bozulabilir mi? Mürettebat ne zaman uyuyabilir?” gibi merak edilen sıradan sorular da var.

Peki bundan sonra Artemis II görevinde sırada ne var?

Astronotlar nerede?

Komutan Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch ve Jeremy Hansen şu anda Dünya’nın yaklaşık 68.397 km üzerinde yörüngede, Orion uzay aracını test ettiler.

Aracın güneş kanatları fırlatmadan kısa bir süre sonra tamamen açıldı ve yolculuğunu sürdürmesine yardımcı olacak gücü sağladı.

Bir minibüs büyüklüğündeki araç, daha önce insanlı bir görevde kullanılmadı; bu nedenle pilot Victor Glover Orion’un sınırlarını zorluyor.

NASA mürettebatın derin uzaya ilerlemeden önce Orion’un bu zorlu yolculuğa hazır olduğundan emin olmak istedi. Bu testler başarılı oldu ve uzay aracı dünya yörüngesinden de ayrılarak Ay’a doğru yolculuğuna başladı. Böylece 54 yıl aradan sonra ilk kez bir grup insan dünya yörüngesinden öteye yolculuk yapıyor.

Aracın yaşam destek sistemleri de test edildi.

Mürettebat şu anda ne yapıyor?

1960’lar ve 1970’lerdeki Apollo görevlerinin aksine, NASA bu görevi canlı yayımladığı için bu yolculukta neler olup bittiğinin büyük bölümünü izleyebiliyoruz.

Astronotların başlarının üzerindeki kameralar hareketlerini anlık olarak gösteriyor.

Fırlatmadan yaklaşık sekiz saat sonra mürettebata ilk uykuları için izin verildi.

Komutan Reid Wiseman’ın, görev kontrolle iletişim kurmak için kullandıkları telsizden, ekibin pijamalarının nerede olduğunu sorduğunu duyduk.

Uzaydaki programlar son derece sıkı. Her dakika Görev Kontrol tarafından planlanıyor.

Bugün mürettebat, 24 saat diliminde toplam sekiz saate denk gelecek şekilde dört saatlik aralıklarla uyuyor.

Uzayda uyumak zor olabilir. Mürettebat, kendilerini özel asılı uyku tulumlarına bağlamak zorunda ve genelde bazı astronotlar yer çekiminin olmadığı ortamda uykuya dalmakta zorlanıyor.

Ancak bazıları da uzaydaki uykularının hayatlarının en iyi uykusu olduğunu söylüyor.

Mürettebatın, yerçekimsiz ortamda kas ve kemik yoğunluklarını korumak için her gün 30 dakika egzersiz yapma talimatı var.

NASA’nın özel hazırlanmış Artemis II menüsünden ilk yemeklerini de yediklerini varsayıyoruz.

Orion’da buzdolabı yok, bu yüzden yiyeceklerin çoğu dondurularak kurutulmuş ve araçtaki musluktan alınan suyla hazırlanıyor.

Mürettebat yemeklerini önceden seçebildi; seçenekler arasında peynirli makarna, dana rosto ve beş farklı acı sos bulunuyor.

Günde iki içeceğe izinleri var; buna kahve veya “çikolatalı kahvaltı içeceği” de dahil.

Ve en önemlisi, bildiğimiz kadarıyla tuvalet çalışıyor. Fırlatma sırasında tesisat bozulmuştu, bu da ekibin tuvaletsiz bir araçta 10 gün geçirmek zorunda kalabileceği endişesini doğurmuştu.

Görev Kontrol, astronot Christina Koch’a özel tasarım tuvaleti nasıl tamir edeceğine dair talimat verdikten sonra mürettebata, “Tuvaletin kullanılabilir olduğunu bildirmekten memnuniyet duyuyoruz… Sisteme sıvı vermeden önce çalışma hızına ulaşmasını beklemenizi öneriyoruz” dedi.

Ay’a ne zaman gidilecek?

Gösterişli adıyla “Ay‑ötesi enjeksiyon” (trans‑lunar injection) ateşlemesi Türkiye saatiyle perşembeyi cumaya bağlayan gece yarısından biraz sonra yapıldı.

Bu aslında uzay aracını Dünya’nın yörüngesinden çıkarıp Ay yoluna sokacak büyük bir itiş manevrası.

Bu ateşleme altı dakika sürdü ve onları Ay’ın etrafında, Ay’ın yerçekimini kullanarak Dünya’ya geri savuracak bir yörüngeye gönderecek.

Sonunda, Dünya’dan 10.299 km mesafedeki Ay’ın uzak tarafının ötesine uçmaları gerekiyor.

Bunun 6 Nisan Pazartesi günü gerçekleşmesi bekleniyor. Astronotlar, uzak tarafın bazı bölgelerini gören ilk insanlar olacak ancak Hindistan ve Çin de dahil olmak üzere çeşitli ülkelerin sondaları bu bölgeyi daha önce belgelemişti.

Bu gizemli bölgenin fotoğraflarını çekecek ve Dünya’nın buraları görüp öğrenmesi için gözlemler yapacaklar.