ABD, Türk tersanesine savaş gemisi siparişi verecek

ABD’nin Çin ile artan askeri rekabet ortamında donanma filosunu genişletmek amacıyla Türkiye ile gemi inşa alanında görüşmeler yürüttüğü öne sürüldü. Görüşmelerde gemi bileşenleri tedariki, olası fırkateyn inşası ve ABD Donanması’nın üretim kapasitesinde yaşanan darboğazların aşılması ele alındı. Yetkililer, temasların geçen yıldan bu yana sürdüğünü ve farklı işbirliği modellerinin değerlendirildiğini belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi müttefik ülkelerle yapılacak işbirlikleriyle donanma açığını kapatmayı hedefliyor. ABD’nin Çin ile artan askeri ve stratejik rekabet kapsamında deniz kuvvetlerini güçlendirme arayışları hız kazandı. Temaslarda hem mevcut üretim sorunları hem de uzun vadeli işbirliği ihtimalleri masaya yatırıldı.

ABD Donanması’nın filosunu genişletme çabaları doğrultusunda Türkiye ile gemi inşa alanında geçen yıldan bu yana görüşmeler yürüttüğü ifade edildi. Görüşmelerin ABD Donanması’nın yaşadığı üretim darboğazlarına çözüm bulmayı amaçladığı kaydedildi. Kaynaklar Türkiye’nin bu süreçte önemli bir seçenek olarak değerlendirildiğini kaydetti.

Middle East Eye’a (MEE) konuşan yetkililer temaslarda gemi bileşenlerinin tedariki, olası fırkateyn inşası ve ABD Donanması’na destek sağlanabilecek üretim modellerinin ele alındığını açıkladı. Görüşmelerin içeriğinin, ABD’nin mevcut yasal düzenlemeleri ve savunma sanayi politikaları çerçevesinde şekillendiği bilgisi paylaşıldı.

Ankara son yıllarda denizcilik alanında önemli bir üretim kapasitesine ulaştı. Türkiye’deki tersaneler aynı anda Türk ve Pakistan donanmaları için 30’dan fazla gemi üretebilecek kapasitede. Bu durum Türkiye’yi bölgesel ve küresel ölçekte dikkat çeken bir denizcilik gücü haline getirdi.

Türk savunma sanayi şirketleri, Türkiye’nin milli savaş gemisi programı olan MİLGEM projesi kapsamında çok sayıda yerli gemi tasarımı geliştirdi. ABD’li yetkililer bu tasarımların farklı donanmaların ihtiyaçlarına uyarlanabilecek esnekliğe sahip olduğunu söyledi. Programın, Türkiye’nin deniz platformları konusundaki mühendislik birikimini artırdığı kaydedildi.

ABD’li temsilcilerin Türkiye’nin gemi bileşenleri tedarik edip edemeyeceğini araştırdığı belirtildi. Görüşmelerde ayrıca Ankara’nın ABD Donanması’na ek fırkateynler inşa etmesine yardımcı olma olasılığı da değerlendirildi.

Trump yönetimi ABD gemi inşa sektörünü canlandırmak ve donanma filosunu genişletmek istiyor. ABD’li kaynaklar bu hedef doğrultusunda Washington’un “on yıllarca süren yetersiz yatırımların” ardından Asya’daki müttefikleri Japonya ve Güney Kore’nin bilgi birikiminden yararlandığını açıkladı. ABD yönetimi farklı ülkelerle bu çerçevede temaslarını sürdürüyor.

Bu yaklaşımın en somut örneklerinden biri Güney Koreli Hanwha Grubu’nun aralık 2024’te ABD merkezli Philly Shipyard’ı 100 milyon dolara satın alması oldu. Şirket, yılda yaklaşık 20 gemi üretmeyi hedefliyor.

ABD’nin denizcilik alanındaki çabaları farklı noktalarda engellerle karşılaştı. Bazı projelerin iptal edilmesinin ve ertelenmesinin ardından son olarak aralık 2025’te ABD Deniz Kuvvetleri Bakanı John Phelan, Pentagon’un İtalyan gemi inşa şirketi Fincantieri ile imzaladığı Constellation sınıfı fırkateyn programının da iptal edildiğini duyurdu.

ABD yasalarının donanmanın yurtdışında savaş gemisi inşa etmesini yasaklamasına rağmen ABD Başkanı Trump gemi açığını kapatmak için müttefik ülkelerde gemi inşa edilmesi seçeneğini değerlendirdiklerini dile getirmişti.

Trump yaptığı bir açıklamada Donanma’yı güçlendirmeyi hedeflediğini vurgulayarak, şu ifadeleri kullanmıştı:

“Eskiden günde bir gemi inşa ederdik. Artık gemi inşa etmiyoruz. Bunu yeniden başlatmak istiyoruz. Ve belki de gemi inşa etme konusunda müttefiklerden de yararlanacağız. Belki de mecbur kalacağız.”

Amerikalı bir yetkili Washington ile Türkiye arasındaki görüşmelerin bu soruna çözüm üretmek için başlatıldığına dikkat çekerek “ABD gemi inşa sanayisi gerçek bir kriz içinde ve bu sektörün ihtiyaçlarını karşılamak için Türkiye ile görüşmeler yapıldı” dedi.

Türkiye’deki tersaneleri yakından tanıyan bir Türk kaynak, İstanbul Donanma Tersanesi’nin ABD’nin ek gemiler inşa etmesine yardımcı olabilecek yedek kapasiteye sahip olduğunu ifade etti. Kaynak Türkiye’nin bu alanda ciddi bir üretim altyapısı sunduğunu belirterek bu kapasitenin farklı işbirliği modellerine olanak tanıdığını kaydetti.

Haberde İstanbul Donanma Tersanesi Komutanlığı Tasarım Proje Ofisi’nin deneyiminin özellikle dikkat çekici olduğu vurgulandı. Bu yapının gemi inşa sürecinin tüm aşamalarını tek merkezden koordine edebildiği belirtildi. Bu modelin esnek ve verimli bir üretim süreci sunduğu belirtildi.

Türk tersanelerinin yüksek derecede yenilikçi olduğuna dikkat çekilirken üretim sürecinin bazı bölümlerinin rutin olarak otomatikleştirildiğinin altı çizildi.