Bu gece sadece ‘Mavi Ay’ yok, bir de ‘Mikro Ay’ var

Bu gece kafanızı gökyüzüne kaldırdığınızda, sıradan bir dolunaydan çok daha fazlasına tanıklık edeceksiniz. Astronomi dünyasını heyecanlandıran bu özel gecede uydumuz Ay alışılmışın dışındaki iki farklı kozmik durumu aynı anda yaşayacak.

Resmi olarak pazar sabahı tam dolunay fazına ulaşan Ay, en net ve büyüleyici haliyle pazar gecesi gözlemlenebilecek. Bu benzersiz geceyle birlikte, takvimsel bir rastlantı sonucu bu yıl 12 yerine toplam 13 dolunay gerçekleşmiş olacak.

“Mavi Ay” ifadesi, yaygın inanışın aksine Ay’ın renginin maviye bürüneceği anlamına gelmiyor. Bu terim, tamamen takvimsel bir döngüyü ifade ediyor: Bir miladi ay içinde iki kez dolunay yaşanması durumuna astronomide “Mavi Ay” deniyor. Ortalama olarak her 2 ila 3 yılda bir tekrarlanan bu durum bu geceki gökyüzü şöleninin ilk ayağını oluşturuyor.

Gecenin ikinci sürprizi ise “Süper Ay” kavramının tam zıddı olan “Mikro Ay.” Uydu Dünya etrafındaki eliptik yörüngesinde gezegene en uzak noktalardan birine ulaşıyor. 

Yaklaşık 406 bin kilometre mesafede gerçekleşecek bu konum nedeniyle Ay, normal dolunaylara kıyasla gökyüzünde biraz daha küçük ve sönük bir siluet çizecek.

Uzmanlar bu boyut farkının çıplak gözle ayırt edilmesinin zor olduğunu belirtse de, bu gece teknik olarak yılın en mütevazı ve en sönük dolunayı izlenecek.

Mavi Ay ya da Mikro Ay fenomenlerine tek başlarına birkaç yılda bir rastlamak mümkün. Ancak bu iki özel durumun aynı geceye denk gelmesi son derece nadir görülen bir uzay olayı. Astronomların hesaplamalarına göre bir sonraki tekil Mavi Ay 2028’de, Mikro Ay önümüzdeki ay yaşanacak olsa da, bu iki büyüleyici doğa olayının yeniden aynı gün kesişmesi için 2053 yılına kadar, yani tam 27 yıl beklemek gerekecek.

Tarih, Ay’ın kelimenin tam anlamıyla “maviye” çaldığı çok nadir anlara tanıklık etti. Ancak bu durum kozmik değil, tamamen atmosferik olaylarla ilgiliydi.

Örneğin 1883 yılında Krakatoa Yanardağı patladığında, atmosfere saçılan yoğun küller ve partiküller kırmızı ışığı filtrelemiş ve Ay’ın mavi tonlarda görünmesine neden olmuştu. Bilim insanları, bu gece yaşanacak dolunayın ise rengiyle değil, sadece astronomik ismi ve nadirliğiyle “mavi” kalacağını hatırlatıyor.