Çin uzay ekibini değiştirdi: Biri uzun kalıp ‘kobay’ olacak

Çin’in yeni taykonot ekibinin Tiengong Uzay İstasyonu’na ulaştığı bildirildi. Yeni taykonot ekibinin 6 ay süreyle görev yapması planlanıyor ancak önceki seferlerinden farklı olarak taykonotlardan biri, uzun süreli uzay seferlerinin insan bedenine etkilerini inceleyecek deney için uzay istasyonunda 1 yıl süreyle kalacak.

Çin İnsanlı Uzay Programı Ajansından (CMSA) yapılan açıklamaya göre taykonotlar Cu Yangcu, Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying’yi taşıyan Şıncou-23 uzay mekiği istasyonun çekirdek modülüne kenetlendi.

Yaklaşık 3,5 saat süren yolculuğun ardından istasyona ulaşan taykonotlar mekikten modüle geçerek uzay istasyonuna girdi.

Taykonotları taşıyan Şıncou-23 uzay mekiği, dün gece Long March 2F roketiyle, ülkenin kuzeybatısındaki Ciuçüen Uydu Merkezi’nden fırlatılmıştı.

Yeni ekip, Şıncou-21 mekiğiyle 31 Ekim 2025’te istasyona gönderilen ve 6 ayı aşkın süredir görev yapan taykonot ekibinden görevi devralacak.

Seferin uçuş mühendisliğini üstlenen 48 yaşındaki Cu Yangcu, Mayıs 2023’te uzaya gönderilen “Şıncou-16” görevinde Tiengong Uzay İstasyonu’nda görev yapan taykonot ekibi içinde yer almıştı.

Taykonotlar Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying ise ilk kez insanlı uzay görevinde yer alıyor.

Şıncou-23 mekiğinin pilotluğunu yapan Cang’ın daha önce Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetlerinde savaş uçağı pilotu, yük uzmanı olarak sefere katılan Lai ise Hong Kong Emniyet Müdürlüğünde polis başmüfettişi olarak görev yapmıştı.

Bilgisayar bilimleri alanında uzman olan Lai, Çin’in Hong Kong Özel İdari Bölgesi’nden uzay istasyonu görevlerine katılan ilk taykonot oldu.

Taykonotlardan biri, uzay istasyonunda 1 yıl geçirecek. Görev süresince ekip üyelerinin sağlık verileri takip edilerek, hangi ismin uzay istasyonunda uzun süre kalacağı belirlenecek.

Uzayda uzun süreli kalmak, düşük yer çekimi ve radyasyon nedeniyle insan bedeninde kemik yoğunluğunun azalması, kas kaybı, uyku bozukluğu, fiziksel ve psikolojik yorgunluk gibi etkilere yol açabiliyor.

1994-1995 yıllarında Mir Uzay İstasyonu’nda 437 gün (yaklaşık 14 ay) kalan Rus astronot Valeri Polyakov bu alanda rekoru elinde bulunduruyor.

Çinli uzay ekibi görev boyunca ayrıca yaşam bilimleri, malzeme bilimi, mikro kütle çekimi sıvı fiziği, uzay havacılık tıbbı ve alanlarında 100’den fazla deney ve uygulama projesi yürütecek.

Çin, ABD’nin bu alanındaki işbirliğini yasaklaması ve Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) programına katılımını engellemesi nedeniyle yörüngede kendi uzay istasyonunu kurmuştu.

Bir çekirdek modül, iki laboratuvar modülünden oluşan ve bir uzay teleskobunun eklenmesi planlanan “Tiengong” (Gök Sarayı) İstasyonu, Rusya’nın artık faal olmayan Mir Uzay İstasyonu örnek alınarak inşa edildi.

İstasyonun ana parçası “Tienhı” (Göksel Uyum) adı verilen çekirdek modül 29 Nisan 2021’de ilk laboratuvar modülü “Vıntien” (Gökleri Aramak) 24 Temmuz 2022’de, ikinci laboratuvar modülü “Mıngtien” (Gökleri Düşlemek) ise 31 Ekim 2022’de fırlatıldı.

Çekirdek modüle laboratuvar modüllerinin eklenmesiyle “T” biçimli ana iskeletinin kurulumu tamamlanan istasyon, “uygulama ve geliştirme aşamasına” geçti.

“Şüntien” (Gökleri Dolaşmak) adı verilen uzay teleskobunun da ayrı modül olarak istasyona eklenmesi planlanıyor.

Üç kişilik taykonot ekibinin dönüşümlü görev yaptığı istasyona “Şıncou” (Kutsal Gemi) mekikleriyle personel, “Tiencou” (Gök Gemisi) mekikleriyle de ikmal malzemeleri taşınıyor.