Gökyüzünde büyük şenlik var… Bu meteorları en amatörler bile görebilecek

Sonbaharda gökyüzünü izlemek için bir neden daha var. Sezonun dikkat çeken gök olaylarından biri olan Draconid meteor yağmuru hem astronomi meraklılarına hem de sıradan gökyüzü gözlemcilerine güzel bir seyir sunacak.

21P/Giacobini-Zinner kuyruklu yıldızından geriye kalan parçaların Dünya atmosferine girmesiyle oluşan Draconid meteor yağmurunda normal koşullarda saatte ortalama 5 meteor görmek mümkün; ancak bu meteorları diğer birçok gök taşından ayıran önemli bir özellikleri var:

Atmosfere saniyede yaklaşık 20 kilometre hızla giriyorlar. Bu hız, tipik meteorların hızından belirgin şekilde daha düşük.

Bu nedenle Draconid meteorları gökyüzünde daha yavaş ilerliyor ve geride uzun, parlak izler bırakabiliyor. Bu da onları fark etmek ve birkaç saniye boyunca takip etmek için gözlemcilere daha fazla zaman tanıyor.

Gece yarısını beklemek gerekmiyor

Meteor yağmurlarının çoğunda en iyi gözlem için gece yarısını ve hatta sabaha karşı saatleri beklemek gerekiyor. Draconidler ise bu açıdan biraz farklı. Meteor yağmurunun radyant noktası, yani meteorların gökyüzünde geliyor gibi göründüğü bölge 8 Ekim gecesi hava karardıktan kısa süre sonra görülebilecek.

9 Ekim gecesi saat 20.00 civarında ise radyant nokta gökyüzünde oldukça yüksek bir konuma ulaşacak. Bu nedenle gözlem yapmak isteyenlerin gece boyunca uyanık kalması gerekmeyecek.

Üstelik bu yıl gökyüzü koşullarının da gözlem için elverişli olması bekleniyor. 10 Ekim’deki Yeni Ay nedeniyle Ay ışığı gökyüzünü pek aydınlatmayacak. Böylece özellikle daha sönük meteorları görmek kolaylaşacak.

Draconidlerin radyant noktası Ejderha (Draco) takımyıldızında, Büyük Ayı ve Küçük Ayı takımyıldızlarının arasında bulunuyor. Ejderha’nın kuyruğu da iki “ayı”nın arasından geçiyor.

Gösteriyi izlemek için teleskop ya da özel bir ekipmana ihtiyaç yok. Şehir ışıklarından mümkün olduğunca uzak, açık ve karanlık bir noktaya gitmek ve gökyüzünü çıplak gözle izlemek yeterli.

Ancak gözlerin karanlığa alışması için biraz sabırlı olmak gerekiyor. Yaklaşık 20 dakika boyunca telefon ekranına bakmadan karanlıkta kalmak, gözlerin gece görüşüne uyum sağlamasına yardımcı oluyor. Böylece gökyüzündeki daha sönük meteorları fark etme şansınız da artıyor.

Geçmişte saatte 10 bin meteor görüldü

Draconid meteor yağmuru bugün genellikle sakin bir gökyüzü gösterisi sunuyor. Ancak geçmişi bunun her zaman böyle olmadığını gösteriyor.

9 Ekim 1933 gecesi Dünya, 21P/Giacobini-Zinner kuyruklu yıldızının geride bıraktığı yoğun bir parçacık bulutunun içinden geçti. Bunun sonucunda gerçek bir meteor fırtınası yaşandı. Gözlemlerde saatte 10 binden fazla meteor kaydedildi.

Dönemin tanıkları, meteorların gökyüzünde o kadar sık belirdiğini ve dakikada görülen yıldız kaymalarını saymanın neredeyse imkânsız hale geldiğini aktardı. Benzer büyüklükte ikinci bir meteor fırtınası da 1946 yılında meydana geldi.

Draconidleri astronomların ve gökyüzü gözlemcilerinin yakından takip etmesinin nedeni de tam olarak bu öngörülemezlik. Normalde sakin seyreden meteor yağmuru, Dünya yoğun bir parçacık bulutuyla karşılaştığında bir anda olağanüstü bir gökyüzü gösterisine dönüşebiliyor. Bu nedenle Draconidlerin bir sonraki büyük sürprizinin ne zaman geleceğini kesin olarak bilmek mümkün değil.