Amerika'nın ve dünyanın en tartışmalı şirketlerinden biri olan, yapay zekaya dayalı güvenlik ve askeri çözümler şirketi Palantir, çok tartışmalı bir manifesto yayınlayarak, "Silikon Vadisi'nin amerikan savunmasına katkı vermesinin ahlaki bir zorunluluk olduğunu" öne sürdü.
Oluşturduğu yapay zekaya dayalı karar destek sistemleriyle sadece Amerikan ordusuna değil İsrail ordusuna da hizmet veren Amerikan şirketi Palantir, herhalde dünyanın en tartışmalı şirketlerinden biri.
Kurucularından yöneticilerine kadar herkesin hayli tartışmalı isimler olduğu Palantir, dün belki de durduk yerde “Bize çok soruluyor” diyerek 22 maddelik bir “Manifesto” paylaştı.
Aslında bu manifesto, şirketin Üst Yöneticisi (CEO) Alexander Karp ve üst düzey yöneticisi Nicholas Zamiska tarafından kaleme alınan “The Technological Republic” başlıklı kitaptan yapılan bir özet alıntıydı.
Because we get asked a lot.
The Technological Republic, in brief.
1. Silicon Valley owes a moral debt to the country that made its rise possible. The engineering elite of Silicon Valley has an affirmative obligation to participate in the defense of the nation.
2. We must rebel…
— Palantir (@PalantirTech) April 18, 2026
Bakın o manifestonun tam metni nasıldı:
Çünkü bize çok soruluyor. Kısaca:
1. Silikon Vadisi, yükselişini mümkün kılan ülkeye karşı ahlaki bir borç içindedir. Silikon Vadisi’nin mühendislik elitinin, ulusun savunmasına katılma konusunda olumlu bir yükümlülüğü vardır.
2. Uygulamaların tiranlığına karşı isyan etmeliyiz. iPhone, bir medeniyet olarak en büyük yaratıcılığımız değilse, en büyük başarımız mı? Nesne hayatlarımızı değiştirdi, ancak şimdi de olasılık algımızı sınırlayabilir ve kısıtlayabilir.
3. Ücretsiz e-posta yeterli değil. Bir kültürün veya medeniyetin, hatta yönetici sınıfının çöküşü, ancak o kültür ekonomik büyüme ve kamu güvenliği sağlayabiliyorsa affedilebilir.
4. Yumuşak gücün, sadece etkileyici söylemin sınırları ortaya çıktı. Özgür ve demokratik toplumların başarılı olabilmesi için ahlaki çağrıdan daha fazlasına ihtiyaç vardır. Sert güce ihtiyaç vardır ve bu yüzyılda sert güç yazılım üzerine kurulacaktır.
5. Soru, yapay zekâ silahlarının üretilip üretilmeyeceği değil; kimin üreteceği ve hangi amaçla üretileceğidir. Düşmanlarımız, kritik askeri ve ulusal güvenlik uygulamalarına sahip teknolojilerin geliştirilmesinin faydaları hakkında tiyatrovari tartışmalara girmek için duraklamayacaklardır. Devam edeceklerdir.
6. Ulusal hizmet evrensel bir görev olmalıdır. Toplum olarak, tamamen gönüllü bir ordudan uzaklaşmayı ve ancak herkes riski ve maliyeti paylaşırsa bir sonraki savaşa girmeyi ciddi olarak düşünmeliyiz.
7. Bir ABD Deniz Piyadesi daha iyi bir tüfek isterse, onu üretmeliyiz; aynı şey yazılım için de geçerlidir. Ülke olarak, yurtdışında askeri eylemin uygunluğu hakkında tartışmaya devam ederken, tehlikeye atılmalarını istediğimiz kişilere olan bağlılığımızda sarsılmaz kalabilmeliyiz.
8. Kamu görevlilerinin rahiplerimiz olması gerekmez. Federal hükümetin kamu görevlilerine ödediği şekilde çalışanlarına ödeme yapan herhangi bir işletme hayatta kalmakta zorlanacaktır.
9. Kendilerini kamu hayatına adayanlara çok daha fazla hoşgörü göstermeliyiz. Affetme alanının tamamen ortadan kaldırılması—insan ruhunun karmaşıklığı ve çelişkilerine karşı hoşgörünün tamamen yok edilmesi—bizi, daha sonra pişman olacağımız bir yönetim kadrosuyla baş başa bırakabilir.
10. Modern siyasetin psikolojileştirilmesi bizi yanlış yola sürüklüyor. Ruhlarını ve benlik duygularını beslemek için siyasi arenaya bakan, iç yaşamlarının asla tanışamayacakları insanlarda ifade bulmasına aşırı derecede güvenenler hayal kırıklığına uğrayacaklardır.
11. Toplumumuz düşmanlarının yok oluşunu hızlandırmaya çok hevesli hale geldi ve çoğu zaman bundan sevinç duyuyor. Bir rakibin yenilgiye uğratılması, sevinmek için değil, durup düşünmek için bir an olmalıdır.
12. Atom çağı sona eriyor. Caydırıcılığın bir çağı olan atom çağı sona eriyor ve yapay zekâ üzerine kurulu yeni bir caydırıcılık çağı başlamak üzere.
13. Dünya tarihinde hiçbir ülke bu ülkeden daha fazla ilerici değerler geliştirmemiştir. Amerika Birleşik Devletleri mükemmel olmaktan çok uzaktır. Ancak, bu ülkede kalıtsal elit olmayanlar için dünyanın herhangi bir başka ülkesine kıyasla ne kadar daha fazla fırsat olduğunu unutmak kolaydır.
14. Amerikan gücü, olağanüstü uzun bir barışı mümkün kılmıştır. Birçok kişi, büyük güçler arasında askeri bir çatışma olmadan dünyada neredeyse bir asır boyunca bir tür barışın hüküm sürdüğünü unutmuş veya belki de bunu doğal karşılamıştır. En az üç nesil – milyarlarca insan ve onların çocukları ve şimdi de torunları – hiçbir zaman bir dünya savaşı yaşamadı.
15. Almanya ve Japonya’nın savaş sonrası yeniden canlanması geri alınmalıdır. Almanya’nın etkisiz hale getirilmesi, Avrupa’nın şimdi ağır bir bedel ödediği aşırı bir düzeltmeydi. Japon pasifizmine benzer ve son derece teatral bir bağlılık, sürdürülürse, Asya’daki güç dengesini de değiştirme tehdidi oluşturacaktır.
16. Piyasanın harekete geçemediği yerlerde inşa etmeye çalışanları alkışlamalıyız. Kültür, Musk’ın büyük anlatıya olan ilgisine neredeyse alaycı bir şekilde bakıyor, sanki milyarderler sadece kendilerini zenginleştirme yolunda kalmalıymış gibi. … Yarattığı şeyin değerine dair herhangi bir merak veya gerçek ilgi esasen göz ardı ediliyor veya belki de ince bir şekilde gizlenmiş bir küçümsemenin altından gizleniyor.
17. Silikon Vadisi şiddet suçlarıyla mücadelede rol oynamalıdır. Amerika Birleşik Devletleri genelindeki birçok politikacı, şiddet suçları söz konusu olduğunda esasen omuz silkmiş, sorunu ele almak için ciddi çabalardan vazgeçmiş veya hayat kurtarmak için umutsuz bir girişim olması gereken çözümler ve deneyler geliştirmek için seçmenleri veya bağışçılarıyla herhangi bir risk almaktan kaçınmıştır.
18. Kamu figürlerinin özel hayatlarının acımasızca ifşa edilmesi, çok fazla yeteneği devlet hizmetinden uzaklaştırıyor. Kamu arenası ve kendilerini zenginleştirmekten başka bir şey yapmaya cesaret edenlere karşı yapılan sığ ve küçük saldırılar o kadar affedilmez hale geldi ki, cumhuriyet, içinde gerçek bir inanç yapısı gizlenmiş olsaydı affedilebilecek, etkisiz, boş kaplardan oluşan önemli bir listeyle baş başa kaldı.
19. Dikkat, kamusal hayatta farkında olmadan teşvik ettiğimiz şey aşındırıcıdır. Yanlış bir şey söylemeyenler genellikle pek bir şey söylemezler.
20. Belirli çevrelerdeki yaygın dini inanç hoşgörüsüzlüğüne karşı koyulmalıdır. Elitlerin dini inançlara karşı hoşgörüsüzlüğü, siyasi projelerinin, içindekilerin çoğunun iddia ettiğinden daha az açık bir entelektüel hareket oluşturduğunun belki de en açık işaretlerinden biridir.
21. Bazı kültürler hayati ilerlemeler kaydetti; diğerleri işlevsiz ve gerici kaldı. Artık tüm kültürler eşit. Eleştiri ve değer yargıları yasaklandı. Ancak bu yeni dogma, belirli kültürlerin ve hatta alt kültürlerin… harikalar yarattığı gerçeğini göz ardı ediyor. Diğerleri ise vasat, hatta daha da kötüsü, gerici ve zararlı olduklarını kanıtladı.
22. İçi boş bir çoğulculuğun sığ cazibesine direnmeliyiz. Amerika’da ve daha geniş anlamda Batı’da, son yarım yüzyıldır kapsayıcılık adına ulusal kültürleri tanımlamaya direndik. Ama neye kapsayıcılık?
DÜNYA KUPASI 2026
Oyunlar ve Bulmacalar