Yaygın inanışı sarsan araştırma: Yüksek zekayla siyasi görüş arasında bağ o kadar da güçlü değil

Sıra dışı siyasi görüşlere sahip eksantrik dahi stereotipi, romandan sinemaya kurgusal evrende yaygın bir klişe. Yeni bir çalışma, son derece zeki yetişkinlerin genel nüfusa oldukça benzer siyasi görüşlere sahip olabileceğini öne sürerek bu varsayımı sorguluyor. Araştırmacılar, çocukluklarında üstün zekalı olarak tanımlanan yetişkinlerin, erkeklerdeki muhafazakarlık konusunda belirli bir istisna dışında, büyük ölçüde üstün zekalı olmayan akranlarıyla aynı siyasi görüşe sahip olduğunu buldu. Bu bulgular, Intelligence adlı bilimsel dergide yayınlandı.

Toplum, büyük sorunları çözmek için genellikle üstün zekalı bireylere bakar. Bu bireyler sıklıkla ekonomi, bilim ve siyasette liderlik rolleri üstlenirler. Etkili pozisyonlarda bulundukları için, dünyayı nasıl gördüklerini anlamak kamuoyunun ilgisini çeken bir konudur.

Araştırmacılar, bilişsel yetenek ile siyasi inanç arasındaki bağlantıyı anlamaya çalışmak için on yıllarını harcadılar. Geçmişteki bazı teoriler, daha yüksek zekanın sol veya liberal görüşlere yol açtığını öne sürdü. Diğer teoriler ise zeki insanların ekonomik muhafazakarlığı tercih edebileceğini öne sürdü. Örneğin daha iki yıl önce yayınlanan bir araştırma, yüksek zeka seviyesinin insanları daha sol görüşlere yönelttiğini öne sürmüş ve ciddi yankı bulmuştu. (Bu araştırmayla ilgili haber şu linkten okunabilir.)

Bu geçmiş çalışmaların sonuçları tutarsızdı. Bu tutarsızlık, bir araştırma ekibini uzun vadeli bir yaklaşım kullanarak konuyu araştırmaya yönlendirdi. Araştırmacılar, üstün zekalı yetişkinleri ortalama zekaya sahip bir kontrol grubuyla karşılaştırırken farklı siyasi kalıpların ortaya çıkıp çıkmadığını görmek istediler.

Çalışmanın baş yazarı, Almanya’daki Saarland Üniversitesi Eğitim Bilimleri Bölümü’nden Maximilian Krolo. Kendisi, yine Saarland Üniversitesi’nden Jörn R. Sparfeldt ve Philipps-Üniversitesi Marburg Psikoloji Bölümü’nden Detlef H. Rost ile işbirliği yaptı.

Ekip, araştırmalarını “Bilişsel Karmaşıklık-Açıklık Hipotezi”ne dayandırdı. Bu kavram, daha yüksek zekaya sahip kişilerin genellikle yeni deneyimlere daha açık olduğunu öne sürer. Ayrıca yüksek zekaya sahip kişilerin karmaşık veya incelikli fikirlerle başa çıkmak için daha donanımlı oldukları düşünülür.

Eğer bu hipotez doğruysa, üstün zekalı bireyler katı siyasi dogmaları reddedebilirler. Daha esnek veya ılımlı pozisyonlara yönelebilirler. Araştırmacılar, bu teorik esnekliğin yetişkinlikte belirli siyasi tercihlere dönüşüp dönüşmediğini test etmeyi amaçladılar.

Bunu yapmak için yazarlar, Marburg Üstün Zekalılık Projesi’nden elde edilen verileri kullandılar. Bu, bireylerin gelişimini zaman içinde izleyen, Almanya merkezli uzun erimli bir çalışma. Proje 1987-1988 eğitim öğretim yılında başladı.

İlk aşamada 7.000’den fazla ilkokul üçüncü sınıf öğrencisi incelendi. Araştırmacılar bu büyük gruba standartlaştırılmış zeka testleri uyguladı. Bu testler, öğrencilerin muhakeme yeteneklerini ve bilgiyi işleme hızlarını ölçtü.

Bu büyük havuzdan ekip, yetenekli öğrencilerden oluşan bir grup belirledi. Bu öğrencilerin Zeka Katsayısı (IQ) 130 veya daha yüksekti. Genel nüfusta 100 IQ ortalama olarak kabul edilir.

Daha sonra araştırmacılar, yetenekli olmayan öğrencilerden oluşan bir kontrol grubu seçti. Bu grubun IQ puanları 100’e yakındı. Araştırmacılar, bu kontrol grubunun cinsiyet oranları ve sosyoekonomik arka plan gibi diğer yönlerden yetenekli grupla eşleşmesini sağladı.

Bu eşleştirme süreci, adil karşılaştırmalar sağlamak için tasarlandı. Araştırmacılar, daha sonra bulunan herhangi bir farkın gerçekten zeka farklılıklarından kaynaklandığından daha emin olmak için bunu yaptı.

Altı yıl sonra, öğrenciler dokuzuncu sınıftayken, ekip onları tekrar test etti. Bu yeniden değerlendirme, katılımcıların bilişsel durumunu doğruladı. Bu, çocukların ergenliğe girdiğinde “üstün zekalı” veya “üstün zekalı olmayan” sınıflandırmasının doğru kalması sağlandı.

Mevcut çalışma, bu aynı bireylere ilk tespit edildiklerinden yaklaşık 35 yıl sonraya odaklanıyor. Katılımcılar artık ortalama 43 yaşında yetişkinlerdi. Araştırmacılar, siyasi yönelimlerini değerlendirmek için onlara anketler gönderdi.

Toplam 87 üstün zekalı yetişkin ve 71 üstün zekalı olmayan yetişkin anketi tamamladı. Bu kadar uzun bir süreyi kapsayan bir çalışma için yanıt oranı oldukça yüksekti. Bu katılım düzeyi, verilerin güvenilirliğini güçlendirmeye yardımcı oldu.

Anket, siyasi görüşleri iki farklı şekilde ölçtü. İlk yöntem, basit bir tek boyutlu ölçekti. Katılımcılardan kendilerini soldan (1) sağa (10) kadar uzanan bir spektrumda konumlandırmaları istendi.

İkinci yöntem daha ayrıntılıydı. Araştırmacılar, siyasi düşüncenin dört farklı boyutunu ölçmek için “Siyasi Teoriler Anketi”ni kullandılar. Bu boyutlar, belirli inançların daha hassas bir şekilde anlaşılmasını sağladı.

İlk boyut ekonomik özgürlükçülüktü. Bu bakış açısı, ekonomik konularda serbest piyasaları ve bireysel özgürlüğü vurgular. Burada yüksek puan alan kişiler genellikle liyakate dayalı eşitsizliği adil bulurlar.

İkinci boyut muhafazakarlıktı. Bu bakış açısı geleneğe ve toplumsal istikrara değer verir. Yüksek puan alanlar genellikle toplumsal parçalanmayı önlemek için ortak kültürün ve yerleşik kuralların gerekli olduğuna inanırlar.

Üçüncü boyut sosyalizmdi. Bu bakış açısı sonuç eşitliğine odaklanır. Toplumsal eşitliği korumayı vurgular. Dezavantajlı grupları destekleyebilir ve sömürüyü azaltmak için sosyal müdahaleyi savunabilirler.

Dördüncü boyut liberalizmdi. Bu bağlamda liberalizm, bireysel özerkliğe yüksek değer vermeyi ifade eder. İnsanların başkalarına zarar vermedikleri sürece istedikleri gibi yaşama özgürlüğüne sahip olmaları gerektiğini öne sürer.

Araştırmacılar, anket verilerini Varyans Analizi (ANOVA) adı verilen istatistiksel yöntemler kullanarak analiz ettiler. Yüksek zekalı ve ortalama veya altı zekalı gruplar arasındaki farklılıkları kontrol ettiler. Ayrıca cinsiyete dayalı farklılıkları da incelediler.

Basit sol-sağ ölçeğinde, sonuçlar iki grup arasında istatistiksel bir fark olmadığını gösterdi. Hem yetenekli hem de yetenekli olmayan yetişkinler kendilerini spektrumun merkezine yakın bir yere yerleştirme eğilimindeydiler. Bu, her iki grupta da genel olarak ılımlılığa doğru bir eğilim olduğunu gösterdi.

Araştırmacılar daha sonra ayrıntılı anketin dört özel boyutunu analiz ettiler. Ekonomik libertaryenizm, sosyalizm ve liberalizm için analiz, gruplar arasında yine istatistiksel bir fark olmadığını gösterdi. Zekanın bireyleri bu özel ideolojilere doğru veya onlardan uzaklaştırdığı görülmedi.

Bununla birlikte, muhafazakarlık boyutuyla ilgili olarak belirgin bir örüntü ortaya çıktı. Araştırmacılar, zekâ ve cinsiyet arasında da bir etkileşim etkisi buldular.

Özellikle, zekâsı yüksek olmayan erkekler, zekâsı yüksek erkeklerden daha yüksek muhafazakârlık puanı aldılar. Zekâsı yüksek olmayan erkekler, gelenek ve katı sosyal düzenle ilgili değerleri daha çok benimseme eğilimindeydiler. Zekâsı yüksek olan erkekler ise bu geleneksel muhafazakâr görüşleri daha az benimseme eğilimindeydiler.

Bu fark, çalışmadaki kadınlar arasında gözlemlenmedi. Zekâsı yüksek olan kadınlar ve zekâsı yüksek olmayan kadınlar benzer düzeyde muhafazakârlık gösterdiler. Bu farklılık, yalnızca erkek katılımcılara özgüydü.

Araştırmacılar, bu sonuçları doğrulamak için ek Bayes analizleri kullandılar. Bayes analizi, farklı modeller için kanıt gücünü tartan istatistiksel bir teknik. Bu ek testler, ilk bulguları destekledi.

Ekip, bulguları bilişsel esneklik merceğinden yorumluyor. Zekâsı yüksek olmayan erkeklerin karmaşık sosyal sorunları işlerken geleneksel bakış açılarına daha fazla güvenebileceğini öne sürüyorlar. Bu güven, daha yüksek muhafazakârlık puanlarına yol açabilir.

Öte yandan, zekası yüksek erkekler daha fazla bilişsel esnekliğe sahip olabilirler. Bu, çeşitli bakış açılarını daha kolay işlemelerine olanak tanır. Sonuç olarak, katı geleneksel normlara bağlı kalma eğilimleri daha az olabilir.

Diğer kategorilerdeki farklılığın olmaması, “merkezleme” hipotezini destekliyor. Bu, zeki bireylerin genellikle aşırı siyasi pozisyonlardan kaçındığına dair bir  fikir. Aşırı görüşleri karmaşık bir gerçekliğin aşırı basitleştirilmesi olarak görebilirler.

Yazarlar ayrıca Alman siyasi bağlamının da araştırma sonucunda rol oynayabileceğini belirtiyor. Almanya, kapitalizmi sosyal refahla harmanlayan bir “sosyal piyasa ekonomisine” sahip. Bu kültürel ortam, zekâdan bağımsız olarak herkes için ılımlı görüşler etrafında bir uzlaşmayı teşvik edebilir.

Tüm araştırmalarda olduğu gibi, dikkate alınması gereken çalışmanın sınırlamaları var. Örneklem büyüklüğü nispeten küçüktü, bu da on yıllarca süren çalışmalarda yaygın. Daha büyük bir örneklem, bu çalışmanın kaçırdığı daha küçük etkileri tespit edebilirdi.

Ayrıca, çalışma yalnızca Almanya’da yapıldı. “Liberal” veya “muhafazakâr” gibi siyasi terimler farklı ülkelerde farklı anlamlara gelebilir. Sonuçlar, Amerika Birleşik Devletleri veya diğer ülkelerin siyasi ortamına mükemmel bir şekilde uygulanamayabilir.

Çalışma ayrıca, kişilerin kendi beyanlarına dayalı inançlarına da dayanmaktadır. Dürüst raporlama varsayılırken, insanlar bazen kendilerini eylemlerinden farklı şekilde tanımlayabilirler.

Gelecekteki araştırmalar, gerçek davranışlara bakarak bu sınırlamaları ele alabilir. Örneğin, bilim insanları oy kayıtlarını veya parti üyeliklerini inceleyebilirler. Bu, bu içsel yönelimlerin gerçek dünyadaki siyasi eyleme dönüşüp dönüşmediğini belirlemeye yardımcı olabilir.

Sınırlamalara rağmen, çalışma net bir mesaj veriyor. Yüksek zeka, otomatik olarak radikal veya farklı siyasi görüşlere yol açmaz. Yetenekli yetişkinler, nüfusun geri kalanı kadar siyasi olarak çeşitli ve ılımlı görünüyorlar.

Erkek muhafazakarlığıyla ilgili dikkat çekici istisna, daha fazla araştırma gerektiriyor. Bu, zeka ve cinsiyetin insanların geleneğe nasıl değer verdiğini şekillendirmek için nasıl etkileşimde bulunabileceğini vurguluyor.

Sonuç olarak, bu araştırma, yetenekli bireylerin bilgiyi farklı şekilde işleyebileceklerini, ancak siyasi sonuçlarının temelde yabancı olmadığını öne sürüyor. Herkes gibi aynı toplumsal tartışmalarda yer alıyorlar. Zihinleri olağanüstü olabilir, ancak siyasi görüşleri genellikle oldukça sıradandır.

(Bu haber için şu kaynaktaki haberden yararlanıldı.)