BM iklimde ümidi kesti: 1,5 derece sınırı aşılacak

Birleşmiş Milletler Çevre Programının yeni raporu, küresel sıcaklık artışının önümüzdeki birkaç yıl içinde Paris Anlaşması’nda belirlenen 1,5 derece sınırını aşmasının beklendiğini ortaya koydu. En iyi senaryoda ısınmanın yaklaşık 1,8 derecede zirve yapacağı, mevcut politikaların sürmesi durumunda ise 2,6 dereceye ulaşabileceği tahmin edildi.

“Limiting Overshoot” adlı rapora göre uzun vadeli küresel ısınma halihazırda 1,4 derece seviyesinde bulunurken kısa süreli sıcaklık artışları zaman zaman bu düzeyin üzerine çıkıyor. Bilim insanları, 1,5 derece sınırının aşılmasının neredeyse kaçınılmaz hale gelmesi nedeniyle yeni hedefin aşım süresini kısaltmak, sıcaklık artışını zirveye ulaştırmak ve ardından düşürmek olması gerektiğini belirtti.

Net negatif emisyon gerekecek

Küresel sıcaklığın yeniden 1,5 derecenin altına indirilebilmesi için fosil yakıtlardan kaynaklanan sera gazı emisyonlarının hızla azaltılması ve atmosferdeki karbondioksitin doğal veya teknolojik yöntemlerle uzaklaştırılması gerekiyor.

Raporda, ülkelerin yalnızca net sıfır emisyona ulaşmasının yeterli olmayacağı, emisyonların net negatif seviyeye çekilmesi gerektiği vurgulandı. Yeniden ağaçlandırma ve doğrudan havadan karbon yakalama, atmosferdeki karbondioksiti azaltabilecek yöntemler arasında gösterildi.

Emisyonun 2030’a kadar yarıya inmesi gerekiyor

Küresel emisyonların son yıllarda yataya yakın seyrettiğine dikkat çekilen raporda, sıcaklık artışının 1,5 dereceyle sınırlandırılabilmesi için emisyonların 2030’a kadar neredeyse yarıya indirilmesi ve yüzyılın ortasında fiilen sıfırlanması gerektiği belirtildi.

Bilim insanları, karbondioksit giderme teknolojilerinin fosil yakıt kullanımını azaltmanın alternatifi olmadığını vurguladı. Emisyonların düşürülmesinin yanında toplumların ve ekonomilerin giderek ağırlaşan iklim etkilerine uyum sağlamasının da zorunlu olduğu kaydedildi.

Bazı etkiler geri döndürülemeyebilir

Rapora göre sıcaklıkların yeniden düşürülmesi iklim risklerini azaltabilecek olsa da deniz seviyesindeki yükselme ve biyolojik çeşitlilik kaybı gibi bazı etkiler geri döndürülemez hale gelebilir. Her ilave sıcaklık artışının daha şiddetli aşırı hava olayları ve daha yüksek ekonomik ve toplumsal riskler yaratacağı uyarısı yapıldı.

BM yetkilileri, iklim değişikliğinde tarihsel sorumluluğu daha yüksek olan ülkelerin emisyon azaltımı ve uyum çalışmalarında daha fazla yük üstlenmesi gerektiğini belirtti. Güneş ışığını yansıtacak parçacıkların atmosfere salınması gibi henüz kanıtlanmamış jeomühendislik yöntemleri ise raporda çözüm olarak öne çıkarılmadı.