Doğayı kurtaracaklardı: Adadaki 50 türün neslni tükettiler

Fransız Polinezyası’nda tarım ürünlerini koruma amacıyla başlatılan biyolojik mücadele uygulaması, bölgeye özgü onlarca salyangoz türünün soyunun tükenmesine yol açtı.

Süreç, 1970’li yıllarda yetkililerin yerel halka ek gıda kaynağı sağlamak amacıyla Afrika kökenli dev kara salyangozu Achatina fulica’yı adaya getirmesiyle başladı. Doğal avcısı bulunmayan türün hızla çoğalarak tarım alanlarına ve bahçelere zarar vermesi üzerine, 1974 yılında Tahiti’de etçil bir tür olan Euglandina rosea (pembe kurt salyangozu) doğaya salındı. Söz konusu etçil salyangoz, 1977’de Moorea’ya ve 1980’den itibaren diğer adalara nakledildi.

Aktarılan bilgilere göre, getirilen etçil salyangoz türü hedef alınan dev Afrika salyangozu yerine, ağaçlarda yaşayan ve daha kolay av olan endemik Partula salyangozlarına yöneldi. Prehistorik dönemden beri bölgede varlığını sürdüren türler hızla tükendi.

Kayıplar adalara göre şu şekilde kayıtlara geçti:

Moorea: 8 türden 7’si yok oldu.

Tahiti: 8 türden 4 ila 5’i yok oldu.

Raiatea, Huahine, Tahaa ve Bora Bora: Adalardaki toplam 44 türün tamamı tükendi.

Dünya Doğayı Koruma Birliği’nin (IUCN) 2022 değerlendirmesine göre, incelenen 51 Partula türünden 45’inin doğadaki nesli tamamen tükendi. Tarihsel olarak kaydedilen 70’ten fazla Partulidae türünden ise 20’den azı varlığını sürdürebildi. Son olarak Partula pearcekellyi türü, yaşam alanının işgal edilmesi gerekçesiyle Haziran 2024’te IUCN tarafından resmen “nesli tükenmiş” kategorisine alındı.

2000’li yıllardan itibaren Londra Hayvanat Bahçesi ve Fransa’daki Thoiry Parkı koordinesinde yürütülen uluslararası koruma programları kapsamında, bazı türler merkezlerde üretilmeye başlandı. Bu çalışmalar neticesinde 2019 yılında Partula rosea ve Partula varia türleri, İngiltere’deki merkezlerden nakledilerek tekrar Fransız Polinezyası’ndaki doğal yaşam alanlarına salındı.