İklim krizi böyle vuruyor: Sayısı 700’ü buldu, obruklar kent merkezine yaklaştı

Konya Ovası’nda özellikle Karapınar bölgesinde görülen ve sayısı 700’ü bulan obruklara bir yenisi  eklendi. Kent merkezine yaklaşık 30 kilometre mesafede oluşan obruğun çapı 30, derinliği 15 metre.

Konya Teknik Üniversitesi’nden Doç. Dr. Arif Delikan “Obruklar birinci faktör olarak iklim değişimiyle alakalı bir durum. Yağışların azalması, bölgedeki yüzey sularının tamamı yok olması ve yer altı sularının hızla aşağı doğru çekilmesinden kaynaklanan bir durum var” dedi.

Kentte daha önceki yıllarda sadece Karapınar ilçesinde oluşan obruklar son yıllarda ilin Ereğli, Halkapınar, Emirgazi, Çumra, Cihanbeyli, Kulu, Yunak, Çeltik ve Altınekin ilçelerinde de oluştu ve sayısı 700’ü buldu. Son olarak Konya kent merkezine 30 kilometre mesafedeki Çaltı Mahallesi’nde obruk oluştu. Obruğun çapı 30, derinliği 15 metre olarak belirlendi. Belediye görevlileri obruk etrafına uyarı tabelaları koyarak tel örgüyle çevirdi.

Konya Teknik Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Öğretim Üyesi Doç. Dr. Arif Delikan iklim değişikliği devam ettiği sürece obruk oluşumlarının süreceğini söyledi. Doç. Dr. Delikan “Obruklar birinci faktör olarak iklim değişimiyle alakalı bir durum. Yağışların azalması, bölgedeki yüzey sularının tamamı yok olması ve yer altı sularının hızla aşağı doğru çekilmesinden kaynaklanıyor. Karapınar bölgesinde daha önceden oluşmuş boşluklar vardı. Ama bu suların çekilmesiyle daha önce suyla dolu olan boşluklar oluşuyor ve bu bugün de sürüyor. Boşaldığı zaman üstündeki örtü dediğimiz birimin altındaki destek kalkmış oluyor. Bu boşluklar yüzeye doğru yaklaşırsa her an çökme ihtimali oluyor ve çöküyor. İklim bu şekilde gittiği sürece birçok yerde çöküyor ve çökmeye de devam edecek” diye konuştu.

İklim değişikliğinin yanı sıra havza kenarındaki sismik hareketlerin de yer altında oluşan boşlukların çökmesine neden olduğunu belirten Doç. Dr. Delikan “Konya bölgesindeki kapalı havza aslında fay kontrollü bir havza. Bu havzanın kenarlarında zaten depremler oluyor. Sismik aktivite de obruk oluşumu için bir faktör. Titreşimden dolayı da zaten çökmeye hazır olan obrukların çökmesine veya boşluğun büyümesine sebep olabiliyor. Bundan dolayı da biz Konya Havzası’ndaki örtü biriminin kalın olmasından dolayı, havza merkezine değil de havza kenarlarında daha çok obruk oluşumunu görüyoruz ve bekliyoruz. Bu da beklediğimiz bir obruk oluşumu. Obruğun aslında bir dere içinde olduğunu görüyoruz. Derenin altında bir akış var. Burada yüzeydeki su, gevşek sedimanı alttaki boşluklara transfer edebiliyor. Böylelikle genç sedimanın içerisinde büyük boşluklar oluşabiliyor. Örtü kısmı çöktüğü zaman da bunun gibi obruklar oluşuyor” dedi.