ABD-İran anlaşma bilmecesi

Başkan Trump, ABD ve İran’ın Pazar günü bir barış anlaşması imzalayacağını söyledi; ancak İran Dışişleri Bakanlığı, sürecin daha yavaş ilerleyebileceği konusunda kamuoyuna uyarıda bulundu.

Trump, Cumartesi günü sosyal medya platformunda yaptığı paylaşımda, “Anlaşmanın yarın imzalanması planlanıyor ve imzalandıktan hemen sonra Hürmüz Boğazı HERKESE AÇIK olacak” dedi. Bu paylaşım, müzakerelerde kilit arabulucu olan Pakistan Başbakanı’nın, ülkenin “barış anlaşmasının elektronik ortamda imzalanmasına” ve ardından “önümüzdeki hafta teknik düzeyde görüşmelere” hazırlandığını söylemesinden saatler sonra geldi.

Ne ABD ne de İran, görüşülen anlaşmanın metnini paylaşmadı. Ancak ABD ve İranlı yetkililer, bir “mutabakat zaptı” uyarınca İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açacağını, ABD’nin İran limanlarına uyguladığı ablukayı kaldıracağını ve mevcut ateşkesin 60 gün daha uzatılacağını söyledi.

Bu süre zarfında, her iki taraf da İran’ın nükleer programı konusunda ayrıntılı müzakereler yapmayı taahhüt edecekti; zira bu konuda farklılıklar devam ediyor ve her iki taraf da uzlaşmaya pek istekli görünmüyor. Ayrıca, ABD’nin İran’a uyguladığı yaptırımların kaldırılması da görüşülecekti.

İran, Cumartesi günü erken saatlerde beklentileri düşürmeye çalıştı. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bağhay, devlet medyasına göre, Pazar günü bir anlaşma imzalanmayacağını, ancak önümüzdeki günlerde imzalanma olasılığını açık bıraktığını söyledi.

İlk mutabakat zaptının bile raydan çıkma potansiyeli hala mevcut. Gece yaşanan olaylar, durumun kırılganlığını vurguladı.

Askeri yetkililer, ABD güçlerinin Hürmüz Boğazı’nda ticari gemileri hedef alan İran saldırı dronlarını ele geçirip imha ettiğini söyledi.

İsrail ve İran destekli militan grup Hizbullah’ın 100 günden fazla süredir savaş halinde olduğu ve kalıcı bir ateşkes kurma çabalarının başarısız olduğu Lübnan’da da Cumartesi günü çatışmalar devam etti. İranlı yetkililer, daha geniş bölgesel barış anlaşmasının Lübnan’daki çatışmaları da kapsamasını istiyor ve İsrail ordusunun Lübnan topraklarından çekilmesini talep ediyor.

Potansiyel anlaşma

Trump yönetiminden üst düzey bir yetkili, önerilen anlaşmanın, yaptırımların kaldırılması ve İran’ın nükleer programı konusunda çok daha karmaşık bir müzakereye yol açacak 60 günlük bir ateşkesi öngördüğünü söyledi.

İsrail

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Cuma günü sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda, bir anlaşma olması durumunda İsrail’in Lübnan, Suriye ve Gazze’de işgal ettiği topraklardan çekilmeyeceğini söyledi. Ülkenin, İran’ın nükleer silah edinmesini engellemek için bağımsız hareket etme yeteneğini koruması gerektiğini belirtti.

İran’ın eski liderinin cenazesi

Şubat ayı sonlarında ABD ve İsrail’in İran’a düzenlediği askeri saldırılarda öldürülen Ayetullah Ali Hamaney, 9 Temmuz’da kuzeydoğudaki Meşhed şehrinde defnedilecek. İran devlet medyası Cumartesi günü, törenlerin 4 Temmuz’da başlayacağını bildirdi.