ABD, İran etrafında askeri yığınağını bu hafta sonu tamamlamış olacak

ABD güçlerinin Orta Doğu’da son bir ayda hızla gerçekleştirdiği yığınak, Başkan Trump’ın bu hafta sonundan itibaren İran’a karşı askeri harekât başlatma seçeneğine sahip olduğu noktaya ulaştı; bu durum Beyaz Saray’ı diplomasi veya savaş arasında yüksek riskli seçimlerle karşı karşıya bırakıyor.

The New York Times gazetesinin ayrıntılı haberine göre Trump, nasıl ilerleyeceğine ilişkin bir karar verdiğine dair herhangi bir işaret vermedi. Ancak İran’ın nükleer programına, balistik füzelerine ve fırlatma rampalarına saldırabilecek bir askeri güç oluşturma çabası, iki ülke arasında Salı günü yapılan dolaylı görüşmelere rağmen bu hafta da devam etti; İran, diplomatik bir çözüm için ayrıntılı önerilerle geri dönmek için iki hafta süre istedi.

2003’teki Irak işgalinden beri en büyük hava gücü

The Wall Street Journal’ın aynı konudaki haberine göre ABD, şu anda İran’ın etrafına, onu vurabilecek konuma 2003 yılındaki Irak işgalinden beri en büyük askeri yığınağı yapmış ve muazzam bir hava gücünü konuşlandırmış durumda.

Trump, İran’ın nükleer programından vazgeçmesini, daha fazla uranyum zenginleştirmeyi bırakmayı kabul etmesini defalarca talep etti. Saldırıya potansiyel olarak katılacak olan İsrail’in Başbakanı Benjamin Netanyahu, İran’ın İsrail’e füze fırlatma yeteneğini zayıflatmak için harekete geçilmesi yönünde baskı yapıyor.

Haftalardır yüksek alarmda olan İsrail güçleri, olası bir savaşa yönelik hazırlıklarını artırıyor ve iki İsrail savunma yetkilisine göre, İsrail güvenlik kabinesinin toplantısı Perşembe gününden Pazar gününe ertelendi.

Beyaz Saray İran’la anlaşmadan şüpheli

Birçok Beyaz Saray yetkilisi, Tahran ile diplomatik bir anlaşmaya varılması olasılığı konusunda şüpheci olduklarını dile getirdi. Salı günü Cenevre’de yapılan dolaylı görüşmeler, İran Dışişleri Bakanı’nın “bir dizi yol gösterici ilke” üzerinde anlaşma olarak nitelendirdiği bir sonuçla sona erdi. ABD yetkilileri, iki tarafın ilerleme kaydettiğini ancak büyük boşlukların kaldığını söyledi.

Trump, İran’ın şartlarını yerine getirmesi veya ciddi sonuçlarla karşılaşması gerektiği konusunda defalarca tehditte bulundu. Ancak, İsrail ve ABD’nin İran genelindeki askeri ve nükleer tesisleri hedef aldığı 12 günlük savaştan sekiz ay sonra yapılacak bir başka saldırı, İran’ın İsrail’e ve bölgedeki ABD güçlerine yönelik şiddetli bir füze saldırısıyla karşılık vermesi de dahil olmak üzere önemli riskler içeriyor.

Olursa Trump’ın yedinci savaşı olacak

ABD’yi savaşlardan uzak tutma sözü vererek göreve gelen bir başkan için, Trump şimdi son bir yılda başka bir ülkeye en az yedinci Amerikan askeri saldırısını ve İran’a yönelik ikinci saldırısını düşünüyor. Geçen Haziran ayında, üç İran nükleer tesisine saldırdıktan sonra, Trump İran’ın nükleer programının “yok edildiğini” ilan etmişti. Ancak şimdi ABD ordusunu işe devam etmesi için geri göndermeyi düşünüyor.

Ancak geçen Haziran ayındaki ABD-İsrail saldırısının aksine, Trump’ın hedefleri şimdi daha az net.

ABD yetkilileri, ABD askeri yığınağının, ABD Merkez Komutanlığı tarafından bölgeye aceleyle gönderilen düzinelerce tanker uçağını, 50’den fazla ek savaş uçağını ve beraberindeki muhrip, kruvazör ve denizaltılarla birlikte iki uçak gemisi saldırı grubunu içerdiğini söyledi.

Gerald Ford uçak gemisi Akdeniz’de girmek üzere

Karayipler’de Devlet Başkanı Nicolás Maduro hükümetine baskı yapan deniz filosunun bir parçası olarak görev yaptıktan sonra geri dönen uçak gemisi USS Gerald R. Ford, Çarşamba günü bölgedeki USS Abraham Lincoln uçak gemisine katılmak üzere Cebelitarık’a yaklaşıyordu.

Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt Çarşamba günü yaptığı açıklamada, “Başkan her zaman çok açık olmuştur, ancak İran veya dünyanın herhangi bir ülkesiyle ilgili olarak diplomasi her zaman ilk seçeneğidir ve İran’ın Başkan Trump ve bu yönetimle bir anlaşma yapması çok akıllıca olurdu” dedi.

“Her zaman Amerika Birleşik Devletleri’nin, ordumuzun, Amerikan halkının en iyi çıkarlarını düşünüyor ve askeri eylemlerle ilgili kararlarını da bu şekilde alıyor” diye ekledi.

Saldırı olursa İsrail de katılacak

İsrail’de ise iki savunma yetkilisi, böyle bir saldırının gerçekleştirilip gerçekleştirilmeyeceğine dair henüz bir karar alınmamış olsa da, Amerika Birleşik Devletleri ile ortak bir saldırı olasılığı için önemli hazırlıkların yapıldığını söyledi. Planlamanın, İran’ı şimdiye kadar vermeye yanaşmadığı tavizleri müzakere masasında vermeye zorlamak amacıyla, birkaç gün içinde ağır bir darbe indirmeyi öngördüğünü söylediler.

ABD’nin askeri yığınağı, kısa ve orta menzilli füzeler, füze depoları, nükleer tesisler ve İran İslam Devrim Muhafızları karargahı gibi diğer askeri hedefler de dahil olmak üzere bir dizi olası İran hedefini akla getiriyor.

ABD yetkilileri, hedeflerin kapsamına ilişkin nihai kararın büyük ölçüde Trump’a bağlı olduğunu söyledi.

Yönetim ve askeri yetkililer, ABD’nin, başkanın Ocak ayında İran’ı saldırmakla tehdit etmesinden bu yana bölgedeki savunma varlıklarını güçlendirdiğini söyledi.

Trump ilk tehdit ettiğinde Pentagon bu tehdidin gereğini yerine getirecek durumda değildi

O zamanlar Trump, İran hükümetinin protestolara yönelik kanlı baskısına yanıt vermek için seçenekler istemişti. Ancak daha yakın zamanda, İran’ın nükleer programını sınırlamak için bir anlaşmaya varamaması durumunda saldırı tehdidinde bulundu ve ülkeye doğru “büyük bir donanmanın” geldiğini söyledi.

Trump’ın sert duruşuna rağmen, Pentagon geçen ay onu desteklemek için yetersiz bir konumdaydı. Ortadoğu’ya dağılmış 30.000 ila 40.000 ABD askeri vardı, bölgedeki 8 Amerikan üssü İran’dan beklenen misillemeden korunmak için hava savunma sistemleri açısından yetersizdi.

Trump’ın bahsettiği türden bir operasyonu gerçekleştirmek için gerekli olan ek savaş uçakları, Avrupa’daki ve hatta Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Amerikan üslerinde atıl durumda bekliyordu.

Savunma sistemleri geldi yerleşti

Ancak son bir ay içinde ABD ordusu, Patriot füze savunma sistemi ve Terminal Yüksek İrtifa Alan Savunma (THAAD) sistemleri de dahil olmak üzere gerekli hava savunma sistemlerini bölgeye taşıdı. Her iki sistem de İran balistik füzelerini engelleyebiliyor.

Bir askeri yetkili, ABD ordusunun artık en azından kısa bir süre için, İran’ın nükleer ve askeri hedeflerine yönelik saldırılarına karşı birliklerini, müttefiklerini ve varlıklarını herhangi bir misillemeden koruyabileceğini söyledi. Ancak yetkili, Amerikan ordusunun daha uzun ve daha geniş bir savaşı sürdürmeye hazır olup olmadığı sorusunun hala cevapsız kaldığını belirtti.

ABD’nin askeri yığınağı, uçuş takip verilerine ve ABD’li yetkililere göre, son günlerde Amerika Birleşik Devletleri’nden Avrupa’ya ve oradan da Orta Doğu’ya doğru akan düzinelerce ek F-35, F-22 ve F-16 savaş uçağını da içeriyor.

Yetkililer, uzun süreli bir hava harekatı için hayati önem taşıyan düzinelerce tanker uçağının da bölgeye taşındığını söylüyor.

Gerald Ford uçak gemisi İsrail’i koruyacak

Askeri yetkililer, ikinci uçak gemisi Gerald Ford ve beraberindeki üç destroyerin hafta sonu veya önümüzdeki haftanın başlarında Akdeniz’de olabileceğini söyledi. Yetkililer, uçak gemisinin başlangıçta Tel Aviv ve diğer İsrail şehir ve kasabalarını savunmak için İsrail kıyılarına yakın bir yere konuşlandırılmasının muhtemel olduğunu belirtti.

Bir askeri yetkili Çarşamba günü yaptığı açıklamada, uçak gemilerinin ve eşlikçisi destroyerlerin, kendilerine yöneltilen füzeleri vurabilecek savunma sistemlerine sahip olduğunu söyledi. Yetkili, uçak gemisi hızla hareket ediyorsa, balistik füze ile vurulmasının zor olduğunu belirtti.

Diego Garcia’yı kullanabiliriz

Trump Çarşamba günü sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda, İran nükleer anlaşma yapmazsa ABD’nin Hint Okyanusu’ndaki İngiltere kontrolündeki Diego Garcia adasını saldırı için kullanmasının gerekebileceğini yazdı. Trump ayrıca, operasyon sırasında ABD’nin İngiltere’deki Fairford hava üssünü kullanabileceğini de söyledi.

ABD ordusu, gizli teknolojisi ve uzaktan hassas vuruş yapabilen silahlarıyla, geçen yıl İsrail tarafından hava savunması ağır darbe alan İran’a karşı ezici bir üstünlüğe sahip.

İran’ın uzun süreli bir harekatta kullanabileceği bazı kozları var; bunlar arasında ABD üslerine ve bölgedeki müttefiklerine yöneltilebilecek hala büyük bir füze cephaneliği ve petrol tankerleri için hayati bir deniz yolu olan Hürmüz Boğazı’nı kapatmaya çalışabilecek askeri güçler yer alıyor.

Yetkililer, geçen yıl Trump’ın İran’a düzenlediği saldırıda kullanılan Amerikan B-2 bombardıman uçakları ve diğer ABD merkezli uzun menzilli bombardıman uçaklarının daha yüksek alarm durumunda olduğunu söyledi.

Üst düzey ulusal güvenlik yetkilileri, İran liderliğini değiştirmeyi amaçlayan herhangi bir operasyonun başarı garantisi olmadığını başkana iletti.

Trump’ın geçen ay İran’a yönelik saldırıları erteleme kararı -iki yönetim yetkilisine göre bu karar, askeri yetkililerin Pentagon’un hazır olmadığı konusunda kendisini uyarmasının ardından geldi- İran’ın bir saldırıya daha iyi hazırlanmasına olanak sağlamış olabilir.

Johns Hopkins Üniversitesi’nden İran uzmanı Vali Nasr, “Diplomasi ABD’ye askeri gücünü hazırlamak için daha fazla zaman verebilir, ancak aynı zamanda İran’a da misillemesini planlamak için daha fazla zaman verir” dedi. “Sonuçta,” diye ekledi, “Başkan İran’a saldırmanın maliyetini tartmak zorunda. İronik bir şekilde, yaklaşımı bu maliyetlerin daha olası hale gelmesine neden oldu.”