ABD-İran savaşı neredeyse rutine döndü

İran ve ABD arasındaki çatışmalar cuma günü boyunca da devam etti ve giderek genişlemeye başladı.

Videolara ve İran devlet medyasına göre, ABD ordusu köprüleri, demiryollarını ve bir deniz gözlem kulesini hedef aldı. İran, ABD askeri üslerine ev sahipliği yapan bölgedeki diğer ülkeleri hedef alarak misilleme yaptığını açıkladı. Kuveyt ise elektrik ve su arıtma tesislerinin vurulduğunu bildirdi.

Başkan Trump, İran ile yapılan ateşkes anlaşmasının “sona erdiğini” bir haftadan fazla bir süre önce ilan etmişti. O zamandan beri ABD ve İran güçleri günlük saldırılar düzenledi ve Trump, İran’ı savaşı kalıcı olarak sona erdirecek ve nükleer silah edinmesini engelleyecek bir anlaşma yapmaya zorlamak için sivil altyapıyı yok etmekle tehdit etti. İranlı yetkililer, yakındaki ülkelerdeki sivil altyapıyı hedef alarak misilleme yapacakları konusunda uyardı.

Su arıtma tesisleri gibi sivillerin hayatta kalmak için güvendiği altyapılar genellikle meşru askeri hedefler olarak kabul edilmez ve bunlara yapılan saldırılar savaş suçu olarak değerlendirilebilir, diyor hukuk uzmanları. Ancak demiryollarına ve köprülerine yapılan saldırıların, eğer asker veya silah taşıyorlarsa, askeri bir amacı olabilir.

Ortadoğu’daki Amerikan güçlerini denetleyen ABD Merkez Komutanlığı, Cuma günü yaptığı açıklamada, İran’a art arda yedinci gecede de hava saldırıları düzenlediğini bildirdi. Hedeflerin nerede olduğu belirtilmedi. İran devlet medyası, İran deniz üslerine ev sahipliği yapan ve geçmişte ABD saldırılarının hedefi olmuş bir liman kenti olan Sirik’te patlamalar olduğunu bildirdi.

Merkez Komutanlığı Perşembe gecesi yaptığı açıklamada, daha önceki hava saldırılarının “sahil gözetleme ve hava savunma tesisleri, askeri lojistik altyapısı ve denizcilik yetenekleri gibi düzinelerce İran askeri hedefini vurduğunu” belirtti. Açıklamada, İran’ın köprülerin ve demiryollarının vurulduğu yönündeki iddialarına doğrudan değinilmedi.

Merkez Komutanlığı, İran’ın güneyinde, İslam Devrim Muhafızları’nın Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemileri izlemek ve hedef almak için kullandığını söylediği bir liman gözetleme kulesini de imha ettiğini açıkladı.

İran devlet medyası, liman kulesinin vurulduğunu doğruladı ve ABD güçlerinin ayrıca köprüleri, demiryollarını ve güney İran kıyılarını ülkenin geri kalanına bağlayan yolları da vurduğunu söyledi.

İran devlet televizyonu, ABD saldırılarının ayrıca, ABD askeri saldırılarının defalarca hedef aldığı güney İran liman kenti Bender Abbas’taki bir deniz üssünün yakınındaki bir tren istasyonunu da vurduğunu söyledi.

Bender Abbas’ta öğretmenlik yapan Marzieh isimli bit kadın, bir röportajda, son günlerdeki hava saldırılarının büyük ölçüde bir havaalanını ve hava kuvvetleri tesislerini, ayrıca rıhtımların ve deniz kuvvetlerinin bulunduğu bir bölgeyi vurduğunu söyledi. Balıkçı teknelerinin de imha edildiğini belirtti.

“Yer sallanıyordu,” dedi, hükümetin misillemesinden korktuğu için sadece ilk adıyla konuşan öğretmen. “Gerçekten korkunç.”

Devlet haber ajansı İslam Cumhuriyeti Haber Ajansı’na göre, Perşembe gecesi ve Cuma sabahı İran genelinde ABD saldırılarında sekiz kişi öldü ve 20 kişi yaralandı.

İran ordusu, Bahreyn, Kuveyt, Umman, Suriye ve Katar’a ateş açarak misilleme yaptığını söyledi.

Kuveyt, bir elektrik santrali ve bir deniz suyu arıtma tesisinin vurulduğunu, yangın çıktığını ve birkaç jeneratörün hasar gördüğünü söyledi. Kuveyt ordusu, İran’ın gece boyunca askeri tesislere düzenlediği insansız hava aracı saldırılarında da birkaç askerin yaralandığını belirtti. Ordu, Kuveyt Savunma Bakanı’nın hastanede yaralı personeli ziyaret ettiği fotoğrafları yayınladı.

Irak’ta, Kürt savaşçıları hedef alan bir İran insansız hava aracı saldırısında, Kürt bir grup olan Komala Partisi’ne göre dokuz yeni asker öldü. Parti, Kürt kampına düzenlenen saldırıda üç kişinin de yaralandığını açıkladı. İran’ın Irak sınırına yakın Kürt yerleşimleri, Şubat ayı sonlarında başlayan savaştan bu yana tekrar tekrar saldırıya uğradı.

İran devlet televizyonunda yayınlanan bir röportajda, İran’ın dini lideri Ayetullah Mücteba Hamaney’in kıdemli danışmanı Mohsen Rezaei, ABD saldırılarının iki veya üç gün daha devam etmesi halinde İran’ın “tam ölçekli taarruz ve yıkıcı operasyonlar aşamasına” gireceği uyarısında bulundu.

Çatışmalar, küresel petrol ve doğalgaz ticaretinin önemli bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini neredeyse tamamen durdurdu. Savaş öncesinde her gün boğazdan geçen 130’dan fazla gemiye kıyasla, Perşembe günü boğazdan sadece sekiz gemi geçti. Savaş uzadıkça ve kamuoyuna yansıyan diplomatik girişimler az görüldükçe petrol fiyatları yüksek kaldı.

Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMA) adlı İngiliz Donanması tarafından yönetilen bir izleme kuruluşuna göre, Cuma günü Hürmüz Boğazı’nda bir tankere bir mermi isabet etti. Kuruluş, geminin hafif hasar gördüğünü ve mürettebat üyelerinden hiçbirinin zarar görmediğini bildirdi.

İran İslam Devrim Muhafızları Birliği’ne bağlı bir haber kuruluşu olan Tasnim, Muhafız Birliği’nin uyarıları dikkate almayan ve İran’ın izni olmadan boğazdan geçmeye çalışan Tayland bayraklı bir gemiyi hedef aldığını söyledi. İran, boğaz üzerindeki kontrolünü sağlarken, boğazdaki gemilere defalarca saldırdı.

ABD ordusu, bu haftaki saldırılarının İran’ın ticari gemileri hedef alma yeteneğini zayıflatmayı amaçladığını söyledi. Salı günü, ABD ordusu İran ekonomisini sıkıştırmak ve Tahran’ı bir anlaşma yapmaya zorlamak amacıyla İran limanlarına giriş ve çıkış yapan gemilere yönelik deniz ablukasını yeniden uygulamaya koydu.