Britanya seçimleri: Aşırı sağcı Farage önde, İşçi Partisi yıkıma uğradı

İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın liderliğindeki İşçi Partisi, cuma günü açıklanan ilk yerel seçim sonuçlarıyla ağır bir yenilgiye uğradı. Genel seçimlerde elde edilen tarihi zaferin üzerinden henüz iki yıl geçmişken gelen bu tablo seçmenin öfkesini ve Starmer’ın siyasi geleceğine dair artan şüpheleri gözler önüne serdi.

İşçi Partisi, İngiltere’nin orta ve kuzey kesimlerindeki eski sanayi bölgeleri ile Londra’nın bazı kesimleri dahil olmak üzere geleneksel kalelerinde dahi ciddi oy kaybı yaşadı.

Seçimin asıl galibi Brexit savunucusu Nigel Farage’ın liderliğindeki popülist Reform UK partisi oldu. İngiltere genelinde 300’den fazla belediye meclis üyeliği kazanan parti İskoçya ve Galler’de de milliyetçi partilerin (SNP ve Plaid Cymru) en güçlü rakibi konumuna yükseldi.

İngiltere’nin en saygın kamuoyu araştırmacılarından John Curtice, durumu şu sözlerle özetledi:

“Tablo İşçi Partisi için beklendiği kadar kötü hatta yer yer daha da vahim.”

Analistler seçim sonuçlarının İngiliz siyasetinde son yüzyılın en büyük dönüşümlerinden birini temsil ettiğini belirtiyor. Bir zamanlar siyaseti domine eden İşçi Partisi ve Muhafazakar Parti sağda Reform UK, solda ise Yeşil Parti karşısında kan kaybediyor.

Nigel Farage şu ana kadar gelen sonuçların İngiliz siyasetinde “tarihi bir değişim” olduğunu vurguladı. Özellikle İşçi Partisi’nin Tameside’da 50 yıl sonra ilk kez kontrolü kaybetmesi ve Wigan gibi madenci kasabalarında tüm koltuklarını Reform UK’e kaptırması değişimin boyutunu gösteriyor.

İşçi Partisi Salford Milletvekili Rebecca Long-Bailey sonuçları “ruh sızlatıcı” olarak nitelendirdi. Kamuoyu yoklamaları İşçi Partisi’nin 1995 yılında John Major dönemindeki Muhafazakarların yaşadığı hezimete benzer bir kayıpla karşı karşıya kalabileceğini öngörüyor.

2024 yılında “istikrar” vaadiyle iktidara gelen eski hukukçu Keir Starmer, görev süresi boyunca sık sık politika değiştirmekle ve danışman krizleriyle eleştirildi. Özellikle, Jeffrey Epstein ile bağlantıları nedeniyle görevden alınan Peter Mandelson’ın ABD Büyükelçisi olarak atanması Starmer’ın otoritesini ciddi şekilde sarstı.

Parti içindeki bazı isimler Starmer’ın bir istifa takvimi açıklaması gerektiğini savunurken, kabinedeki müttefikleri başbakana destek vermeye devam ediyor. Savunma Bakanı John Healey, seçmenin en son isteyeceği şeyin “liderlik yarışı kaosu” olduğunu belirterek Starmer’ın durumu tersine çevirebileceğini savundu.

Starmer’ın koltuğunu korumasındaki en büyük avantaj ise, olası halefleri Andy Burnham ve Angela Rayner’ın şu an için bir liderlik yarışına girecek konumda olmamaları olarak değerlendiriliyor.