İran’da ilk idam: Protestocu genç yargılanmadan asıldı, ailesiyle sadece 10 dakika görüşebildi

İran’da hükümet karşıtı gösterilere katıldığı gerekçesiyle idam edileceği belirtilen 26 yaşındaki Erfan Soltani’nin ailesine veda etmesi için yalnızca 10 dakika süre tanındığı bildirildi.

IranWire tarafından paylaşılan rapora göre 8 Ocak’taki protestolar sırasında tutuklanan Soltani’nin ailesine bu görüşmenin infaz öncesi son veda olduğu güvenlik görevlileri tarafından iletildi.

İran İnsan Hakları (IHR) grubuna göre gözaltındaki protestocular arasında idam edilen ilk kişi olan Soltani’ye yargılanma veya avukata erişim hakkı tanınmadı.

Yerel kaynaklar Soltani’nin ailesinin olayla ilgili medyaya bilgi vermesi durumunda tutuklanmakla tehdit edildiğini ileri sürdü. Giyim sektöründe çalışan genç protestocunun, İran’da ölüm cezası öngörülen “Allah’a karşı savaş açmak” suçlamasıyla karşı karşıya olduğu belirtildi.

İran genelindeki iletişim kesintileri nedeniyle infaz emirlerinin detayları henüz bağımsız kaynaklarca tam olarak doğrulanamazken, Soltani’nin geçen perşembe günü Karaj’da ekonomik gidişat ve rejime karşı düzenlenen kitlesel yürüyüşe katıldığı ifade edildi.

İnsan hakları örgütleri Aralık ayı sonunda başlayan gösterilerden bu yana 10 binden fazla kişinin tutuklandığını bildirirken HRANA verilerine göre Tahran yönetiminin uyguladığı baskı sonucu ölü sayısının 500 ile 2 bin arasında değiştiği vurgulandı.

İran’a operasyon ‘geliyorum’ diyor 

ABD’nin İran’a olası bir saldırısının ilk işaretleri siyasi ve askeri arenada görülmeye başladı. Diplomatik temaslar baş döndürücü bir hızla sürerken, İran’a komşu ülkelerde askeri hareketlilik gözlendi.

ABD, Kanada, Hindistan ve Avustralya gibi ülkeler konsolosluklarından, tüm vatandaşlarının İran’ı terk etmesi yönünde açıklamalar yaptı.

Katar’daki ABD askeri El-Üdeyde hava üssü, Katarlı personelin üssü terk etmesini istedi. Aynı anda bu hava üssüne yakın bir ABD gözetleme İHA’sı İran’a yakın uçuş gerçekleştirdi.

Bununla birlikte İsrail basınına göre İsrail ordusu, ABD’nin olası bir İran saldırsını kaçınılmaz olarak görüyor ve İran’ın karşı saldırılarına cevap verebilmek için hava savunma sistemlerini hazırlıyor.

ABD basını da olası bir operasyona işaret etti. The Washington Post’un haberine göre ABD, İran’daki olası hedefleri belirlemek için Avrupa’dan istihbarat paylaşmasını istedi.

WP’ye konuşan iki Avrupalı kaynak, “Başkan Trump’ın nükleer tesisleri hedef alacağına dair herhangi bir gösterge yok. Daha çok, protestocuların öldürülmesinden sorumlu ve bu olaylara karışan örgütlerin ve güçlerin liderlerini hedef alması muhtemel” dedi.

The Wall Street Journal’ın haberine göre Suudi Arabistan ve Katar gibi körfez ülkeleri, Trump’ı İran’a saldırmak konusunda uyardı. 

Körfez ülkeleri, İran’a yapılacak bir saldırının Orta Doğu’yu olası bir kaosa sürükleyebileceğini belirtti. İran’ın askeri olarak yenilmesinin Venezuela’ya göre daha zor olacağı vurgulandı.

İran Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyin Muhsini-Ejei, ülke çapındaki protestolar nedeniyle gözaltına alınanlar “hızlı bir yargı süreci sonrası idamın geleceğini” duyurdu.

Muhsini-Ejei devlet televizyonunda yayınlanan konuşmasında “Eğer bu iş, yapacaksak bunu şimdi yapmalıyız. Eğer bir adım atacaksak bunu hızlıca gerçekleştirmeliyiz. İki veya üç ay gecikirsek aynı etkiyi yakalayamayız. Bir şey yapacaksak bunu hemen yapmalıyız” dedi.

Bu açıklama, ABD Başkanı Donald Trump’ın protestocuların öldürülmesi halinde müdahalede bulunacağı açıklamasından sonra geldi.

Başkan Donald Trump, protestocuların öldürülmesine karşı askeri müdahale seçeneğinin masada olduğunu defalarca hatırlattı.

Tahran sokaklarında korku devam ederken İran yönetimi öldürülen 100 güvenlik görevlisi için büyük bir toplu cenaze törenine hazırlanıyor.

Bazı mahallelerde sivil güçler devriye gezmeye devam ediyor fakat Besiç milisleri ve çevik kuvvetin kışlalarına çekildiği görüldü.

İran Devrim Muhafızları’nın İranlı protestoculara ateş açmasıyla birlikte, tutuklanan 10 binden fazla protestocunun da idam edilmesi söz konusu.

Trump CBS’e verdiği demeçte, İran’ın infaz planları hakkında, “(Eğer bu olursa) çok sert eylemler olacak. Eğer böyle bir şey yaparlarsa çok güçlü bir karşılık vereceğiz. İran’da bu yaşananları görmek istemiyoruz. İnsanların protesto etmesi başka bir durumdur ancak binlerce insanı öldürmeye başlarsanız ve şimdi bize asılmalardan bahsederseniz bu işin sonu onlar için hiç de iyi bitmeyecek. Bunun onlar için nasıl sonuçlanacağını hep birlikte göreceğiz” demişti.

İranlı yönetmen Panahi: İnternet kesildiyse katliam yakındır

Ödüllü İranlı yönetmen Cafer Panahi ülkesindeki protestolarla ilgili “İnterneti tamamen kestiklerinde ne olacağını biliyorduk; çünkü bu, bir katliamın yaklaştığı anlamına gelir” dedi.

İran’da 28 Aralık 2025’te para biriminin yüksek değer kaybı ve enflasyon nedeniyle esnafın başlattığı protestolar ülke geneline yayıldı. 2 bin 550 kişinin öldüğü bildirilen protestolar halen sürüyor. Ayrıca ülke genelinde 9 Ocak’tan bu yana internet kesik. Bu, İran’da bilgi edinmeyi ve gelen bilgilerin teyidini zorlaştırıyor. Uluslararası medya kuruluşlarının çoğu da İran’dan yayın yapamıyor.

Sürgündeki İranlı yönetmen Panahi “İslam Cumhuriyeti meşruiyetini tamamen kaybetti” deyip rejimin ‘varlığını sürdürebilmek için her yola başvurabileceğini’ söyledi.

İranlı yönetmen şöyle devam etti:

“İnternet ve telefonlar tamamen kapatıldı. Sabit hatları arayamıyoruz. İnterneti tamamen kestiklerinde, ne olacağını biliyorduk; çünkü bu, bir katliamın yaklaştığı anlamına gelir. Yardım çabalarındaki her gecikme, daha fazla masum insanın ölmesi demek.”

Yönetmen protestoların önceki yıllardan farklı olduğunu, toplumun tüm kesimlerinin sokağa çıktığını söyledi: “Eğer insanlar şimdi umutlarını kaybederse, bu hükümete gelecekte karşı durmak çok daha zor olacak.”

Protestolara müdahaleleri izleyemediğini belirten Panahi “Videoları izlemememi söylediler ama dayanamadım ve canım sıkıldı” dedi.

Panahi’nin son filmi ‘Sadece Bir Kazaydı’ İran’da izin alınmadan çekildi.

İranlı yönetmen, bu filmle Altın Ayı ve Altın Aslan’dan sonra Altın Palmiye ödülünü kazanmıştı.

Ünlü yönetmen 2010’da bir yıl önceki cumhurbaşkanlığı seçimlerinden sonra düzenlenen protesto gösterilerine destek verdiği gerekçesiyle altı yıl hapis cezasına çarptırılmış, ceza infaz edilmemişti.

Panahi, gözaltında öldürülen Mahsa Emini için düzenlenen gösterilerde protestoculara karşı güç kullanımını eleştiren bildiriyi imzaladığı gerekçesiyle Temmuz 2022’de cezasını çekmek üzere tutuklanmıştı. Hapisten çıkarılsa da mesleki faaliyetlerden men edilmişti.

Yönetmen yasağa rağmen İran’dan ayrılabildi. Panahi sonbahardan bu yana ABD’de filminin son tanıtımını yapıyor. Yönetmen hapis cezasına rağmen ülkesine döneceğini söylüyor.