ABD Başkanı Donald Trump, Ceuta'daki sınır krizini "işgal" olarak tanımladı. Trump "Cumhuriyetçiler seçilmezse yaklaşan ara seçimlerden sonra bizim de başımıza tam olarak bu gelecek, hatta daha da kötüsü" dedi.
İspanya hükümeti, Kuzey Afrika’daki özerk bölgesi Ceuta’ya yönelik kitlesel göçmen akınının büyük ölçüde kontrol altına alındığını açıkladı. Yetkililer, kara ve deniz yoluyla sınırı geçen 50 binden fazla göçmenin neredeyse tamamının gönüllü olarak Fas’a geri dönmeye başladığını bildirdi.
Reuters’ın aktardığına göre İspanya hükümetinin Ceuta temsilcisi sınırın İspanya tarafında şimdiye kadar 57 kişinin cansız bedenine ulaşıldığını, Fas tarafında can kaybının daha yüksek olabileceğini söyledi. Yetkililer hayatını kaybedenlerin bir bölümünün boğularak diğerlerinin sınır çitlerini destekleyen mendireğe tırmanmaya çalışırken izdiham nedeniyle yaşamını yitirdiğini belirtti.
50 bin kişi sınırı geçti, Fas güvenlik güçleri sert müdahale etti
İspanya İçişleri Bakanlığı, perşembe sabahından bu yana yaklaşık 50 bin kişinin Ceuta sınırını geçtiğini, ancak cuma akşamı itibarıyla bunlardan yaklaşık 48 bin 300’ünün Fas’a geri döndüğünün tahmin edildiğini açıkladı.
Ceuta Özerk Yönetimi Başkanı Juan Jesus Vivas ise son birkaç gün içinde sınırı geçenlerin sayısının 60 bine ulaştığını belirterek yaşanan göç hareketinin boyutuna dikkat çekti.
Sınır kapılarında önlem alan Fas çevik kuvvet polisleri, İspanya’nın Akdeniz kıyısındaki özerk bölgesi Ceuta’ya yeni geçişleri engellemek amacıyla göz yaşartıcı gaz, cop ve tazyikli suyla müdahalede bulundu. Sınır hattında göstericilerle güvenlik güçleri arasında çıkan olayların ardından bir otobüs ile yedi otomobil kullanılamaz hale geldi.
Fas’a geri dönen göçmenlerden 20 yaşındaki Laracheli berber Ayman ise Ceuta’ya ulaşabilmek için beş saat yüzdüğünü anlattı. Bölgede yiyecek ve barınak bulamadıklarını söyleyen Ayman “Orada yiyecek hiçbir şey yoktu ve İspanyol ordusu tarafından sert bir şekilde dışarı çıkarıldık.” ifadelerini kullandı.
İspanya Başbakanı Sanchez protesto edildi
İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, cuma günü Ceuta’ya giderek sınır hattında incelemelerde bulundu. Ziyareti sırasında protestocuların tepkisiyle karşılaşan Sánchez, kitlesel göç hareketini “İspanya’nın toprak egemenliğinin ihlali” olarak değerlendirdi. Başbakan, Fas yönetimiyle yakın iş birliği içinde, ülkeye yasa dışı yollarla giren göçmenlerin sınır dışı süreçlerinin hızlandırıldığını açıkladı.
Göç krizinin, İspanya Yüksek Mahkemesi’nin ay başında verdiği kritik kararın ardından derinleştiği belirtiliyor. Mahkeme, deniz yoluyla yakalanan göçmenlerin herhangi bir yasal işlem uygulanmadan derhal sınır dışı edilemeyeceğine hükmetmişti. Uzmanlar, kararın nihai sınır dışı uygulamalarını engellemediğini ancak işlemlerin uzaması nedeniyle sınır bölgesinde ciddi bir göçmen yoğunluğu oluşmasına yol açtığını ifade ediyor.
İtalya Schengen’i askıya aldı, Fransa sınır güvenliğini artırıyor
Ceuta’daki göç krizinin etkileri Avrupa Birliği içinde de gerilimi artırdı. İtalya, İspanya ile arasındaki deniz ve hava ulaşımında uygulanan Schengen kapsamındaki sınır kontrolsüz seyahati askıya aldığını açıkladı. Madrid yönetimi ise Roma’nın bu kararının Avrupa Birliği antlaşmalarına aykırı olduğunu savundu.
Krizin diplomatik boyutu da büyüdü. İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani’nin İspanya’nın bu yıl yüz binlerce göçmene af sağlayan uygulamalarının “insan kaçakçılığını teşvik ettiğini” söylemesinin ardından İspanya, İtalya’nın Madrid Büyükelçisi’ni Dışişleri Bakanlığı’na çağırarak resmi protestoda bulundu.
Öte yandan Fransa da sınır güvenliğini artırma kararı aldı. Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, cumartesi gününden itibaren İspanya sınırındaki polis sayısının beş katına çıkarılacağını, hava denetimlerinin sıklaştırılacağını ve trenlerdeki devriyelerin artırılacağını duyurdu.
ABD Başkanı Trump: Bu bir işgal
İspanya’daki azınlık sol hükümetine yönelik eleştirileriyle bilinen ABD Başkanı Donald Trump da kabine toplantısında Ceuta’daki görüntülere değindi.
Trump “Bu tam anlamıyla bir işgal gibi görünüyor. Eğer Cumhuriyetçiler seçilmezse yaklaşan ara seçimlerden sonra bizim de başımıza tam olarak bu gelecek, hatta daha da kötüsü” dedi.
ABD Dışişleri Bakanlığı da resmi X hesabından yaptığı açıklamada okları doğrudan İspanyol hükümetine yöneltti:
“Bu kabul edilemez olay, İspanya Hükümeti’nin Avrupa’ya kitlesel yasadışı göçü kolaylaştırmak için yürüttüğü kasıtlı çabaların doğrudan bir sonucudur. Amerikalıları yurt içinde ve yurt dışında bu tehditten korumak için adımlar atmayı değerlendiriyoruz.”