Ukrayna’nın dronları savaşta dengeyi değiştiriyor

Ankara’da yapılacak NATO zirvesi yaklaşırken Ukrayna, dört yıldır devam eden Rusya işgaline karşı hava saldırılarını yoğunlaştırdığı yeni bir kampanyaya girişmiş durumda ve üstelik askeri anlamda başarılı da oluyor.

Ukrayna dronları haftalardır Kırım Yarımadasını, yani Rusya’nın 2014’te işgal edip sonra da ilhak ederek kendi topraklarına kattığı yarımadayı hedef alıyor.

Ukrayna’nın Rusya kontrolündeki yarımadası Kırım’daki yetkililer, Ukrayna’nın haftalar süren yoğun hava saldırılarının ardından Cuma günü olağanüstü hal ilan etti. Bu saldırılar arasında, savaşın başlangıcından bu yana en büyüklerinden biri olduğu düşünülen bir dizi insansız hava aracı saldırısı da yer alıyor.

The New York Times’ın haberine göre Rusya Savunma Bakanlığı Cuma günü yaptığı açıklamada, hava savunmasının gece boyunca 660 Ukrayna insansız hava aracını engellediğini belirtti. Bakanlığa göre Kırım ve yaklaşık bir düzine başka bölge hedef alındı; ancak hasar veya can kaybı hakkında bilgi verilmedi. Cuma günü daha sonra bakanlık, o sabah 46 Ukrayna insansız hava aracının daha imha edildiğini açıkladı.

Ukrayna’nın insansız hava aracı ve füze üretimi kapasitesindeki müthiş artış, Kiev’in cepheden daha uzakta, Rusya’nın hava savunmasını daha kolay alt edebilecek daha büyük saldırılar düzenlemesini sağladı. Son birkaç aydır Ukrayna, Kırım ve Rusya’nın bazı bölgelerine giderek daha ağır hava saldırıları düzenleyerek, Rus sivillerin dört yıllık savaş boyunca büyük ölçüde keyif aldığı barışı bozdu. Ukrayna St. Petersburg ve Moskova şehirlerini de vurdu.

Bu saldırılar, Başkan Vladimir Putin’in Rus toplumunu savaşın etkilerinden izole etme yeteneğini önemli ölçüde aşındırdı. Kiev’de, Rusya’nın Ukrayna’nın hava savunma sistemindeki eksikliğinden yararlanarak füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılarını sürdürmesine rağmen, Putin’i müzakere masasına oturtabileceklerine dair giderek artan bir güven duygusunu pekiştirdi.

Ukrayna donları geçen hafta Moskova’da bir petrol rafinerisini vurdu.

Geçtiğimiz hafta Ukrayna, savaşın başlamasından bu yana Moskova bölgesine yönelik en büyük insansız hava aracı saldırısını gerçekleştirdi. Bu saldırı, başkentin dört uluslararası havaalanındaki uçuşların askıya alınmasına, büyük bir petrol rafinerisinin ağır hasar görmesine, en az 17 kişinin yaralanmasına ve 8 yaşında bir kız çocuğunun ölümüne yol açtı. Rusya Savunma Bakanlığı, bu saldırıda ülke genelinde 992 insansız hava aracının düşürüldüğünü, bunun tek bir saldırıda elde edilen en büyük sayı ve önceki saldırılara göre önemli bir artış olduğunu açıkladı.

Ukrayna’nın stratejik yarımadayı izole etme amaçlı Kırım’a yönelik saldırıları, Rusya’nın 2014 yılında bölgeyi yasadışı bir şekilde ilhak etmesinden bu yana buradaki günlük yaşamı görülmemiş ölçüde sarstı. Kırım’daki benzin istasyonlarında yakıt tükendi ve yerel yetkililer geçen Pazar satışları yasakladı. Yaz kampları iptal edildi ve çocuklar tahliye edildi. Devamlı elektrik kesintileri bölgeyi felce uğrattı ve elektrikli pompalara dayalı su kaynaklarını kesintiye uğrattı.

Yaz tatilini favori tatil beldesi Kırım’da geçirmeyi planlayan birçok Rus, planlarını değiştirdi. Rus ekonomi gazetesi Kommersant’a göre, Temmuz ve Ağustos aylarında Kırım’da rezervasyonlar bir yıl öncesine göre yüzde 30’un üzerinde, Kırım’ın en büyük şehri Sevastopol’da ise yüzde 43 düştü.

Kırım’ın Rusya tarafından atanan lideri Sergei Aksyonov, Cuma günü yayınlanan bir video açıklamasında olağanüstü halin “mali, parasal, kredi ve sözleşmeye dayalı ilişkileri kolaylaştırmak” anlamına geldiğini söyleyerek duyurdu. Günün ilerleyen saatlerinde Kırım halkına, olağanüstü halin sokağa çıkma yasağı gibi “vatandaşlara yönelik herhangi bir kısıtlama” getirmeyeceği konusunda güvence vermeye çalıştı.

Putin, Kırım’ın 2014’te büyük ölçüde kansız bir şekilde ele geçirilmesini kendi yönetiminin en önemli başarılarından biri olarak tanımladı ve Tapınak Tepesi’nin Yahudiler için ne kadar önemli olduğu kadar Kırım’ın da Rusya’nın kimliği açısından hayati öneme sahip olduğunu söyledi.

Rusya cumhurbaşkanı, Ukrayna saldırılarının yoğunlaşmasından bu yana çok konuşmadı. Bu hafta başında yaptığı muğlak bir yorumda, yıkıcı drone saldırılarını Ukrayna’nın Rus toplumunu “sarsma” girişimi olarak nitelendirerek reddetti.

Kremlin’in Ukrayna saldırıları karşısında algılanan çaresizliğine ilişkin artan memnuniyetsizlik, Rus devlete bağlı anketörlere göre bile Putin’in onay oranlarının düşmesine neden oldu. Anket şirketi FOM tarafından Cuma günü yayınlanan bir anket, Rus liderin onayının 2022 Ukrayna işgalinden bu yana en düşük seviyesine ulaştığını ortaya koydu.

Ukrayna’nın insansız hava aracı cephaneliği çok daha etkili hale gelmiş olsa da, Ukrayna, Rusya’nın balistik füzelerine kıyasla hâlâ büyük ölçüde geride kalıyor; bu da Ukrayna üzerindeki en büyük askeri baskı kaynağı. Moskova’nın en yıkıcı hava saldırılarının temelini oluşturan bu füzeler, insansız hava araçlarından çok daha büyük patlayıcı yüklere sahip ve hızları nedeniyle engellenmeleri zor.

Rusya’nın balistik füze bombardımanları, Ukrayna’nın hava savunmasını defalarca alt etti ve ülkenin enerji şebekesini acımasız soğuk kış aylarında harap etti. Bu dezavantajın farkında olan Ukraynalı yetkililer, son haftalarda ülkenin yerli balistik füze geliştirme konusunda yoğun çaba sarf ettiğini söyledi.