Amerika'nın İran etrafındaki askeri yığınağı yeniden arttı, ABD üslerindeki personel tahliye edildi, İsrail'e yeni Patriot bataryası gitti, Amerikan ordusu İran'a yeni bir saldırı için hedef listesini Başkan Trump'a sundu. Yeniden saldırıp saldırmamaya başkan karar verecek, eller tetikte.
ABD’li ve İsrailli yetkililere göre ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın askeri kapasitesine ilişkin yeni istihbaratı ve İsrail’in hızlı ve agresif bir adım atılması yönündeki artan baskısını dikkate alarak İran’a yönelik kapsamlı yeni bir askeri saldırı dalgası planlarını değerlendiriyor.
The New York Times gazetesinin haberine göre, yetkililer, Trump’ın henüz kesin bir karar vermediğini ancak İsrail’in, İran’ın füze ve insansız hava aracı (İHA) cephaneliğini yeniden inşa etmedeki başarısı ile kimyasal ve biyolojik silah programlarını ilerletmesine dair uyarılarını göz önünde bulundurduğunu belirtti. Trump ayrıca ABD’nin şu anda bölgede önemli bir askeri ateş gücüne sahip olduğu bu zaman penceresini de hesaba katıyor.
Yönetim içinde istihbaratın gücü ve İran’a yeniden saldırmanın akıllıca olup olmadığı konusunda derin görüş ayrılıkları bulunuyor. Özellikle seçmenlerin fiyatları artıran ve Trump’ın yaklaşık sekiz ay önce başlarken vaat ettiği hızlı zaferi getiremeyen bu savaştan duydukları memnuniyetsizliği açıkça dile getirdiği ara seçimlerin ardından bu tartışmalar daha da hassas bir hal aldı.
Hassas güvenlik konularını anlatmak üzere isminin gizli kalması koşuluyla konuşan kaynaklara göre, geçen ay ülkesinde yapılan seçimlerin ardından koltuğu iyice sallantıda olan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD’nin İran’a karşı dört ila yedi gün sürecek hava saldırıları kampanyasına katılması için yoğun baskı yapıyor.
Görüşmeler geçen hafta yoğunlaştı. İsrail istihbarat teşkilatı Mossad’ın Direktörü Roman Gofman, CIA Direktörü John Ratcliffe de dâhil olmak üzere Washington’da çeşitli temaslarda bulundu. Askeri İstihbarat Direktörü Shlomi Binder’ın da aralarında bulunduğu diğer üst düzey İsrailli yetkililer, Amerikalı mevkidaşlarıyla yaptıkları görüşmelerde operasyonların yeniden başlatılmasını savundu.
Üst düzey bir İsrailli yetkili ise Netanyahu’nun Trump’a baskı yaptığı iddiasını reddetti. Netanyahu’nun bir sözcüsü de başbakanın her zaman İsrail’in “güvenliğini korumak” için hareket ettiğini söyledi.

Trump son aylarda büyük çaplı çatışmaları yeniden başlatma konusunda sık sık gelgitler yaşadı. Kimi zaman savaşın bittiğini ilan ederken kimi zaman da İran’ın asla nükleer silah geliştirememesini sağlamak için yeniden saldırabileceği imasında bulundu.
Kısa süre önce Başkan Yardımcısı JD Vance’e müzakere yoluyla çözüm bulma çabalarından vazgeçmesi talimatını veren Trump, uzun süreli bir ekonomik kıskacın sonunda İran’ı nükleer programından vazgeçeceği bir anlaşma aramaya iteceği fikrini benimsemiş görünüyor.
Ancak düşüncelerine aşina kişilere göre Trump, ABD’nin fiilen savaşı kaybettiği yönündeki eleştirilere karşı da son derece hassas. İki yıl boyunca yürütme yetkisini sonuna kadar kullanan başkan, ikinci döneminin “topal ördek” (yetkilerinin ve siyasi etkisinin azaldığı son) dönemine giriyor. Trump geçmişte de direnç veya belirsizlikle karşılaştığında sık sık güç gösterilerine başvurmuştu.
ABD’li bir yetkili, ekonomik baskı kampanyasının ülkeyi harap etmesi nedeniyle Trump’ın artık İran’a karşı büyük bir savaşa girmesine gerek kalmadığını söyledi. Ancak aynı yetkili, İran’ın asla nükleer silaha sahip olmamasını sağlamak için tüm seçeneklerin masada olduğunu da sözlerine ekledi.
Askeri yetkililere göre ABD ordusu son haftalarda bölgede son derece geniş bir cephanelik oluşturdu. Trump’ın onay vermesi halinde donanma gemileri, savaş uçakları ve bombardıman uçakları; İran’ın İHA ve füze cephaneliği ile enerji tesislerine yönelik nispeten kısa süreli ancak yoğun bir saldırı kampanyası başlatmaya hazır bekliyor.
Bu askeri güç, üçüncü uçak gemisi USS Theodore Roosevelt’in bu hafta başında bölgeye ulaşmasıyla kısa süreliğine daha da büyüdü. Bu gelişme, 2003’teki Irak savaşından bu yana ABD’nin Orta Doğu’da aynı anda üç uçak gemisi bulundurduğu ikinci dönem olarak kayıtlara geçti. Ancak hemen ardından diğer uçak gemilerinden USS George Washington Pasifik’e doğru yola çıktı.
Olası bir saldırıya Orta Doğu’da konuşlu onlarca savaş ve taarruz uçağının yanı sıra, haftalardır İran’a yönelik muhtemel görevler için 96 saatlik teyakkuz halinde bekletilen ABD’deki uzun menzilli B-1 ve B-2 bombardıman uçakları da katılacak.
ABD’li yetkililer, Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine’in, ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanı Oramiral Brad Cooper’ın son aylarda hazırladığı askeri seçenekler listesini başkana sunduğunu belirtti. Oramiral Cooper’ın bu hafta bölgede temaslarda bulunduğu ifade edildi.
Büyük çaplı çatışmaların yeniden başlama ihtimaline karşı Pentagon ve Dışişleri Bakanlığı önlem olarak bölgedeki üs ve tesislerden personel tahliye etti. Askeri yetkililer ayrıca ABD’nin kısa süre önce İsrail’e ilave bir Patriot hava savunma bataryası teslim ettiğini bildirdi.
Pentagon Çarşamba günü operasyonel güvenliği gerekçe göstererek yorum yapmaktan kaçındı ancak yaptığı açıklamada “ABD ordusu başkana seçenekler sunmaya devam ediyor ve tüm seçenekler masada” ifadesini kullandı. CIA de yorum talebini reddetti.
Askeri yetkililere göre olası bir ABD saldırısı, büyük bir kısmı savaşın ilk aşamasından bu yana İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yeniden inşa edilen İran’ın füze ve İHA cephaneliğine odaklanacak. Diğer hedefler arasında İran enerji tesisleri ile Devrim Muhafızları komuta merkezleri ve karargâhları yer alabilir.
Görüşmelere aşina kişilere göre İsrail’in planları ise İran’ın nükleer tesislerine yönelik yeni saldırıları ve en provokatif adım olarak, sanayi ile sivillerin elektriğini kesebilecek şekilde İran’ın enerji altyapısına yönelik yaygın saldırıları da kapsıyor; ancak Trump bu plana henüz onay vermiş değil.
Netanyahu savaşın başından bu yana, hükümete karşı bir halk ayaklanmasını tetikleyebileceğini savunduğu planlar üzerinde ısrar ediyor; ancak şu ana kadar böyle bir ayaklanmaya dair hiçbir işaret görülmedi.
İsrail başbakanı için yeni bir saldırı dalgası arayışı, siyasi hayatta kalma mücadelesiyle ayrılmaz bir şekilde bağlantılı.Geçen ay İsrail’de yapılan seçimlerin ardından muhalefet partilerinden oluşan bir koalisyon hükümet kurmaya çalışırken Netanyahu geçici hükümetin başında kalmaya devam ediyor. Çatışmaların yeniden başlaması muhalefetin hükümet kurma girişimini geciktirebilir veya rayından çıkarabilir ve Netanyahu’nun da dâhil olacağı bir ulusal birlik hükümeti kurulması yönünde baskı oluşturabilir.
İsrail, ABD’yi yeni bir büyük saldırı dalgasına katılmaya ikna etmek için Tahran’dan kaynaklandığını öne sürdüğü çeşitli tehditleri ön plana çıkarıyor. İsrailli yetkililer, İran’ın bölgesel bir tehdit oluşturan ve ABD ile Avrupa’ya yönelik terör saldırılarında kullanılabilecek önemli kimyasal ve biyolojik silah kapasitesine sahip olmayı sürdürdüğünü iddia ediyor.İsrailliler ayrıca İranlıların bölgedeki İHA’ları bu silahların bazılarıyla donatıp İsrail’i veya komşularını vurabileceklerini öne sürüyor.
Görüşmeler hakkında bilgi sahibi kaynaklar, ABD istihbarat yetkililerinin de İran’ın kimyasal ve biyolojik silah kapasitesini güçlendirmeye yönelik çabalarını artırdığına dair kanıtlar gördüğünü söyledi.
Ancak ABD istihbaratındaki hâkim görüşe göre İran bunu İsrail ve diğer düşmanlarına karşı önleyici bir saldırıda kullanmak için değil; ABD ve İsrail’i nükleer silah kullanmaktan veya İran’ın altyapısına ve sivillerine büyük zarar verecek geniş çaplı saldırılar düzenlemekten caydırmak amacıyla yapıyor.
İsrailliler ayrıca İranlıların üst düzey ABD’li yetkililere karşı kimyasal maddeler kullanmayı planladığını iddia eden istihbarat bilgilerini de paylaştı. Kamuoyuna konuşma yetkisi bulunmayan ve istihbarat hakkında bilgilendirilen bir kişi, bu tür bir tehdidin son haftalarda Hazine Bakanı Scott Bessent’in evinden taşınması kararıyla bağlantılı olduğunu belirtti.