Californialılar milyarder vergisini reddetti

Associated Press’in Pazartesi günü yaptığı değerlendirmeye göre, Kaliforniya seçmenleri milyarderler vergisini reddetti. Bu kararla, net serveti 1 milyar doları aşan eyalet sakinlerinin varlıklarını hedef alarak ülkenin ilk servet vergisini oluşturmayı hedefleyen tasarı geri çevrilmiş oldu.

Öneri 40 adı verilen vergi düzenlemesine göre eyalet, milyarderlerin kişisel varlıklarına bir defaya mahsus %5 oranında vergi uygulayacak ve elde edilen gelirin büyük kısmını sağlık hizmetlerine aktaracaktı.

Demokratlar Bölündü, Milyarderler Reklam Kampanyası Başlattı

Kaliforniya seçmen kitlesine hakim olan Demokrat seçmenler genel olarak zenginlerin daha yüksek vergi ödemesi fikrini destekliyor. Ancak Demokrat liderler bu teklif karşısında ikiye bölündü; Vali Gavin Newsom tasarıya karşı çıkarken Kaliforniya Demokrat Partisi vergiyi destekledi. Vergiyi ödeme riskiyle karşı karşıya kalan bazı Kaliforniyalı milyarderler ise Ekim ayı boyunca televizyonlarda yayınlanan saldırı reklamlarıyla tasarıyı hedef alan bir kampanyaya büyük finansal kaynak aktardı.

Öneri 40, söz konusu reklamlarla rekabet edemeyen ve desteği artırmak için sosyal medya ile influencer kampanyaları gibi daha ucuz yöntemlere güvenmek zorunda kalan zayıf bir destekçi koalisyonuna sahip olmanın sıkıntısını da yaşadı.

Sayım Günlerce Sürdü, Sonuç Değişmedi

Kaliforniya’da posta yoluyla kullanılan oyların özenli ve yavaş bir tempoda sayılması nedeniyle seçim sonucu neredeyse bir hafta boyunca ilan edilemedi. Oy sayımı ilerledikçe aradaki fark kapansa da, teklif —Demokratlar ve sol eğilimli adaylar için son derece başarılı geçen bir seçime rağmen— yeterli desteği almayı başaramadı.

Sol eğilimli bir eyalet olan Kaliforniya’da milyarderler vergisinin başarısızlıkla sonuçlanması, Amerikalıların benzer servet vergilerini sindiremeyeceğinin önümüzdeki yıllarda da kanıtı olarak kullanılacak. Bu fikrin 2028 başkanlık kampanyası sırasında tekrar gündeme gelmesi bekleniyor. Vali Newsom, eyalet ölçeğinde bir vergiye karşı çıksa da ülke genelinde uygulanacak bir servet vergisine sıcak bakabileceğini şimdiden ifade etti.

Destekçilerden “Oligarşik Güç” Tepkisi

Tasarının destekçileri, Öneri 40’ın başarısızlığını aradaki devasa kampanya bütçesi farkına bağlayarak teklifin reddedilmesini oligarşik gücün bir işareti olarak nitelendirdi.

Seçim gecesi düzenlenen basın toplantısında tasarı taraftarları, muhalefetin astronomik harcamalarına dikkat çekti. Muhalefetin başında, servet vergisinin yenilgiye uğraması için 100 milyon dolardan fazla bağışta bulunan Google kurucu ortağı Sergey Brin yer alıyordu. Brin’in grubu, en son kampanya finansman kayıtlarına göre bu yıl 300 milyon dolardan fazla fon topladı.

Vergiyi pusulaya taşıyan sağlık çalışanları sendikasının lideri Dave Regan, milyarderler tarafından finanse edilen saldırıların “kalbinde doğru şeyin ne olduğunu bilen insanlar arasında büyük bir kafa karışıklığına ve tereddüde” yol açtığını söyledi. Regan, 2028’de başka bir milyarderler vergisi için mücadele etmeye devam edeceğine dair söz verdi.

Sendika (Service Employees International Union-United Healthcare Workers West), kampanya boyunca milyarderlerden elde edilecek gelirin, Başkan Trump’ın geçen yıl imzalayarak yürürlüğe soktuğu sağlık programı kesintilerini dengelemek için gerekli olduğunu savundu. Sendikaya göre bu vergi olmadan milyonlarca Kaliforniyalı sağlık sigortasını kaybedecek ve hastaneler kapanacaktı.

Tasarı; Vermont Bağımsız Senatörü Bernie Sanders da dahil olmak üzere önde gelen solcu ekonomistlerden ve ulusal ilerici liderlerden destek gördü. Sanders, Öneri 40’ı “ülkedeki en önemli sandık maddesi” olarak nitelemişti.

İlerici Koalisyondaki Çatlak Başarısızlığı Getirdi

Ancak düzenleme, Kaliforniya’daki işçi sendikalarını ve Demokrat siyasetçileri böldü. Newsom ve onun yerini alacak olan Demokrat Xavier Becerra, bu verginin girişimcileri eyaletten uzaklaştıracağını savunarak vergiye karşı çıktılar; vergi gelirlerindeki tek seferlik bir artışın eyalet bütçesine verebileceği uzun vadeli olası zararlara değmeyeceğini belirttiler. Öğretmenler, itfaiyeciler ve Kaliforniya Planned Parenthood Şubesi de verginin nihayetinde birçok kamu hizmeti için ayrılan kaynağı azaltacağını savunarak onlara katıldı.

California Üniversitesi (San Diego) siyaset bilimi profesörü Thad Kousser, “Amerika’nın tarihsel süreçteki uygulamalarını değiştirecek dönüm noktası niteliğinde ilerici bir vergi artışını, ilerici koalisyonu bölerek yasalaştıramazsınız” dedi.

Kousser, verginin arkasındaki sendikanın kilit müttefiklerden yeterli desteği almadan harekete geçtiğini belirterek, “En başta tek başına yola çıkma yönündeki bu stratejik tercih nedeniyle, politikanın özünü halka kabul ettirmek çok daha zor hale geldi” değerlendirmesinde bulundu.

Eyaletin Mali Sağlığı Vurgusu

Milyarderler sandık süreçleri hakkında kamuoyuna çok az açıklamada bulundular ve muhalefetin sözcülüğünü yapması için Demokrat eğilimli kuruluşlara ve Newsom’a güvendiler.

Doktorlar, Kaliforniya Planned Parenthood şubesi, okul aile birlikleri ve sağlık klinikleri adına konuşan muhalifler,seçmenlerin Kaliforniya’nın mali sağlığını korumak adına doğru kararı verdiğini belirtti ve bu sandık girişimini “eyalet ekonomisi üzerinde yapılan sorumsuz bir deney” olarak nitelendirdi.