ABD'de Başkan Trump ve çok sayıda teknoloji lideri Jensen Huang'ın yeniden Nvidia'ya CEO olmasını, yani görevine geri dönmesini istiyor ama Financial Times'ın haberine göre Yönetim Kurulu Huang'ı geri getirmeyi düşünmüyor.
Nvidia yönetim kurulu, ABD Başkanı Donald Trump’ın bu fikre sıcak baktığını belirtmesine rağmen, sadakatsizlik skandalının ardından görevinden ayrılan Jensen Huang’ı yeniden CEO koltuğuna oturtmayı düşünmüyor.
Financial Times gazetesinin aktardığına göre bu gelişme, Huang’ın ABD istihbarat yetkililerince Çin istihbaratı adına casusluk yapmak üzere devşirildiğine inanılan Alice Huang adlı kadınla evlilik dışı bir ilişki yaşadığının ortaya çıkmasıyla başlayan dramatik süreçteki son perde oldu. 4 trilyon dolarlık şirketin yönetim kurulu bu çarpıcı liderlik krizine ilişkin bağımsız bir soruşturma yürütürken, Nvidia’nın eski lideri geçen hafta görevinden istifa etmişti.
Teknoloji dünyasının önde gelen bazı isimleri arasında Huang’ı geri getirmek için başlatılan kampanya ivme kazanırken,ABD Başkanı da pazartesi günü yaptığı açıklamada Huang’ın göreve dönmesine “itiraz etmeyeceğini” söyledi. Financial Times (FT), pazar günü yayımladığı haberde Huang’ın yakın çevresiyle Nvidia’ya dönüş ihtimalini görüştüğünü bildirmişti.
Aralarında Huang’ın uzun yıllardır birlikte çalıştığı isimlerin de bulunduğu çip üreticisinin yönetim kurulu, eski CEO’nun davranışlarına yönelik bağımsız bir inceleme yürütüyor. Kurul, CEO pozisyonu için hem şirket içinden hem de dışından adayları değerlendireceğini açıkladı. FT’nin geçen hafta aktardığına göre yönetim kurulu, Huang’ın halefini bulma arayışı kapsamında Arm CEO’su Rene Haas ile temasa geçti.
Huang’ın ilişkisi etrafında kopan skandal, söz konusu kadının Çin ile bağlantıları bulunan ve Nvidia’nın çip sattığı Singapur merkezli bir şirkette yönetici olduğunun ortaya çıkmasının ardından, Washington’da ABD’nin çip ihracat kontrollerinin ne kadar sıkı olduğuna dair endişeleri de tetikledi.
Trump pazartesi günü yaptığı açıklamada, “Jensen’ın başında açıkça iki mesele var. Zorlu bir ailevi durum yaşıyor. Onun tek yapmak istediği ise çip satmak,” ifadelerini kullandı. Huang’ın dönüşünün Nvidia’nın yeni nesil gelişmiş çipler geliştirmesine yardımcı olabileceğini öne süren Trump, “Bence Jensen’ın geri dönmesi… kesinlikle kötü bir fikir değil,” dedi.
Trump ayrıca Alice Huang’ın Pekin ile olan iddia edilen bağlarına da şüpheyle yaklaştı. Gazetecilere verdiği demeçte,”Onun bir casus olduğunu bilmiyorum. Kimse bunu kanıtlamadı,” diyen Trump, Jensen Huang’ın yaşadığı ilişkinin ulusal güvenliği “riske atmadığını” sözlerine ekledi.
Başkan bu açıklamaları, Çin lideri Şi Cinping ve Rusya lideri Vladimir Putin ile üçlü bir zirve gerçekleştirmesinin beklendiği Asya gezisi için Washington’dan ayrılırken gazetecilere yaptı. Trump pazartesi günü, Washington’ın Pekin’e nasıl yaklaşılması gerektiği konusunda ikiye bölündüğünü kabul ederek şunları söyledi:
“Bir görüş Çin’i gücendirmek istemiyor; Çin ile çok iyi bir ilişkimiz var. Diğer görüş ise işin içine doğrudan dalıp ne gerekiyorsa onu yapmaktan yana.”
Nvidia’nın Çin bağlantılı bir şirkete çip ihraç etmesine nasıl izin verildiği konusunda Trump yönetimi içinde de gerilimler patlak verdi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent cuma günü, Nvidia çiplerinin Megaspeed şirketine ihracatını yasaklamadığı gerekçesiyle Howard Lutnick liderliğindeki Ticaret Bakanlığı’nı suçladı.
Pazartesi günü ikilinin bu konuda farklı görüşlere sahip olduğunu doğrulayan Trump, Ticaret Bakanı’nı görevden alıp almayacağı sorusuna “Hayır” yanıtını verdi. Trump, Lutnick’in Megaspeed’i ABD ticaret kara listesine almayı “geciktirmiş olabileceğini” belirterek, “Bunu yaptı çünkü ertelemeseydi… Çin ile büyük bir kriz çıkabilirdi,” dedi.
ABD hükümeti, hassas çiplerin yurt dışına satışının dizginlenmesi yönünde siyasi yelpazenin her iki kanadından gelen artan çağrılar üzerine, pazar günü yapay zeka çiplerine ve sunucularına uzaktan erişim kısıtlamalarını sıkılaştırmak için harekete geçti.
ABD Ticaret Bakanlığı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), “belirli yabancı aktörlerin ABD teknolojisine dayalı gelişmiş bilgi işlem gücünden, ABD ulusal güvenliğini tehdit edebilecek şekilde yararlanmasını önlemek” amacıyla yeni bir kural duyurdu. Bu düzenleme, Çinli şirketlerin Asya’daki diğer ülkelerde bulunan veri merkezlerini kullanarak en ileri Amerikan teknolojilerine erişmesini sağlayan yasal boşluğu kapatmayı hedefliyor.
Demokrasileri Savunma Vakfı’nda ABD-Çin teknoloji rekabeti uzmanı olarak görev yapan Craig Singleton, bu kuralın “Çinli müşterilere büyük ölçekte hizmet veren yurt dışı veri merkezlerine yapılan sevkiyatlar için çok ihtiyaç duyulan bir lisans zorunluluğu” getirdiğini söyledi; ancak doğrudan bir yasağın çok daha etkili olacağını da ekledi.
Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan kural uyarınca; Singapur, Brezilya, Tayland, Malezya ve Endonezya’ya gelişmiş yarı iletkenlerin ihracatı için ek bir lisans gerekecek. Bakanlık, bu ülkelerin “normalden daha yüksek bir saptırma (ürünlerin başka ülkelere aktarılması) riski taşıdığını” belirtti. BIS yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:
“Bu kural, hassas Amerikan teknolojisine erişimdeki mevcut kısıtlamaların, üçüncü ülkelerdeki veri merkezlerini içeren uzaktan bilgi işlem düzenlemeleri yoluyla aşılmasını önlemek üzere tasarlanmıştır.”
Söz konusu önlem; iş modellerini Çinli teknoloji şirketlerine GPU (grafik işlemci birimi) kiralamak üzerine kuran İngiltere merkezli Nscale ve Japonya merkezli Datasection gibi “neocloud” (yeni nesil bulut) şirketlerini tehdit edebilir.Bu şirketlerin mevcut müşterilerine hizmet vermeye devam edebilmek için ABD’den lisans almaları gerekebilir. Öte yandan ABD Kongresi de gelişmiş yapay zeka çiplerinin Çin’e ulaşmasını engellemeye yönelik çabalarını ayrı bir koldan hızlandırıyor.