Paranın yüzde 95’ini peşin aldı, ama Malezya’ya dev füze satışını iptal etti

Norveç, stratejik askeri teknolojilerin satışı konusunda küresel çapta çok konuşulacak, radikal bir strateji değişikliğine gitti. Norveç Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, ülkenin “en hassas” savunma teknolojilerinin ve silah sistemlerinin ihracatının bundan böyle sadece “müttefikler ve en yakın ortaklar”la sınırlandırılacağı duyuruldu. 

Bu yeni doktrin, savunma sanayisinde katı bir denetim dönemini başlatırken, ilk büyük diplomatik krizin de fitilini ateşledi.

Yeni ihracat kısıtlamasının ilk kurbanı, Norveç’in Malezya için planladığı gelişmiş deniz füze sistemi oldu. Alınan karar doğrultusunda, Malezya Donanması’nın modernizasyon programı kapsamında satın almak istediği ve teslimatı merakla beklenen Deniz Saldırı Füzesi (NSM) sistemi ile fırlatıcı bileşenlerinin ihracat lisansları tamamen iptal edildi. 

Norveçli savunma devi Kongsberg tarafından üretilen ve deniz yüzeyine çok yakın uçarak otonom hedef tanıma yeteneğine sahip olan bu etkili gemisavar füzelerinin sevkiyatı, anlaşmanın son aşamasında tamamen durduruldu.

Norveç Dışişleri Bakanlığı, Malezya ile ikili ilişkilere büyük değer verdiklerini ancak askeri teknolojiler üzerindeki denetimi artırmak zorunda olduklarını belirterek kararı savundu. Bu adım, paranın neredeyse tamamını ödeyen Kuala Lumpur yönetiminde ise büyük bir infiale yol açtı. Malezya Başbakanı Anwar Ibrahim, sözleşme bedelinin yüzde 95’ini ödemelerine ve 2018’den beri tüm yükümlülüklerini yerine getirmelerine rağmen anlaşmanın tek taraflı bozulmasına sert tepki gösterdi.

Avrupa savunma şirketlerine duyulan güvenin bu kararla birlikte ağır bir yara aldığını vurgulayan Başbakan Anwar, uluslararası ticaret hukukuna gönderme yaparak sözleşmelerin keyfi şekilde etrafa saçılacak konfeti olmadığını söyledi. 

Avrupalı tedarikçilerin hiçbir yaptırımla karşılaşmadan anlaşmalardan bu şekilde geri çekilme hakkını kendilerinde görmesi halinde stratejik ortaklık değerlerini tamamen yitireceklerini ifade eden Anwar, bu kararın Malezya’nın operasyonel savunma hazırlığını da doğrudan sabote ettiğini belirtti.