Mehmet Uçum: Milli Güvenlik kurulu artık vesayetçi bir kurum değil

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Uçum "Eski ezberlerle MGK yapısını vesayetçi bir kurum olarak görme anlayışı son derece abestir. Yeni sistemde MGK demokratik iradenin egemen olduğu yapısıyla milli güvenlik politikalarında Cumhurbaşkanının fikri yardımcılığını yapıyor" diye yazdı.

Gündem 22 Kasım 2026

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Terörsüz Türkiye'ye geçiş sürecinde toplumsal güvenin inşasını, demokratik bütünleşme hedefini ve kurumsal sorumlulukları AA Analiz için kaleme aldı.

"Terörsüz Türkiye’ye geçiş süreci yürüyor. Devam edeceği de kesin. İçeride ve dışarıda geçiş süreci aksasın hatta diyalog kopsun ve yeniden bir terör riski ortaya çıksın diye heveslenen odaklar ve çevreler var. Türkiye düşmanı bu odakların ve siyasi istismarcı oportünist çevrelerin her türlü kötü niyetli beklentisinin boşa çıkacağına şüphe yoktur.

Elbette geçiş süreci açısından biraz daha berraklaşmaya ve hızlanmaya ihtiyaç var. Bu konuda geçiş sürecinin içinde bulunduğumuz aşaması açısından münfesih örgüt unsurlarının ve DEM temsil alanlarının daha fazla sorumluluk üstlenmesinin gerektiği açıktır. Konunun bir yandan sahadaki tespite esas adımlarının daha yoğun ve hızlı atılması boyutu var, diğer yandan açıklamaların Türkiye merkezli olması, sadece kendi tabanlarına değil tüm ülkeye ulaşan bir dil ve üsluba kavuşması gerekiyor.

Toplumsal güvenin inşası ve kapsayıcı dil ihtiyacı

Geçiş sürecine ilişkin yapılan açıklamalarda açık ya da kapalı olarak sürekli bir şekilde münfesih örgüt unsurlarının devletle, DEM temsil alanlarının hükümetle ve siyasetle bir çekişme oluşturma tarzının ve çatışma üretme izlenimi vermesinin sürece bir katkı sağlamadığı ortadadır. Açık konuşmak gerekirse münfesih örgüt unsurları ve DEM temsil alanları geçiş sürecine ilişkin sadece kendi tabanına konuşarak ve toplumun büyük çoğunluğunu görmezden gelerek yol almaya çalışırsa hata yaparlar ve sürece zarar verirler.

Geçiş sürecinde pratik ilerleme ve fikri olgunlaşma için münfesih örgüt unsurlarının ve DEM temsil alanlarının tüm vatandaşlarımızı dikkate alan bir dil kullanması, güven inşa etmesi bir zorunluluktur.

Toplumun karar verici çoğunluğunun silahların tamamen bırakılacağına inanmasını sağlamak son derece önemlidir. Bu konuda toplumu ancak münfesih örgüt unsurlarının atacağı somut adımlar ve DEM temsil alanlarının silah bırakmayı teşvik edici samimi ve kararlı açıklamaları ikna edebilir. Toplumun da güven-güvence denklemine ihtiyacı olduğu nettir.

Tabii ki sürecin başarısında Öcalan’ın rolü tartışmasızdır. Sürecin ilerlemesi Öcalansız olmaz. Ama Öcalan’ın durumunu sürekli en öne çıkarmak, sürecin başarı ölçüsünde diğer faktörleri gölgelemek ve ilgili unsurların, temsilcilerin Öcalan’ı perde yaparak üzerlerine düşeni yapmaktan kaçınması indirgemeci ve çok dar bir bakış açısıdır.

Demokrasiyi geliştirme kriterleri sadece kişisel durum üzerinden ele alınamaz. Türk milletinin asli unsuru Kürtlerin geleceğinin teminatı olarak kişisel durumları belirleyici görmek sürece ilişkin şüpheleri artırır. Şunu belirtmek gerekir ki kişisel durumlarla ilgili ihtiyaçlar göz ardı edilemez. Hukuki ve pratik değerlendirmeler yapılır. Ancak kişisel durumların sürekli merkeze konması toplumsal desteği artırmak yerine bu desteğin azalmasına sebebiyet verir.

Önemle vurgulanmalıdır ki ülke liderimiz Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın sürece kararlılıkla sahip çıkmasının, Değerli Büyüğümüz Sayın Devlet Bahçeli’nin toplumun tamamını ikna etmek için yaptıklarının değeri iyi bilinmelidir. Sayın Bahçeli’nin 15 Kasım 2026’da yaptığı "Elli Maddede Terörsüz Türkiye Hedefi"ni anlatan açıklaması sürece ilişkin güçlü perspektifi ortaya koymuş, kamuoyundaki birçok tereddüde ikna edici cevaplar vermiştir. Sayın Bahçeli’nin yüksek sorumlulukla yaptıklarının az çok benzerini DEM temsil alanlarından ve diğer unsurlardan toplumun tamamına yönelik olarak henüz yapan çıkmadı. Buna da ihtiyaç olduğunu münfesih örgüt unsurlarının ve DEM temsil alanlarının görmesi gerekir.

Tasfiye süreci, fikri alan ve demokratik bütünleşme

Bu bağlamda "Silahlı unsurları Türkiye için tehdit olmaktan çıkardık." demek geçiş sürecine eksik yaklaşmak olur. Mesele sadece silah riskini azaltmak değil, silahı ortadan kaldırmaktır. Geçiş süreci terör siyasetinin tüm unsurlarıyla birlikte tasfiye edilmesiyle sınırlı değildir. Tasfiye süreci, fikri alanı genişletmek ve demokratik siyaseti güçlendirmek için uygun koşulları hazırlama misyonuna sahiptir. Tasfiye sonuç değil başlangıçtır. Tasfiye edilecek olan imkanlar değil imkanların önündeki engellerdir. Silah, terör yapısı, terörün dili gibi demokratik entegrasyonun önündeki engeller tasfiye edilecektir. İşin esasında geçiş sürecinin manası milli barışın tahkim edilmesi ve demokratik bütünleşmenin önündeki engellerin temizlenmesidir.

Tam da bu açıdan fikri alanı genişletmek ve demokratik siyaseti güçlendirmek için ifade edilen hususları etnik siyasete zemin olarak görmek doğru bir okuma olmaz. Etnik siyaseti öne çıkarmak fikri alanı genişletmez, demokratik siyaseti güçlendirmez. Tam tersine bu bakış fikri alanı daraltır, demokratik siyaseti zaafa uğratır.

İşin özü bütünleşme ve birlik üzerinden fikri ve demokratik alanın genişletilmesi yoluyla demokratik entegrasyonun sağlanmasıdır.

Bu noktada fikri arayış geleceği de kapsayacak kapalı bir sistem kurmak üzerinden değil mevcut birikimi geliştirerek gelecek nesillere sağlam bir temel oluşturmak üzerinden yapılmalıdır.

Geleceği hakimiyet altına alacak kapalı bir siyasal ve sosyal sistem kurmak maddeten mümkün değildir. Ancak gelecek için daha güçlü bir güvenceler sistemi kurmak ve bu sistemi dinamik bir yapıda oluşturmak mümkündür.

TBMM'nin ve yürütme kurullarının kurumsal rolü

Öte yandan bu süreçte Türkiye Büyük Millet Meclisinin üstlendiği rol ve sorumluluk son derece önemlidir. Milli iradenin tecelligâhı olan Meclisimiz, Terörsüz Türkiye hedefinin demokratik meşruiyetinin, toplumca sahiplenilmesinin ve milli mutabakat temelinde ilerlemesinin en güçlü kurumsal güvencesidir. TBMM bünyesinde oluşturulmakta olan İzleme Komisyonunun sürecin ilerleyişini takip etmesi, atılan adımları değerlendirmesi ve gerekli tavsiyeleri ortaya koyması, milli iradenin sürece doğrudan katkısını sağlayacaktır. Meclisin bu rolü, yalnızca bir izleme faaliyeti olarak değil, milli birliği ifade eden milli barışın tahkim edilmesinde demokratik siyasetin ağırlığını ve millet iradesinin belirleyici konumunu ortaya koyan temel bir sorumluluk olarak görülmelidir. Terörsüz Türkiye hedefinin kalıcı başarısı, devletin kararlılığına bağlı olarak yüksek temsil gücüne sahip devlet erki olan Meclisin güçlü kurumsal ve yasama katkısıyla ve milletimizin ortak iradesiyle mümkün olacaktır.

Geçiş süreci kanunuyla Cumhurbaşkanı Yardımcımız başkanlığında oluşturulmuş Takip ve Değerlendirme Kurulunun ve ona bağlı alt komisyonların daha etkin ve işlevsel devreye girmesinin de çok değerli olduğu bilinmelidir. Kurulun süreçleri ilerletmesine destek vermek de çok önemli bir katkı olacaktır.

MGK kararı ve yeni aşamaya geçiş

Sonuç olarak pratik ilerleme, tespit raporu, MGK’nin teyidi ve kararı ile kararın ilanı için süreci hızlandırmak konusunda başta münfesih örgüt unsurları ve DEM temsil alanları olmak üzere herkes üzerine düşeni kararlılıkla yapmalıdır.

Eski ezberlerle MGK yapısını vesayetçi bir kurum olarak görme anlayışı son derece abestir. Yeni sistemde MGK demokratik iradenin egemen olduğu yapısıyla milli güvenlik politikalarında Cumhurbaşkanının fikri yardımcılığını yapan bir kuruldur. Bu gerçeğin bilincinde olarak MGK’ye bakmak ve MGK kararının ve bu kararın ilanının geçiş süreci açısından ne kadar önemli olduğunu kavramak gerekir. MGK kararının alınması ve ilanı, 7595 sayılı Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmeyi Güçlendirmeye Dair Kanun’un ikinci aşamasının devreye girmesini sağlayacaktır. Bu ikinci aşama devreye girip tamamlanınca Terörsüz Türkiye hedefine ulaşılacak ve milli barış tahkim edilecektir. Ondan sonraki süreç ise artık demokratik bütünleşme ve entegrasyon amacına uygun çok daha güçlü dönüşümlerin gerçekleşeceği bir dönem olacaktır."

10Haber bültenine üye olun, gündem özeti her sabah mailinize gelsin.