TÜİK verileri: Kadın-erkek eşitsizliğine dair her şey…

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ‘İstatistiklerle Kadın, 2025’ verilerini açıkladı.

Buna göre Meclis’teki kadın milletvekili oranı yüzde 19,9, kadın büyükelçi oranı yüzde 28,4 oldu.

Kadın profesörlerin oranıysa yüzde 34,9. Üst ve orta düzey yönetici pozisyonundaki kadın oranı 2012’de yüzde 14,4 iken 2024’te yüzde 21,5’e yükseldi.

Borsa İstanbul’da işlem gören en büyük 50 şirketin (BIST 50) yönetim kurulu üyeleri için 2016’da yüzde 12,2 olan kadın üye oranı 2025’te yüzde 18,3 oldu.

Verilerden öne çıkanlar şunlar:

*Türkiye’de 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi 2011’de 7,3 yıl, kadınlarda 6,4 yıl, erkeklerde 8,3 yıl oldu.

*Yüksekokul, fakülte, yüksek lisans ve doktora mezunu olan 25 ve daha yukarı yaştaki kadınların oranı yüzde 7,1, erkeklerin oranı yüzde 11,2.

Okuryazar olmayan kadınların iş gücüne katılma oranı yüzde 14,6

Lise altı eğitimli kadınların iş gücüne katılma oranı yüzde 27,5

Lise mezunu kadınların iş gücüne katılma oranı yüzde 38,5

Mesleki veya teknik lise mezunu kadınların iş gücüne katılma oranı yüzde 43,8

Yükseköğretim mezunu kadınların iş gücüne katılma oranı yüzde 68,7

*2024’te 15 ve daha yukarı yaştaki nüfusun istihdam oranı yüzde 49,5 olduğu kaydedildi. Bu oran kadınlarda yüzde 32,5, erkeklerde yüzde 66,9.

*Hanesinde üç yaşın altında çocuğu olan 25-49 yaş grubundaki kadınların istihdam oranının yüzde 26,9, erkeklerin istihdam oranıysa yüzde 90,9.

*Resmi ilk evliliğini 2025’te yapmış kadınların ortalama evlenme yaşı 26’yken erkeklerin ortalama evlenme yaşı da 28,5 olarak tespit edildi.

*Yoksulluk ve sosyal dışlanmayla karşı karşıya olan kadınların oranı yüzde 30,1 .

*Yaşamının herhangi bir döneminde şiddete maruz kalmış kadınların yüzde 28,2’si psikolojik şiddete, yüzde 18,3’ü ekonomik şiddete, yüzde 12,8’i fiziksel şiddete, yüzde 10,9’u ısrarlı takibe, yüzde 8,3’ü dijital şiddete ve yüzde 5,4’ü de cinsel şiddete uğradı.

*Eğitim seviyesi yükseldikçe ekonomik şiddet azalırken ısrarlı takip ve dijital şiddetin arttığı görüldü.

*Şiddete maruz kalmış kadınların yüzde 39,5 ile en fazla eş, eski eş ve birlikte olduğu kişiler tarafından şiddete uğradığı görüldü.

*Fiziksel, psikolojik ve cinsel şiddete maruz kalmış kadınların sırasıyla yüzde 56, yüzde 42 ve yüzde 38,3 oranlarıyla en fazla eş, eski eş ve birlikte olduğu kişilerce şiddete uğradığı belirlendi.

*Ekonomik şiddete maruz kalmış kadınlar yüzde 66,5 ile en fazla ailelerinden biri tarafından şiddete uğradı.

*Israrlı takip ve dijital şiddete maruz kalmış kadınların sırasıyla yüzde 39,6 ve yüzde 62,3 oranlarıyla en fazla yabancı biri tarafından şiddete uğradığı ortaya çıktı.

*Kadınlar için beklenen yaşam süresi 80,7 yıl iken erkeklerde 75,5 yıl.