Manuel Çıtak’ın 40 yıllık fotoğraf yolculuğu: ‘Kendine Ait Bir Ada’ İstanbul Modern’de

Türkiye’nin yakın dönem fotoğraf tarihine iz bırakan Manuel Çıtak’ın 40 yılı aşkın üretimini bir araya getiren “Manuel Çıtak: Kendine Ait Bir Ada” sergisi İstanbul Modern Fotoğraf Galerisi’nde açıldı. Sergi sanatçının siyah-beyaz kıyı fotoğraflarından şehir manzaralarına, portrelerinden Anadolu ve çevre ülkelerde çektiği fotoğraflara uzanan geniş bir seçki sunuyor.

Sekiz bölümden oluşan sergide 100 fotoğrafın yanı sıra efemeralar ve sanatçının çektiği görüntülerden hazırlanan bir video da yer alıyor. Küratörlüğünü Demet Yıldız Dinçer’in üstlendiği sergi 1980’lerde başlayan üretiminden 2023’teki ölümüne uzanan kapsamlı seçki sanatçının gündelik yaşama, insan hâllerine ve farklı coğrafyalara yönelen bakışını bir araya getiriyor.

Serginin açılışında konuşan İstanbul Modern Yönetim Kurulu Başkanı Oya Eczacıbaşı, Manuel Çıtak’ın 2004 yılında fotoğraflarını müze koleksiyonuna bağışladığını anımsatarak sanatçının müzenin kuruluşundan bu yana İstanbul Modern’in hikâyesinde önemli bir yer tuttuğunu belirtti. Eczacıbaşı serginin bu uzun soluklu ilişkinin bir sonucu olduğunu söyledi.

Serginin küratörü Demet Yıldız Dinçer, Çıtak’ın Türkiye’nin yakın dönem fotoğraf tarihinin etkileyici isimlerinden biri olduğunu vurguladı. 1980’lerde klasik belgesel fotoğraf tarzında üretim yapan sanatçının, 1990’lardan itibaren güncel belgesel fotoğrafa yeni bakış açıları önererek alanın yeniden şekillenmesinde önemli rol oynadığını belirten Dinçer, serginin çıkış noktasının Çıtak’ın çok katmanlı üretimini ilk kez bir arada sunma isteği olduğunu söyledi.

Dinçer seçkinin sanatçının bilinen kıyı fotoğraflarının yanı sıra şehir manzaralarını, panoramik çalışmalarını, portrelerini, Anadolu ve çevre ülkelerde çektiği fotoğrafları ve son dönem üretimlerini kapsadığını aktardı.

Sanatçının eşi, yazar Şebnem İşigüzel ise Çıtak’ın görünür olma arzusundan uzak, üretimini merkeze alan bir sanatçı olduğunu dile getirdi. İşigüzel “Manuel bir bakıma gizemli bir sanatçıydı. Adı ve fotoğrafları bilinse bile kendisini görünür kılmak gibi bir arzusu olmadı. Ürettikleriyle ne olacağını değil, neler yapacağını düşünürdü. Kırk yıl boyunca fotoğraf çeken bir sanatçı olarak yaratırken mutluydu. Bizi büyük yaratıcı gücünün eseri olan fotoğraflarıyla baş başa bırakan Manuel Çıtak şimdi ‘Kendine Ait Bir Ada’sında” dedi.

İstanbul Modern sergi kapsamında 11 Kasım’da Şebnem İşigüzel ve Orhan Cem Çetin’in katılımıyla bir söyleşi düzenleyecek. Demet Yıldız Dinçer’in moderatörlüğündeki buluşmada İşigüzel, Çıtak’ın kişisel dünyasına ve fotoğrafla kurduğu bağa ilişkin anılarını paylaşacak. Orhan Cem Çetin ise sanatçının üretimini, Eczacıbaşı Fotoğrafçılar Dizisi için hazırlanan Manuel Çıtak monografisi kapsamında yürüttüğü araştırmalar üzerinden değerlendirecek.

Küratör Demet Yıldız Dinçer, Naz Uğurlu Benek, Tamar Çıtak ve Selen Erkal’ın hazırladığı ve 2023 yılında yaşamını yitiren sanatçının fotoğraf dünyasına kapsamlı bir bakış sunan sergi, 23 Mayıs 2027’ye kadar ON Dijital sponsorluğunda İstanbul Modern’de ziyaret edilebilir.