Üç arkadaş otobüste, vapurda, metroda kitap okuyan birini görünce kameralarını okunan kitaba doğrultuyor.
Sosyal medyada çevrimiçi kitap kulüpleri ve kitap önerileri paylaşan hesaplar son dönemde büyük ilgi görüyor. Bu hesaplardan biri de ‘neokuyorlar’. Üç arkadaşın kurduğu hesabın aslında çok bilindik bir motivasyonu var. O da merak. Çoğumuzun gözü metroda, vapurda yan koltukta, karşımızda oturan kişinin okuduğu kitaba kayar, ne okuduğunu anlamaya çalışırız. ‘neokuyorlar’ da işte bu meraktan doğmuş. Hesabın arkasındaki ekip Hürriyet'in neyi neden yaptıkları sorularını cevapladı.
Birbirini yıllardır tanıyan üç arkadaşız. Üçümüzün de çalışma alanları farklı. Biz de işe gidip gelirken kitap okuyan, her fırsatta İstanbul’u dolaşan birer okuruz. Aylık abonman yapan, ‘profesyonel’ akbil kullanıcılarıyız. Metroda, vapurda, parklarda insanların ne okuduğunu zaten merak ediyorduk. Bir okur olarak görünmeyi de
hem havalı hem önemli buluyoruz. Bugünlerde dünyada da böyle bir hava var. Önderimiz Dua Lipa (şarkıcı, kitap kulübü var) sağ olsun, bu havayı hep birlikte soluyoruz. Okur olmak artık ‘cool’ bir şey. Hesap konusunda “Bir deneyelim, ne kaybederiz ki” dedik. İlk videolarımızdan birinde bir hocamız, Peter Handke’nin Türkçeye ‘Mutsuzluğa Doyum’ adıyla çevrilen kitabını Almanca aslından okuyordu. Videoya çok sayıda yorum ve mesaj geldi. O heyecanla başımızı kaldırıp etrafa baktığımızda neredeyse her köşede kitabına gömülmüş bir okura rastladığımızı fark ettik.
Hesabın ortak bir merak etrafında şekillenmesini istiyoruz. Kim olduğumuzdan çok, sokakta kimin, ne okuduğu ve bu karşılaşmaların nasıl bir hikâyeye dönüştüğü önemli. Şimdilik hesabın bir karşılaşma alanı olarak kalması hoşumuza gidiyor.
Videosunu çektiğimiz kişinin durumdan haberdar olması ve onun rızasına göre hareket etmemiz bizim için önemli. Çekim öncesi izin alıyoruz. Ayrıca insanların hesabımızda görüntülenmeye verdikleri tepkilerin, Türkiye’deki kamusal alan ve kişisel imaj algısı hakkında çok şey söylediğini düşünüyoruz.
Birçok kişi artık toplu taşımada kitap okuyanları fark ettiğini, yanındaki kişinin ne okuduğunu merak etmeye başladığını söylüyor. Bazen bir kitap üzerinden tartışmalar dönüyor. Tezinde çalıştığı konuya sayfamızdaki bir paylaşım sayesinde kaynak bulan bile var.
Popüler romanlarla sık karşılaşıyoruz. Dini kitaplar da çok okunuyor. Bir yazar ismi vermek gerekirse şu sıra insanlar Matt Haig (İngiliz yazar) okuyor. İlk aklımıza gelen kitaplarsa ‘Algernon’a Çiçekler’ (Daniel Keyes), ‘Bahçıvan ve Ölüm’ (Georgi Gospodinov), ‘Cennetin Doğusu’ (John Steinbeck), ‘Portakal ve Ekmek Bıçağı’ (Cheong Ye), ‘Tatar Çölü’ (Dino Buzzati) ve ‘Biri Hiçbiri Binlercesi’ (Luigi Pirandello)… Şimdiye kadar şiir kitabı okuyan yalnızca bir kişiye rastladık.
Birkaç saniyelik videoların ardında epey etkileyici karşılaşmalar olabiliyor. Tekrar tekrar karşılaştığımız, ‘M5’te (metro güzergâhı) ayakta okur’ beyefendi var mesela. Okuduklarını epey kaliteli buluyoruz. ‘Mutsuzluğa Doyum’u okuyan hocamızın videosu yayıldıktan sonra öğrencileri videoyu kendisine göstermiş. Hocamızın cevabı yalnızca “Kitap çok hüzünlüydü” olmuş.
Olmaz mı, haftada bir “Şu an ne okuyorsunuz” diye sorup gelen yanıtları paylaşıyoruz. “Sayenizde görmediğim, bilmediğim bir sürü kitaba ulaşıyorum, listeme ekliyorum” diyorlar. Okurlarla aramızdaki bağı güçlendirmek için ‘neokuyorlar kitap kulübü’nü kurduk. “8 aylık bebeğim var, okuma rutinime bu kaosun içinde dönmek istiyorum. Kitap kulübünüzle ilgili bilgi alabilir miyim” diye bir mesaj aldık mesela. Çok mutlu olduk.
Açıkçası artık toplu taşımada kitap okuyamaz, oturamaz hale geldik (gülüyor). İster istemez gözlerimiz okur arıyor. Paylaşımlarımızın altındaki kitap tartışmaları bazen bizi kitabı sepete eklemeye kadar götürüyor. Sevdiğimiz bir yazarın kitabını birinin elinde gördüğümüzde de sanki sokakta eski bir tanıdığımıza rastlamışız gibi yüzümüzde bir gülümseme beliriyor. Son olarak çağrımız belli; ‘Kitabını al, sokağına çık’.