Asırlık gelenek ‘Yünüm Böğet’: Çobanına güvenen koyun ardından suya giriyor
Burdur'un Tefenni ilçesinde tarihi asılar öncesine dayanan koyunları sudan geçirerek yıkama geleneği "Yünüm Böğet" sürdürülüyor. Önceki gün önce çobanlar suya girdi, ardından koyunları... Karşıya birlikte geçen kazandı.
Çobanına güvenen koyun peşin sıra soğuk suya giriyor. Nuh Naci Yazgan Üniversitesi’nden Doç. Dr. Hüsniye Akıllı’nın aktardığına göre ‘Yünüm Böğet’ Somut Olmayan Kültürel Miras (SOKÜM) Ulusal Envanterine dahil edilerek kayıt altına alınan Anadolu’nun birçok yerindeki takvime bağlı inanış, kutlama ve gelenekler kapsamında koç katımı, kırkım töreni gibi isimlerle kutlanan çoban bayramlarından biri. Türk boylarındaki hayvan kültü geleneklerinden biri olan bu adet Burdur’un Hasanpaşa Köyü’nde bir şenlik çerçevesinde devam ettiriliyor. Yarışma biçiminde organize edilen yünüm böğet geleneğinde diğer hayvan festivallerinden farklı olarak hayvanlar değil çobanlar yarıştırılıyor. Yarışmayı kazanan çobanın belirlenmesinde de koyunuyla arasındaki güvene dayalı ilişki belirleyici oluyor. Koyunlarına iyi davranan ve iyi bakan çobanın koyunlarının çobanın arkasından soğuk suya hiç tereddüt etmeden gireceği düşünülüyor.
Koyunlar öncesinde kırmızıya boyanıyor.
Yazı yaylada koyunlarıyla geçiren çobanlar sudan geçirdikleri hayvanları daha sonra sahiplerine teslim ediyor. Babadan oğula kuşaklar boyunca devam ettirilen gelenekte yine sabahın ilk ışıklarıyla sürü lideri koçlar ve ‘elcik’ denilen koyunların postları al renkte boyandı.
Çobanlar sürülerinin önünden nehre atlayarak ıslık ve çıkardıkları seslerle koyunlarını sudan geçirmeye çalıştı.
Tefenni Belediye Başkanı Ümit Alagöz asırlar boyu devam eden geleneği sonraki nesillere taşımayı görev edindiklerini söylüyor. Geleneğin koyun yıkama etkinliğini olduğunu belirten Alagöz “Bunu bir şenlik ve yarış havasında yapıyoruz. Çobanın suya girmesiyle koyunun da onun arkasından hiç tereddüt etmeden suya atlaması aralarındaki duygusal bağın oluştuğunu gösteriyor” diyor.
Bir çobanın zafer sevinci…
Hasanpaşa köyü muhtarı Mehmet Özkol’un ise gözü yükseklerde; geleneği önümüzdeki yıllarda daha büyük organizasyonla uluslararası boyuta taşımayı hedeflediklerini anlatıyor. Çobanlardan 68 yaşındaki Bekir Özkol de 25 yaşına dönmek ve geleneğin heyecanını tekrar tekrar yaşamak istediğini anlatarak koyunların dereye inişi sırasında duygulandığını söylüyor.
Koyun yünü yıkandıktan sonra kırpılıyor, böylece temizlenmiş oluyor.
Oyunlar ve Bulmacalar