Denizin dibindeki kayıp kıta ortaya çıktı: Doggerland

Bir zamanlar Büyük Britanya ile Avrupa’yı birbirine bağlayan ama binlerce yıl önce okyanusa gömülen “Atlantis” benzeri kayıp kara parçası Doggerland hakkında ezber bozan bir keşif yapıldı. Deniz tabanından gelen antik DNA’lar, bildiğimiz tarihi tamamen baştan yazıyor.

Kuzey Denizi’nin soğuk sularının altında insanlık tarihinin en büyük sırlarından biri yatıyor: Doggerland. Uzun yıllar boyunca bilim dünyası bu kayıp kara parçasını Britanya ile Avrupa kıtası arasında insanların sadece gelip geçtiği kuru, çorak bir “kara köprüsü” olarak nitelendiriyordu.

Ancak Warwick Üniversitesi öncülüğünde yürütülen ve deniz tabanının derinliklerinden alınan antik DNA (aDNA) örneklerine dayanan yeni bir araştırma ezberleri altüst etti. Doggerland sadece bir köprü değil meşe ormanlarıyla kaplı, vahşi yaşamla dolup taşan kayıp bir cennetti!

Bilim insanları Güney Doggerland bölgesindeki deniz tabanından tam 41 farklı tortu örneği topladı. Gelişmiş genetik teknolojilerle bu çamur tabakalarındaki antik DNA’lar analiz edildiğinde ortaya büyüleyici bir manzara çıktı:

Son Buzul Çağı’ndan Sonra Hızla Yeşerdi: Yaklaşık 20 bin yıl önce “Son Buzul Maksimumu” dönemi bitip buzullar kuzeye çekilince Doggerland sanılandan binlerce yıl daha erken bir sürede, yani günümüzden 16 bin yıl önce devasa ormanlarla kaplandı.

Kayıp Bitki Geri Döndü: Tortularda meşe, karaağaç ve fındık ağaçlarının yanı sıra, Kuzeybatı Avrupa’da 400 bin yıl önce neslinin tükendiği düşünülen Kanatlı Ceviz (Pterocarya) ağacının izlerine rastlandı. Bu sinsi ağaç türü sığınak haline gelen Doggerland sayesinde hayatta kalmayı başarmıştı.

Araştırmanın başyazarı Robin Allaby’nin açıklamalarına göre bu yoğun ormanlar, erken Mezolitik dönemdeki avcı-toplayıcı insan toplulukları için inanılmaz zengin bir ekosistem sunuyordu.

Bölge sadece insanlar için değil; yaban domuzları, dev geyikler, kunduzlar ve ayılar için de adeta korunaklı bir sığınaktı. İnsanlar burada sadece hayatta kalmıyor, yüzlerce yıl boyunca yerleşik ve refah içinde bir yaşam sürüyordu.

Araştırmanın en çarpıcı ve teknik açıdan en çok konuşulan sonuçlarından biri de bu kayıp kıtanın sular altında kalma süreciyle ilgili oldu. Coğrafi olarak Doggerland’ın yok oluş kronolojisi tamamen değişti:

7 Bin Yıl Öncesine Kadar Dayandı: Deniz seviyelerinin yükselmesiyle kademeli olarak batan Doggerland’ın bazı yüksek bölümlerinin, yaklaşık 7 bin yıl öncesine kadar su üstünde ada formunda kalmaya devam ettiği anlaşıldı.

Storegga Tsunamisi Direnişi: Günümüzden yaklaşık 8 bin 150 yıl önce yaşanan ve Kuzey Avrupa’yı yerle bir eden devasa Storegga Heyelanı ve Tsunamisi bile bu kadim toprakları tamamen yutamamıştı. Bölge, bu yıkıcı felaketten sonra bile bir süre daha insanlığa ev sahipliği yapmaya devam etti.

Doggerland’ın genetik haritasının çıkarılması, sadece geçmişi aydınlatmıyor; aynı zamanda ani iklim değişikliklerinin, yükselen deniz seviyelerinin ve ekosistem dönüşümlerinin insan medeniyetlerini nasıl kökten şekillendirdiğini anlamamız için günümüze dev bir ayna tutuyor.