Schengen Bölgesi’ne girerken dikkat: Yeni sistem devreye girdi

Avrupa Birliği’nin (AB) kontrolsüz seyahate olanak sağlayan Schengen Bölgesi’ne girişte pasaport taramasının yanı sıra parmak izi ve fotoğrafın da alınmasını gerektiren yeni dijital sınır sistemi 10 Nisan cuma günü itibarıyla tam uygulamaya geçti.

Bu tarih, 25’i AB üyesi olmak üzere Schengen Bölgesi’ne kayıtlı 29 ülkenin tamamında sınır geçiş noktalarında Giriş/Çıkış Sistemi’nin (EES) devreye girmesi için belirlenen son tarihti.

EES bazı ülkelerin bazı havaalanlarında 12 Ekim 2025’te kısmen uygulamaya girmişti.

BBC Türkçe için Güven Özalp’in Brüksel’den derlediği habere göre, vizeye ihtiyacı olsun ya da olmasın İrlanda ve Kıbrıs Cumhuriyeti hariç AB ülkeleri ile İsviçre, İzlanda, Liechtenstein ve Norveç’e giriş yapmak isteyen üçüncü ülke vatandaşları 10 Nisan’dan itibaren yeni uygulamaya tabi olacak.

Sistem, Schengen ülkelerine seyahat edecek Türk vatandaşlarını da doğrudan ilgilendiriyor.

İlk girişte kayıt yapılacak

EES, Schengen Bölgesi’ne girişte biyometrik ve kişisel bilgilerin depolanmasına dayanan bir uygulama.

Uygulama özellikle ilk girişte kritik önem taşıyor.

Eğer EES sistemi devreye girdikten sonra ilk kez bu sistemin devrede olduğu bir ülkeye giriliyorsa, pasaport kontrol noktasında kişisel bilgiler sorulacak, yüz fotoğrafı çekilecek ve parmak izi alınacak.

İlk girişte toplanan bu veriler dijital bir dosyada depolanacak.

Sistem devreye girdikten sonra ilk ziyaret değilse sınır geçişleri daha akıcı şekilde gerçekleşecek.

İlk girişte toplanan veriler tekrar talep edilmeyecek ve sadece fotoğraf ve parmak izi kontrol edilecek.

Biyometrik pasaportla hızlı giriş

Biyometrik pasaport sahipleri ilgili giriş noktasında yeterli teknik altyapı mevcutsa self servisi kullanarak daha hızlı giriş yapabilecekler.

Parmak izleri vize aşamasında alındığından kısa süreli kalış vizesine sahip olanların sadece fotoğrafları depolanacak.

Giriş için vizeye ihtiyacı olmayanların hem yüz fotoğrafı hem de parmak izleri kayıt altına alınacak.

12 yaşından küçük çocuklardan parmak izi alınmayacak.

EES ile Schengen’e giriş yapıp zamanında çıkmayanlara karşı daha sıkı takip uygulanması da hedefleniyor.

EES kullanan Avrupa ülkelerinde izin verilen kalış süresinin aşılması halinde sistem kişiyi tanımlayacak ve bu bilgiyi kaydedecek.

Aynı durum yetkililerin girişi herhangi bir nedenle reddetmeleri halinde de geçerli olacak.

Bu kayıt bir sonraki giriş ya da vize başvurusnda belirleyci etki yaratacak.

Sistemin hedeflerinden biri de zaman içinde pasaport damgalarını tamamen devreden çıkarmak.

EES uygulamasında istisnalar var

EES, Schengen Bölgesi’ni oluşturan 29 ülkede uygulanacak.

Uygulamadan muaf olacak kesimler şöyle:

-AB ülkelerinin yanı sıra İsviçre, İzlanda, Liechtenstein ve Norveç vatandaşları,

-AB vatandaşı olmayan, ancak ikamet kartı sahibi olan ve bir AB vatandaşıyla birinci derece akrabalık bağı bulunan kişiler,

-AB vatandaşı olmayan, ancak ikamet kartı veya ikamet izni sahibi olan ve AB vatandaşı gibi Avrupa genelinde seyahat edebilen bir AB vatandaşı olmayan kişiyle birinci derece akrabalık bağı bulunan kişiler,

-Oturma izni ve uzun süreli vize sahipleri,

-Şirket içi tayin kapsamında veya araştırma, eğitim, staj, gönüllü hizmet, öğrenci değişim programları, eğitim projeleri ve “au pair” programları amacıyla Avrupa’ya seyahat eden AB üyesi olmayan ülke vatandaşları,

-Sınır kontrollerinden muaf tutulan veya sınır kontrolleriyle ilgili belirli ayrıcalıklara sahip kişiler.

AB ilk sonuçlardan memnun

EES dört ana hedef için tasarlandı:

– Sınır kontrollerini daha modern ve etkili biçimde yapmak

– Sınır geçişlerini daha kolay ve hızlı hale getirmek

– Kuralsız göçü engellemek.

– Schengen Bölgesi’nde güvenliği artırmak.

Şimdiden 50 milyon kişi geçti

EES uygulanmaya başlandığından bu yana, bu sistemi uygulayan ülkelerde yaklaşık 50 milyon sınır geçişi kayıt altına alındı.

Yaklaşık 25 bin kişiye, ziyaret amaçlarının yeterince gerekçelendirilmemesi, belgelerinin süresinin dolmuş veya sahte olması gibi çeşitli nedenlerle giriş izni verilmedi.

Sistem ayrıca Avrupa için güvenlik riski teşkil eden 600’den fazla kişinin tespit edilmesine yardımcı oldu. Bu kişilerin girişi reddedildi ve sistemde kayıt altına alındı.

EES tarafından toplanan biyometrik veriler sayesinde, kimlik sahtekarlığı da artık daha kolay tespit edilebiliyor.

AB’nin yürütme organı olan Avrupa Komisyonu, EES’in ilk uygulama sonuçlarından memnun ve sistemin Avrupa’nın dış sınırlarının güvenliği için önemini teyit ettiği görüşünde.

AB, 2026 sonuna doğru da Avrupa Seyahat Bilgi ve İzin Sistemi’ni (ETIAS) devreye sokacak.

11,7 milyon kişi Schengen vizesi istedi

2024’te Schengen vizesi için yapılan başvuruların toplamı 11 milyon 716 bin 723 olarak tespit edildi.

Verilen vize sayısı, 5 milyon 112 bin 40’ı çok girişli olmak üzere 9 milyon 793 bin 634 oldu.

Bu rakamlar başvuruların reddedilme oranının %14,8 olduğunu gösteriyor.

Türkiye verileri

AB’nin 2025’te açıkladığı son verilere göre, 2024’te Türkiye’den yapılan başvuru sayısı 1 milyon 173 bin 917 oldu.

Türkiye, bu sayıyla, 1 milyon 779 bin 255 başvuruyla ilk sırada yer alan Çin’in ardından ikinci sırada yer aldı.

Türkiye’yi, 1 milyon 108 bin 239 başvuruyla Hindistan izledi.

Türkiye’den 2024’te yapılan başvurulardan 993 bin 875’ine olumlu yanıt verildi. Bunlardan 645 bin 583’ü çok girişli vize oldu.

Bu rakamlar, 2024’te Türkiye’den yapılan Schengen vizesi başvurularının reddedilme oranının %14,5 olduğunu gösteriyor.