Bu cuma Dünya Uyku Günü: Aman dikkat uykunun fazlası da zarar

Modern toplumda uykusuzluğun zararları sıkça gündeme gelse de, aşırı uykunun vücut üzerindeki yıkıcı etkileri genellikle göz ardı ediliyor. Uyku uzmanları Charlotte Gupta ve Gabrielle Rigney’nin yürüttüğü son çalışmalar, ideal uyku süresinin aşılmasının hayati tehlikeler barındırdığını ortaya koydu. 79 ayrı bilimsel çalışmanın verilerini kapsayan dev inceleme, günde 9 saatin üzerinde uyuyan bireylerin, 7-8 saat uyuyanlara oranla ölüm riskinin yüzde 34 daha fazla olduğunu kanıtladı.

Aşırı uyku sadece yaşam süresini etkilemekle kalmıyor, aynı zamanda bir dizi kronik hastalığı da beraberinde getiriyor. Uzmanlar, gereğinden fazla uyumanın depresyon, kronik ağrılar, obezite ve metabolik bozukluklarla doğrudan bağlantılı olduğunu saptadı. 2018 yılında gerçekleştirilen ve katılımcıları 30 yıla varan sürelerle takip eden bir başka araştırma da bu bulguları destekliyor. Dokuz saati aşan her uyku periyodu, vücudun biyolojik ritmini bozarak sistemik rahatsızlıklara zemin hazırlıyor.

Sağlıklı bir yaşam için gereken “mükemmel uyku” miktarına ulaşmak sadece süreyle değil, yaşam tarzıyla da ilgili. Uzmanlar, biyolojik saati dengelemek için gün içinde mutlaka doğal güneş ışığı alınmasını ve fiziksel aktivitenin ihmal edilmemesini öneriyor. Uyku kalitesini artırmak için yatağa girmeden en az bir saat önce ekran kullanımının sonlandırılması hayati önem taşıyor. Ayrıca uyku alanının sessiz, karanlık ve ideal ısıda olması, vücudun onarım sürecini hızlandıran temel etkenler arasında yer alıyor.

Uyku uzmanı Sammy Margo, insanların ritim ve rutinle gelişen varlıklar olduğunu hatırlatıyor. Hafta sonları geç saatlere kadar uyumanın hafta içi kaybedilen uykuyu geri kazandırmadığını belirten Margo, “Her gün yaklaşık aynı saatlerde yatıp uyanmaya özen gösterin. Eğer kötü bir gece geçirdiyseniz, sabah geç uyanmak yerine akşam biraz daha erken yatmayı tercih edin” tavsiyesinde bulunuyor. Bilimsel veriler, rutinden sapmanın vücut direncini zayıflattığını ve uzun vadede sağlığı olumsuz etkilediğini gösteriyor.