‘Ne ilgisi var’ demeyin: Diş fırçalamak demanstan bile koruyor

Ağız sağlığınızın iyi olması sadece dişleriniz için önemli değil; düzenli diş fırçalamak aynı zamanda demans gibi hastalıklardan da korunmayı sağlıyor.

Dişlerinizi günde üç defa fırçalamak ve diş kontrollerine düzenli gitmek, demans ve artrit gibi 50’den fazla ciddi hastalığa yakalanmayı engelliyor.

Ağızdaki bakterilerin vücutta yayılmasının oral hastalıklardan Alzheimer, kanser, kalp hastalıkları ve diyabete kadar pek çok ciddi sağlık sorununa yol açabildiği uzun zamandır biliniyor.

Amerikan Bilimsel Gelişme Birliği tarafından geçenlerde düzenlenen panelde konuşan Alpdoğan Kantarcı ağız sağlığının önemine bir kez daha işaret ederek düzenli diş fırçalamanın kişileri demanstan koruduğunu dile getirdi.

Minnesota Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nden Alpdoğan Kantarcı panelde yaptığı konuşmada “Artık diş sağlığının 50’den fazla sistematik rahatsızlığa dair riskleri azalttığını biliyoruz” değerlendirmesini yaptı.

Kantarcı sözlerini şöyle sürdürdü:

“Araştırmalar artık hafif veya orta dereceli hastalıkları olan kişilerde, dişlerini fırçalayanların ve bakımını yapanların, diş hekimine gidenlerin ve ileri düzey temizlik yaptıranların çok daha iyi bilişsel tepkiler gösterdiğini ortaya koyuyor.”

Kantarcı, diş eti hastalığının agresif bir formu olan periodontitisin romatoid artrit ve demans gibi hastalıkların temel risk faktörü olduğunu dile getirdi.

Ağız hastalıklarına neden olan bakterilerin kan dolaşımına ve beyne yayılması, kronik enflamasyona neden oluyor.

Bu durum da bağışıklık sisteminin eklemlere saldırmasına ve nörotransmiterlere zarar veren ve bilişsel gerilemeye neden olan plakların artmasına neden olmakta.

Avrupa’da en kötü diş kimde?

Birleşik Krallık, vatandaşlarının dişlerinin kötü olmasıyla meşhur ama Avrupa’da ağız sağlığı iyi olmayan ülke sayısı hiç de az değil. 2022’de yürütülen bir araştırmaya göre, Norveç kıtada diş sağlığına en çok önem veren ülke.

Sırbistan ise Letonya ve Portekiz’in ardından en son sırada yer alıyor. Diş hekimi ziyaretlerinde ise Hollanda ilk sırada kendine yer bulurken son üçte ise sırasıyla Birleşik Krallık, İrlanda ve Portekiz bulunuyor.

Bu uçurumun ardında ise yüksek maliyet, uzun randevu sıraları ve ulaşımı zorlaştıran mesafeler gibi birden çok sosyoekonomik unsur yatıyor.

Eurostat’ın 2024 verilerine göre, bu olumsuz unsurlardan en çok yaşlı nüfus etkileniyor. Avrupa Birliği’nde 65 yaş ve üzeri, ağız ve diş sağlığı ihtiyaçlarını gideremeyen en büyük grup olarak karşımıza çıkıyor.

Alpdoğan Kantarcı Batı ülkelerinde aşırı işlenmiş gıdaya bağımlılığın kötüleşen diş sağlığının bir nedeni olduğuna işaret ederek değerlendirmesini şöyle sürdürdü:

“Bize göre Batı’nın ağız sağlığına ulaşımı daha iyi ama tüm o işlenmiş gıdalar, diyet kolalar, hareketsizlik ve obezite gibi faktörlerin bizde dünyanın geri kalanından ne kadar fazla bir yatkınlık yarattığını görseydiniz çok şaşırırdınız.”

Birleşik Krallık’ta yürütülen son araştırmaya göre, ülkede yetişkinlerin yüzde 41’inin dişlerinde çürük var; bu oran 2009’da yüzde 28’di. Ayrıca ankete katılanların yaklaşık yarısı dişlerinin durumunun gündelik hayatlarını aşırı derecede etkilediğini belirtti.

Yatağa girmeden önce ve şekerli bir şeyler yedikten sonra dişleri fırçalamayı önceliklendirme tavsiyesinde bulunan Kantarcı ayrıca, elektronik diş fırçası kullanma ve çok fazla bakteri barındırdığı için dili de temizleme önerisi sundu.

Kantarcı son olarak, “Cevap net, sistemik sağlık için ağız sağlığımıza dair farkındalığı arttırmalıyız” dedi.