Üstünden tam bir hafta geçti, dünya sosyal medyası eğlenmeye doyamadı.

Emmanuel Macron için yapılan ‘For shure’ başlıklı ‘meme’lerden söz ediyorum.

Önce konuyu hiç bilmeyenler için kısaca özet vereyim.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 20 Ocak günü Davos’ta bir konuşma yaptı.

Konuşması aslında gayet ciddiydi, belki Kanada Başbakanı Mark Carney’inki kadar kuvvetli ifadelerle dolu değildi ama yine de çok sağlam bir Amerika eleştirisi içeriyordu ve Avrupa ile Fransa’nın bu dünyada yapması gerekenleri özetliyordu.

Fakat bu ciddi konuşma iki sebeple kendi bağlamının tamamen dışında sayısız ‘meme’in ortaya çıkmasına neden oldu.

Birinci sebep, Macron’un mavi renkli güneş gözlükleriyle bu konuşmayı yapmasıydı. Gözlükleriyle Başkan Trump bile alay etti. Davos karlı bir yer, orada güneş gözlüğü takmak faydalı elbette ama bir salon toplantısında kürsüye güneş gözlüğüyle gelmek, üstelik de camları mavi renkli gözlükle gelmek Macron’a biraz John Lennon havası vermek dışında bir işe yaramıyordu doğrusu.

İkinci sebep, Fransa Cumhurbaşkanı’nın bu ciddi ve içerikli konuşmasının sonlarında yer alan kısa bir paragraftı. (Konuşmanın tamamını okumak isteyenler, şu linke bakabilirler.)

İzninizle tam o cümleleri İngilizce aslından aktarmam gerek, çünkü bütün ‘meme’ler o İngilizce’ye ilişkin: “Having a place like Europe, which sometimes is too slow, for sure, and needs to be reformed, for sure, but which is predictable, loyal… And when, well, you know that the rule of the game is just a rule of law, it’s a good place.”

Çevirmeye çalışayım: ‘Avrupa, ki bazen kesinlikle çok yavaş ve kesinlikle reforma ihtiyacı var ama öngörülebilir ve sadık… Ve hukukun üstünlüğü söz konusu olduğunda iyi bir yer…’

Diyeceksiniz ki ne var bu konuşmada ve bu sözlerde…

Haklısınız, yazıya aktarınca gayet sıradan, Amerika’ya karşı Avrupa’yı öven, överken de bir miktar özeleştiri yapan siyasetçi cümleleri.

Ama internet bu cümleleri videosundan, yani doğrudan Macron’un ağzından dinledi. (Konuşmanın tamamının videosu da bu linkten izlenebilir.)

Macron, hepimiz biliyoruz ki son derece sağlam bir eğitimi olan, seçkin Fransız okullarından mezun bir teknokrat/siyasetçi. Açıkçası ben Donald Trump Başkan seçilene kadar onun İngilizce konuşmasına pek tanık olmamıştım, giderek daha çok onu İngilizce konuşurken duyuyoruz.

Yeni nesil Fransızların tersine Macron İngilizceyi Fransızcaya özgü bir aksanla konuşuyor. Bu da ayıp değil elbette.

Ama Trump son günlerde Macron’un bu aksanını beceriksizce taklit etmeye de çalışarak onu aşağılıyor sık sık. Başkan Trump, Macron’un gözlükleriyle de dalga geçmeyi ihmal etmedi.

Ve işte internet de, Macron’un konuşmasında geçen ‘For sure’ (kesinlikle) ifadesinin hem telaffuz edilme biçimini hem de kendisini birdenbire kendine ‘meme’ edindi.

Son bir haftadır konuşmanın tam bu yeriyle ilgili kaç farklı videoya maruz kaldığımı, konuşmanın burasından yapılan kaç ayrı beste ve müzik dinlediğimi sayamadım bile.

‘Meme’ genetik bilimci Richard Dawkins tarafından uzun yıllar önce, onun Türkçeye ‘Gen Bencildir’ diye çevrilen kitabında ortaya attığı bir kavram.

Dawkins’e göre biyolojimizi belirleyen genetik bilgi DNA aracılığıyla, genlerimiz aracılığıyla bir kuşaktan diğerine aktarılırken kültürel yani tamamen insan yapımı olan bilgimizse gene benzeyen, gen gibi (bazen de virüs gibi) hareket eden ‘meme’ler sayesinde kuşaktan kuşağa aktarılıyor.

Aynen dominant olan genlerin gelecek kuşakları belirlemesi gibi bazı ‘meme’ler de diğerlerinden daha dominant ve onlar da geleceği belirlemede önemli rol oynuyor.

Sosyal medya Dawkins’in gayet ciddi bir bağlam içinde anlattığı bu ‘meme’ kavramını aldı ve mesela bir fotoğrafın üstüne yazılan komik bir cümleye, bir videoya vs indirgedi.

for sure… https://t.co/jd7ygxUKSX pic.twitter.com/LPdmvp74Iw

— ROUCHKI.ETH (@rouchki) January 22, 2026

Ve sahiden Dawkins’in dediği gibi bazı ‘meme’ler diğerlerinden daha baskın çıkıyor ve daha kolay virüs gibi (viral olarak) yayılıyor.

İşte Macron ‘meme’leri de öyle oldu. Seyrettiğimde neden güldüğümü bile bilmeden gülüyorum bir sürüsüne. Diskoteklerde DJ’ler ‘For shure’ şarkısı çalıyor, insanlar dans ediyor bununla.

@djbens FOR SHUUUURRE 😂 #DjBens #Macron #ForShure ♬ son original – DJ BENS

Daha güzeli, bu ‘meme’ olmak Macron’u ve Fransız devlet sistemini de rahatsız etmek bir yana sevindirmiş gözüküyor. Çünkü örneğin Fransa Dışişleri Bakanlığı günlerdir kendi sosyal medyasından yaptığı bütün paylaşımların altına ‘forshure’ diye etiket koymayı ihmal etmiyor.

Macron’un İngilizce ‘for sure’u telaffuzunu ‘for shure’ diye yazıya geçirmeye başladılar ve bu bu kavram sözlüklere girecek kıvama geldi.

Macron’dan yola çıkan ‘for shure’ meme’ine yegane cevap, Fatih Terim’in ‘meme’ olmuş sözüyle verilebilir: ‘What can I do sometimes?’