Unheimlich (Tekinsiz)

8 Mayıs 2026

Bilinçdışının işleyiş mekanizmalarına konsantre olduğu dönemde Sigmund Freud ‘Das unheimlich’ başlıklı makalesinde tekinsiz diye çevireceğimiz bizim içimize ürperti veren, gördüğümüzde ve deneylediğimizde bizi rahatsız eden, içimizde  güvensizlik duygusunun oluşumuna neden olan bu duyguyu anlatan kavram üzerinde durmuştu.

Bu kavramı da oluştururken Freud yine edebiyata başvurmuş ve özellikle bir romantik dönem yazarı olan ve gotik ve fantezi türü eserleri bulunan Ernest Theodor Willhelm Hoffman’ın eserlerinden yararlanmıştır.

‘Cinsellikte sadece bu normaldir’ diyen empoze edici söylemlere karşı normalin dışardan  empoze edilmesine de karşı çıkan ve bir arzu üretim makinası (Deleuze) olan beynimizin serbest bırakılmış hayal gücüyle de desteklenen çizgi dışı cinselliklerinin bulunabileceğini doğal kabul eden  ve bütün bunları bir öznenin özneleşme sürecinin özgürlük ifadesi olarak savunan bir düşüncenin  bir aşamada tekinsiz (unheimlich) kavramı ile yüzleşmesi kaçınılmazdır.

***

Çünkü Camille Paglia’nın dediği gibi cinsellik zaten karanlık bir çelişkiler ve belirsizlikler diyarıdır.

Bir de işin içine serbest bırakılan hayal dünyamızın inşa ettiği çizgi dışı cinsellikleri kattığımızda karanlık olabilecek çelişkiler ve belirsizlikler daha da artacaktır.

Bu zaten unheimlich durumun bir tanımıdır.

Nami Başer ‘unheimlich’ kavramını ele aldığı ‘Psikanalizin kendisi Queer değil mi?’ başlıklı muhteşem yazısında (Cinsellik Muamması derlemesi içinde) unheimlich için ‘tekinsiz’i de kullanmakla birlikte ‘hayret bir şey’in buna daha uygun geleceğini söylemekte.

Birçok insanın kendisine uygun bularak normal diye tanımladığı cinselliğin ben de dahil birçok insana uymayacağı kesin. Keza benim normalimin de bir çoğuna uymayacağına eminim. Karşılıklı arzularımızı bilsek birbirimize ‘hayret birşey’ diyeceğimiz kesindir.

***

Bir çoğumuza ‘unheimlich’ duygular yaşatacak hareketi önceki gün genelde shoe play (kadının topuğundan ayakkabısını çıkarıp ayağının ucunda sallaması fetişine yönelik hareketleri ile tanınan  UEFA şampiyonlar ligi yayınları sunucusu Eva Murati canlı yayında ayakkabısını düşürerek çıplak ayağı ile fetişistlere hitap eden pozisyonlar alarak yaptı

Ve ortalık birbirine girdi.

Çoğunuz Ubheimlich’i tekinsiz yerine ‘hayret bir şey  diye yazan, Lacan uzmanı Nami Başer gibi bu olan bitene böyle tepki vereceğinizi tahmin ediyorum.

Ancak ben neredeyse  tamamı unheimlich olan  ‘Cinselliğin Dekadan Tarihi’ başlıklı kitabımı yeni bitirdiğimden kadının  hareketini tepkiyle karşılamadığım  gibi bunu çok da normal karşıladım.

Çünkü global düzeyde ayak fetişi ve kadın hakimiyetine dayalı soft mazoşist cinsellik oyunlarının yükselmekte olduğunu bildiğimden Eva Murati’nin bu yükselen fetişe bilinçli bir şekilde oynadığını ve çok da başarılı da olduğu görüyorum.

10Haber bültenine üye olun, gündem özeti her sabah mailinize gelsin.