New York Times Çin ordusundaki tasfiyeleri yazdı: Kaybolan generaller

Çin’de Şi Cinping yönetimi tarafından “yolsuzlukla mücadele” kapsamında orduda başlatılan tasfiye sonucu Şi’nin en üst düzey generali başta olmak üzere çok sayıda ordu mensubu görevden alındı.

The New York Times, Çin ordusunda gerçekleşen tasfiye sürecini “Çin’in kaybolan generalleri” başlığıyla haberleşti. Habere göre, Çin’in askeri liderliği 2023’ün Mart ayında Devlet Başkanı Şi Cinping arkasında güçlü bir birlik görüntüsü vererek kamuoyu karşısına çıkmış, Şi’nin bizzat seçtiği isimlerden bir üst komuta kademesi oluşturulmuştu. 

Ancak son dönemde gerçekleşen yolsuzlukla mücadele odaklı süreç, Şi’ye sadık ordu mensuplarını da etkiledi. Merkez Askeri Komisyonu üyeleri birer birer görevden alınıp soruşturma altına alındı. Son olarak Şi’nin en üst düzey generali Zhang Youxia da görevden alındı.

“Ya görevden alındı ya ortadan kayboldu”

Şi, son üç yıla yakın sürede onlarca üst düzey askeri yetkiliyi daha görevden aldı. Bu, modern Çin tarihinde benzeri görülmemiş ölçekte bir sarsıntı anlamına geliyor.  New York Times’ın Çin devlet medyası haberleri ve resmî açıklamalara dayanan analizine göre,  Çin’in 2023 yılı başında, uzmanlaşmış birimleri ve cephe komutanlıklarını yöneten en az 30 general ve amirali bulunuyordu.

Bunların neredeyse tamamı Şi Cinping’in kapsamlı tasfiye operasyonu sırasında ya görevden alındı ya da ortadan kayboldu. Ancak bu isimlerin çoğu daha sonra kamuoyunun gözünden de kayboldu.

General Zhang’ın ve onunla birlikte görevden alınan bir diğer komutan General Liu Zhenli’nin düşüşü Merkez Askeri Komisyonu’nu kuvvetleri savaşa hazırlayan liderlerden mahrum bıraktı. 

NYT’nin aktardığına göre komisyonda geriye kalan tek general Zhang Shengmin. Zhang, Şi’nin askeri tasfiyelerini denetlemiş ve artık siyasi disiplin ile sadakatin sürdürülmesinden sorumlu isim olarak görülüyor. Kariyerinin büyük bölümünü, Çin’in nükleer ve konvansiyonel füze programlarını kontrol eden Roket Kuvvetleri’nde yolsuzlukla mücadele ve siyasi disiplin denetimi görevlisi olarak geçiren General Zhang, Şi tarafından geçen yıl Merkez Askeri Komisyonu’nun başkan yardımcılığına terfi ettirilmişti.

Görevden almalar silahlı kuvvetlerin neredeyse tüm diğer kollarının da derinlerine kadar uzandı. Buna Roket Kuvvetleri’nin yanı sıra donanma da dahil. Tayvan çevresindeki operasyonlardan sorumlu olan Doğu Cephe Komutanlığı da dahil olmak üzere, Şi’nin 2016’da silahlı kuvvetleri yönetmek için oluşturduğu beş cephe komutanlığı da büyük ölçüde tasfiye edildi.  Şi, geçen yılın sonlarında Doğu Cephe için yeni bir komutan atadı.

NYT’nin haberine göre 72 yaşındaki Şi Cinping 2027’den itibaren Çin Komünist Partisi Genel Sekreteri olarak dördüncü dönemine girmeye hazırlanırken güvenebileceği yeni bir general kadrosu bulmak zorunda. Analistlere göre Şi’nin dördüncü dönemini neredeyse kesin olarak elde etmesi beklenirken ordudaki bu yeniden yapılanma süreci siyasi geleceği açısından kritik önem taşıyor.