İran Suudi Arabistan’daki ABD üssünü vurdu, 12 asker yaralandı

ABD ve İsrail’in ortada bir provokasyon bile yokken İran’a saldırmasıyla başlayan savaşta dördüncü hafta tamamlandı, beşinci haftaya giriliyor.

İran, cuma günü ABD’nin Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Hava Üssünü vurdu, ikisi ağır olmak üzere 12 Amerikan askeri yaralandı. Amerikan hava savunma sistemleri İran’ın yolladığı füze ve dronların  üsse isabet etmesini engelleyemedi.

Füze ve insansız hava aracıyla gerçekleştirilen bu saldırı, İran ile bir aydır süren savaşta Amerikan hava savunmasının en ciddi başarısızlıklarından biri oldu. Saldırıda en az iki KC-135 tipi havadan yakıt ikmal uçağı da önemli hasar gördü.

Cuma günü İsrail de İran’daki sanayi ve nükleer tesislerine saldırılar düzenledi, Lübnan’da İsrail’den tahliye uyarıları geldi ve Yemen’deki İran destekli Husi milisleri savaşta yeni bir cephe açma olasılığı konusunda tehditlerde bulundu.

Nükleer tesisler vuruldu

İran medyası iki nükleer tesise, bir uranyum işleme tesisine ve bir nükleer araştırma tesisine yapılan saldırıları duyurdu ve İsrail ordusu bu saldırıların sorumluluğunu üstlendi. İki çelik fabrikası ve bir başka sanayi kompleksi de vuruldu. İran, bölgedeki Amerika veya İsrail ile bağlantılı sanayilere karşı misilleme tehdidinde bulundu.

İran, savaş boyunca Ortadoğu’daki ABD üslerini bombaladı ve Amerikan bombardıman harekatına karşılık vermek ve onu sekteye uğratmak amacıyla geniş bir balistik füze ve insansız hava aracı cephaneliğini harekete geçirdi. Bu bombardıman üsleri ciddi şekilde hasara uğrattı ve ABD Merkez Komutanlığı’nı binlerce askerini ateş hattından uzaklaştırmak için dağıtmaya zorladı; bazıları Avrupa’ya kadar uzak yerlere gönderildi.

Rubio: Savaş haftalar içinde bitecek

Fransa’da Dışişleri Bakanı Marco Rubio Cuma günü yaptığı açıklamada, ABD’nin İran’daki savaşta başarılı olmak için kara birliklerine ihtiyacı olmadığını ve savaşın aylar değil haftalar içinde sona ereceğini söyledi; bu arada İran, kritik Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sağlamlaştırmaya çalışıyor.

Gerçek bir müzakere yok

Rubio, Paris’te gazetecilere yaptığı açıklamada, ABD’nin Başkan Trump’ın savaşı sona erdirmeye yönelik 15 maddelik planına İran’dan resmi bir yanıt almadığını söyledi. Trump, barış görüşmelerinin devam ettiğini ve iyi gittiğini söylerken, İranlı yetkililer iki ülke arasındaki temasların asgari düzeyde ve çoğunlukla dolaylı olduğunu, henüz gerçek müzakerelere dönüşmediğini belirtti.

Husiler’den savaşa katılma işareti

Yemen’de, Husi milisleri savaşta başka bir cephe açma olasılığını gündeme getirdi. İran’ın yakın müttefikleri olan ve Yemen’in büyük bir bölümünü kontrol eden Husiler, daha fazla ülke İran’a karşı savaşa katılırsa veya ABD ya da İsrail Kızıldeniz’i İran’a karşı operasyonlar için kullanırsa “doğrudan askeri müdahale için tetikte olduklarını” açıkladılar. Gazze’deki savaş sırasında Husiler, Hamas’ı desteklemek amacıyla Kızıldeniz ve Aden Körfezi’ndeki gemilere saldırdı ve İsrail’e mühimmat fırlattı.

İran’dan üç gemiye uyarı

İran Cuma günü, Başkan Trump’ın Tahran’ın boğazı yeniden açması için verdiği süreyi uzatmasının ardından, üç gemiyi Hürmüz Boğazı’ndan geçmemeleri konusunda uyardığını söyledi. ABD ve İsrail’in bombalamalarına misilleme olarak İran, dünyanın petrol ve doğal gaz arzının büyük bir bölümü için hayati bir geçiş yolu olan boğazı fiilen bloke ederek küresel ekonomiyi sarstı.

Aynı zamanda İran, genellikle uluslararası sular olarak işleyen boğazdan gemilerin geçişi için ücretlendirme sistemi kurmaya hazırlanıyor. Bu durum, bu trafiğe bağımlı ülkeleri kesinlikle kızdıracak ve Bay Rubio bu hamleyi “yasa dışı” olarak nitelendirdi.

Günün diğer önemli gelişmeleri şöyleydi:

İran: İsrail’in Cuma günü gerçekleştirdiği ve ülkenin ekonomisi için hayati önem taşıyan iki büyük çelik üretim tesisini hedef alan saldırılar, İsrail’in İran’ın sivil altyapısını ve ekonomisini zayıflatmaya yönelik hedef değiştirme eğilimini yansıtıyor gibi görünüyor.

Gıda tedariki: Savaşın gübre tedarikine etkileri her geçen gün kötüleşiyor ve çiftçiler için fiyat artışları dünyanın bazı bölgelerinde gıda güvensizliğine yol açma tehdidi oluşturuyor.

Lübnan: Lübnan’da, İsrail ordusu, Hizbullah’ın kalesi olan Beyrut’un yoğun nüfuslu güney banliyöleri için yeni tahliye uyarıları yayınlayarak hava saldırılarının yakın olduğunu belirtti. İsrail’in İran destekli milis gücü Hizbullah’a karşı yürüttüğü savaş sırasında Lübnan’da bir milyondan fazla insan yerinden edildi ve ülkenin sağlık bakanlığına göre birçoğu başkent Beyrut’a kaçtı.

Ölü sayısı: İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı, İran’da 3.300’den fazla ölüm bildirdi. Bunların 1.492’den fazlasını siviller oluşturuyor. Sağlık Bakanlığı Perşembe günü yaptığı açıklamada, Lübnan’da 1.110’dan fazla kişinin öldüğünü söyledi. Yetkililer, Körfez ülkelerinde 50’den fazla kişinin ve İran’ın İsrail’e yönelik saldırılarında en az 16 kişinin öldüğünü belirtti. Hayatının kaybeden Amerikan askerleri sayısı ise 13.