İran'ın düşürdüğü F-15 E'nin iki mürettebatından biri 48 saattir kurtarılmaya çalışılıyordu. Yüzlerce Amerikan uçağı ve komandosu İran'ın içlerine girdi, İran güçleriyle çatıştı ve yaralı mürettebatı kurtardı, Kuveyt'e getirdi. Amerika operasyonda iki nakliye uçağı kaybetti.
Amerikan Başkanı Donald Trump, Pazar sabahı erken saatlerde sosyal medyada yaptığı açıklamada, İran’da düşürülen savaş uçağının içindeki bir Hava Kuvvetleri subayının, Cumartesi gecesi ABD Özel Harekat güçleri tarafından düşman topraklarının derinliklerine kadar uzanan riskli bir operasyonla kurtarıldığını söyledi.
The New York Times gazetesinin konuştuğu ABD’li yetkililer ve eski yetkililer, kurtarma operasyonunun, yaralı havacıya ulaşmak için iki gün süren ve ABD ile İran güçleri arasında ölüm kalım mücadelesi niteliğinde olan bir yarışın ardından gerçekleştiğini belirtti. Sonunda, Deniz Kuvvetleri Özel Harekat Timi Navy Seal 6 komandoları, yüzlerce özel harekat askeri ve diğer askeri personelin katıldığı büyük bir operasyonla subay kurtarıldı.
Trump, kurtarma ekibinde hiçbir ABD askeri kaybı olmadığını söyledi. Üst düzey bir ABD askeri yetkilisi, tüm komandoların ve silah subayının güvenli bir şekilde geri döndüğünü belirtti. Kurtarma uçakları, yaralı havacıyı tıbbi tedavi için Kuveyt’e götürdü. Amerika operasyonda iki nakliye uçağını kaybetti. Uçakların İranlıların eline geçmemesi için Amerikalılar tarafından imha edildiği açıklandı.
Trump, sosyal medya paylaşımında “ONU ALDIK!” diye haykırdı. “Bu cesur savaşçı, İran’ın hain dağlarında düşman hatlarının gerisindeydi ve saatler geçtikçe daha da yaklaşan düşmanlarımız tarafından avlanmak üzereydi.”
Trump, kurtarılan subayın “yaralandığını ancak durumunun iyi olacağını” söyledi.
Bir aydır süren savaşta ABD’nin İran ateşiyle kaybettiği ilk F-15E Strike Eagle uçağının iki mürettebat üyesi, Cuma günü İran ordusunun uçağa saldırmasının ardından kokpitten kendilerini fırlatmıştı. Uçağın pilotu hızla kurtarıldı, ancak silah sistemleri subayı albay bulunamadı ve bu durum, Başkan Trump ve ABD ile İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı savaş için büyük sonuçlar doğuracak acil bir aramayı başlattı.
Düşman hatlarının gerisinde, savunma olarak sadece bir tabancayla saklanan düşmüş havacıyı bulmak, son 48 saat içinde ABD ordusunun en yüksek önceliği olmuştu.
F-15E’den fırlatıldıktan sonra, subay bir dağ yarığında saklandı; yeri başlangıçta onu kurtarmaya çalışan Amerikalılar veya onu yakalamaya çalışan İranlılar tarafından bilinmiyordu.
Üst düzey bir hükümet yetkilisine göre, CIA, İran güçlerini şaşırtmak ve havacının zaten kurtarıldığını ve kara konvoyuyla ülkeden ayrıldığını ikna etmek için bir aldatma kampanyası başlattı. Aynı yetkili, CIA’nın nihayetinde havacının saklandığı yeri bulduğunu ve bilgiyi Pentagon’a ilettiğini, bunun üzerine kurtarma operasyonunun başlatıldığını söyledi.
Trump’ın Hava Kuvvetleri subayının kurtarılmasını kutlayan coşkulu paylaşımı, Cumartesi sabahı İran hükümeti Hürmüz Boğazı’nı kargo trafiğine açmazsa İran’ın enerji altyapısına saldırma tehdidiyle tezat oluşturuyordu.
Trump, “Zaman daralıyor – cehennemin üzerlerine inmesine 48 saat kaldı,” diye yazdı.
Cuma günü F-15E’nin düşürülmesi ve kısa bir süre sonra bir başka ABD savaş uçağı olan A-10 Warthog’un düşmesi, İran’ın bir aylık saldırılardan sonra hava savunma kabiliyetlerini ne kadar koruduğu konusunda soruları gündeme getirdi. Trump, kurtarma operasyonunu İran’ın savunmasının, yok edilmese bile, ciddi şekilde hasar gördüğünün kanıtı olarak değerlendirdi.
“Tek bir Amerikalı ölmeden veya yaralanmadan bu iki operasyonu da gerçekleştirebilmemiz, İran semalarında ezici bir hava üstünlüğü ve hakimiyeti elde ettiğimizi bir kez daha kanıtlıyor,” diye yazdı.
Mürettebat üyesini kurtarma görevinde yüzlerce özel kuvvet askeri ve diğer askeri personel, düzinelerce ABD savaş uçağı, helikopter ve siber, uzay ve diğer istihbarat yetenekleri kullanıldı.
Üst düzey bir ABD askeri yetkilisi, havacının 24 saatten fazla bir süre İran güçlerinden kaçtığını ve bir noktada 2134 metrelik bir sırt hattına tırmandığını söyledi. ABD saldırı uçakları, havacının saklandığı bölgeden uzak tutmak için İran konvoylarına bomba attı ve ateş açtı. ABD komandoları düşen havacıya doğru ilerlerken, İran güçlerini kurtarma bölgesinden uzak tutmak için silahlarını ateşlediler, ancak İranlılarla çatışmaya girmediler, diye belirtti bir ABD askeri yetkilisi.
Havacı, kurtarma operasyonunu yürüten güçlerle koordinasyon sağlamak için bir sinyal verici ve güvenli bir iletişim cihazıyla donatılmıştı. Ancak havacı, İran güçlerinin sinyalini de tespit edebileceğinden, sinyal vericisinin kullanımını kısıtladı.
Üst düzey bir ABD askeri yetkilisi, dağlık arazi, havacının yaralanmaları ve bölgeye akın eden İran güçleri göz önüne alındığında, havacıyı kurtarma görevini ABD özel operasyonları tarihindeki en zorlu ve karmaşık görevlerden biri olarak tanımladı.
Silah subayı kurtarıldıktan sonra yaşanan son bir gelişmede, komandoları ve havacıyı güvenli bir yere götürecek iki nakliye uçağı İran’daki uzak bir üste mahsur kaldı. Komutanlar, tüm ABD askeri personelini ve pilotu tahliye etmek için üç yeni uçak getirmeye karar verdiler ve İran’ın eline geçmelerini önlemek için iki hasarlı uçağı imha ettiler.
F-15E savaş uçağı, İran hükümetine karşı önemli bir muhalefetin olduğu bir bölgede düşürüldü. Sonuç olarak, pilot yerel halktan barınma ve yardım alabilmiş olabilir.
Bu durum, bölgeyi didik didik aradıkları bildirilen İran askeri güçlerinin dikkatini çekti. İran hükümeti, düşürülen pilotu bulmak için yerel halktan yardım istedi ve pilotun yakalanması için ödül teklif etti.
CIA, savunmasız askerlerin hayatta kalmasına yardımcı olmak isteyen sivillerle temas kurmada da sıklıkla rol oynar; bu süreç “geleneksel olmayan destekli kurtarma” olarak bilinir.
Amerikan Başkanı Donald Trump Cumartesi günü, ABD ordusunun düşürülen F-15 savaş uçağının kayıp mürettebat üyesini aramaya devam ettiği sırada, İran’ın önümüzdeki 48 saat içinde “anlaşma yapmayı veya Hürmüz Boğazı’nı açmayı” reddetmesi halinde “cehennemi” üzerlerine yağdırmakla tehdit etti.
Trump, Truth Social’da yaptığı paylaşımda, “İran’a ANLAŞMA YAPMASI veya Hürmüz Boğazı’nı AÇMASI için on gün verdiğimi hatırlayın,” dedi. “Zaman tükeniyor – cehennemin üzerlerine inmesinden önce 48 saat kaldı. Tanrı’ya şükürler olsun!”
Trump daha sonra, ayrıntı vermeden, “Tahran’da büyük bir saldırı” olduğunu ve “İran’ın birçok askeri liderinin” öldürüldüğünü iddia ettiği bir video yayınladı.
İran devlet medyası Cumartesi günü, uçağın düştüğü ülkenin güneybatısındaki vatandaşları, ABD kuvvetleriyle olası bir çatışmaya hazırlık olarak kendilerini silahlandırmaya ve çevredeki ovaları ve dağları taramaya çağırdı. ABD operasyonlarına aşina olan kişilerin söylediğine göre, kurtarma operasyonuna katılan en az bir ABD helikopteri, mürettebat üyelerini yaralayan tüfek ateşi aldı.
F-15 E ve A-10 uçaklarının düşürülmesi, Trump’ın İran Hava Kuvvetleri ve hava savunmasının “yerle bir edildiği” yönündeki iddialarına rağmen, ABD kuvvetleri için kritik zaafları da ortaya çıkardı.
ABD ordusuna göre, 18.288 metreye kadar irtifada uçabilen bu uçaklar, önceki çatışmalarda düşman ateşine büyük ölçüde dayanıklı olduklarını kanıtlamıştı.
Savunma analistleri, bir F-15’i düşürmek için muhtemelen yüksek irtifalara ulaşabilen gelişmiş, uzun menzilli bir karadan havaya füze gerekeceğini söylüyor.
ABD, geçen ay Kuveyt hava savunması tarafından yanlışlıkla vurularak düşürülen üç F-15 uçağını daha kaybetti. Bu uçaklardaki Amerikalı mürettebat güvenli bir şekilde fırlatma koltuğunu kullanarak kurtuldu.
İran’ın komşu Körfez ülkelerine yönelik saldırıları Cumartesi günü de devam etti. Birleşik Arap Emirlikleri Savunma Bakanlığı, son 24 saatte toplam 79 füze ve insansız hava aracı saldırısı gerçekleştiğini bildirdi; bu rakam, 8 Mart’tan bu yana kaydedilen tüm günlük toplamları aştı.
Bir hava saldırısından kalan şarapnel, Dubai’deki Oracle Orta Doğu bölge ofisinin cephesine isabet etti, diye belirtti BAE medya ofisi.
İran, bölgedeki diğer teknoloji altyapılarını da hedef aldı; bunlar arasında Bahreyn ve BAE’deki Amazon veri merkezleri ve Dubai’deki bir Oracle veri merkezi yer alıyor. Ayrıca bölgedeki kritik doğalgaz ve petrol altyapısına ve ABD ile İsrail varlıklarına yönelik saldırılar da düzenlendi.
ABD ve İsrail, askeri hedeflerin yanı sıra İran’ın kritik altyapısını, bir köprü ve yakıt depolarını da hedef aldı.
İsrail ordusu Cumartesi günü, İran silahlı kuvvetlerinin orada üretilen malzemeleri silah yapımında kullandığını iddia ederek, büyük bir İran petrokimya tesisini bombaladığını açıkladı.
İsrail Cumartesi günü, İran ekonomisinde önemli bir rol oynayan, ülkenin güneybatısındaki geniş bir sanayi merkezi olan Mahşahr petrokimya kompleksine saldırdı. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, hedef alınan tesislerin İran hükümeti için gelir getiren bir “para makinesi”nin parçası olduğunu söyledi. İran devlet medyasına göre, büyük petrol sanayi merkezine düzenlenen saldırıda en az beş kişi öldü ve 170 kişi yaralandı.
Geçen ay İran petrokimya tesislerine yönelik benzer bir saldırının ardından Tahran, Körfez’deki enerji altyapısına saldırarak misilleme yaptı ve Katar’daki dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz tesisine ağır hasar verdi.

İran, iki gün önce Amerika’nın vurduğu otoyol viyadükünü onarmak için harekete geçti bile.
İran’ın en üst düzey komutanı Cumartesi günü, ABD veya İsrail’in İran’ın altyapısına saldırması durumunda “cehennemin kapılarının üzerinize açılacağını” uyardı.
Silahlı kuvvetler ana komuta merkezinden Tümgeneral Ali Abdullahi, “Amerikan-Siyonist düşman tarafından bir saldırı olması durumunda, terörist ABD ordusunun kullandığı tüm altyapıyı ve Siyonist rejimin altyapısını, yıkıcı ve sürekli saldırılarla kısıtlama olmaksızın hedef alacağız” dedi.
Trump yönetimi Cumartesi günü, suikasta kurban giden İranlı bir askeri komutanın iki akrabasının yasal daimi ikamet izinlerini “Amerikan karşıtı” siyasi görüşleri nedeniyle sonlandırdığını duyurdu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hamideh Süleymani Afşar ve kızı Sarinasadat Hüseyni isimli iki kişiye karşı harekete geçtiğini, çünkü Afşar’ın Trump’ın 2020’de öldürülmesini emrettiği İran Devrim Muhafızları Komutanı Kasım Süleymani’nin “yeğeni” olduğunu ve “İran rejiminin açık sözlü bir destekçisi” olduğunu söyledi.
Süleymani’nin İran’da yaşayan kızı, babasının ABD’de yaşayan bir yeğeni olduğunu reddetti.
Rubio daha önce, 17 Mart’ta öldürülen üst düzey rejim yetkilisi Ali Laricani’nin kızı Fatıma Ardeşir-Laricani’nin ABD’deki yasal statüsünü sonlandırmış ve onu ve kocasını sınır dışı etmişti.
Günün diğer önemli gelişmeleri şöyle:
Lübnan: Lübnan ulusal haber ajansının bildirdiğine göre, Cumartesi günü güney Lübnan kenti Tire’de birkaç sivil öldü ve daha fazla kişi yaralandı. İsrail, şehir ve banliyölerindeki mahalleler için yeni uyarılar yayınladı.
İran füzeleri: ABD istihbarat raporlarına göre, İran yeraltı füze sığınakları ve siloları bombalandıktan sonra, saatler içinde onları çıkarıp tekrar faaliyete geçiriyor. Yetkililere göre, İran Cumartesi günü İsrail’e balistik füzeler fırlattı ve dört kişiyi hafif yaraladı. ABD-İsrail kampanyasına rağmen, İran hala güçlü askeri yeteneklere sahip.
Ölü sayısı: İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı, Cuma günü itibariyle İran’da 244’ü çocuk olmak üzere en az 1.607 sivilin öldürüldüğünü bildirdi. Lübnan Sağlık Bakanlığı Perşembe günü, İsrail ile Hizbullah arasındaki son çatışmaların başlamasından bu yana en az 1.345 Lübnanlının öldürüldüğünü söyledi. İran’a atfedilen saldırılarda Körfez ülkelerinde en az 50 kişi öldü. İsrail’de cuma günü itibarıyla en az 17 kişi hayatını kaybetti. Amerika Birleşik Devletleri’nde ise 13 asker öldü, yüzlerce asker de yaralandı.