ABD bastırdı, İsrail Lübnan’da ateşkes ilan etti; ABD-İran anlaşmasının önü açıldı

Lübnan’da Cuma sabahı gece yarısı itibariyle 10 günlük ateşkes yürürlüğe girdi. Bu ateşkes, İsrail güçleri ile militan grup Hizbullah arasındaki çatışmaları durdurarak, ABD ve İran arasındaki barış görüşmelerinin önündeki önemli bir engeli ortadan kaldırdı.

İsrail ve Lübnan yetkilileri, ABD hükümetinin günün erken saatlerinde yaptığı diplomatik girişimden sonra Başkan Trump tarafından ilk kez duyurulan ateşkesi uygulayacaklarını doğruladılar. Hizbullah, Perşembe günü yaptığı iki açıklamada ateşkes önerisinin varlığını kabul etti, ancak “gelişmelerin nasıl geliştiğine bağlı olarak” hareket edeceklerini söyleyerek, ateşkesi kabul edip etmeyecekleri konusunda doğrudan bir açıklama yapmadı.

İsrail ve Hizbullah, ateşkesin yürürlüğe girmesinden önceki saatlerde karşılıklı saldırılara devam etmişti, ama geceyarısından itibaren yeni saldırı sesi duyulmadı.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Perşembe günü yayınladığı bir notta, İsrail’in “kendini savunmak için gerekli tüm önlemleri alma” hakkını saklı tutacağını, ancak kara, hava veya deniz yoluyla Lübnan hedeflerine karşı “saldırı operasyonları” düzenlemeyeceğini belirtti. Lübnan hükümetinin, uluslararası destekle, Hizbullah’ın İsrail hedeflerine yönelik saldırılarını önlemek için “anlamlı adımlar” atması bekleniyor.

Lübnan hükümeti, devlet ordusundan daha güçlü kabul edilen silahlı bir grup olan Hizbullah üzerinde doğrudan kontrol sahibi değil. Yine de Hizbullah, geçmişte Lübnan hükümeti tarafından müzakere edilen bazı önceki anlaşmalara uymuştu.

İran’ın en güçlü vekil gücü olan Hizbullah ile İsrail arasındaki çatışmalar, önümüzdeki hafta sona erecek olan ABD ve İran arasındaki iki haftalık ateşkesi bozma tehdidi oluşturuyor. İran, ateşkesin müttefiki Hizbullah’a yönelik saldırıları da kapsaması gerektiğinde ısrar ediyor.

Trump, Beyaz Saray’da gazetecilere yaptığı açıklamada, İran ile bir sonraki yüz yüze görüşmelerin bu hafta sonu gerçekleşebileceğini söyledi. Trump, ABD’nin İran ile bir anlaşmaya yakın olması durumunda çatışmalara verilen arayı uzatmayı düşüneceğini belirtti. Bir anlaşmanın yakın olduğunu defalarca ima etti. Bir seferinde İran’ın nükleer silaha sahip olmaktan vazgeçtiğini de söyledi. Trump, “Eğer barış anlaşması İslamabad’da imzalanacaksa oraya da gidebilirim” dedi.

Ülkenin güneyinden yerinden edilmiş Lübnanlıların evlerine dönüp dönemeyecekleri henüz net değildi; İsrail son zamanlarda mevcut çatışmadan sonra bile bölgenin büyük bir bölümünü işgal etmeyi planladığının sinyalini vermişti.

Lübnan yetkililerine göre, mevcut çatışmalar sırasında Lübnan’da 2.100’den fazla kişi öldü ve bir milyondan fazla kişi yerinden edildi. İsrail yetkililerine göre, en az 13 İsrail askeri ve iki sivil de öldürüldü.