ABD bir İran gemisini vurdu ve el koydu: Bugün Pakistan’da yeni tur görüşme olacak mı?

Başkan Trump, Pazar günü ABD donanmasına ait bir destroyerin, İran limanlarına uygulanan Amerikan ablukasını aşmaya çalışan bir İran kargo gemisine saldırdığını ve ele geçirdiğini söyledi. Bu olay, bu hafta sona ermesi beklenen kırılgan ateşkes ve bugün ABD ile İran arasında Pakistan’da yapılması beklenen görüşmeler öncesi gerilimi arttırdı. ABD ile İran arasında yapılamsı beklenen görüşmelerin belirsizliğe girmesi, erken açılan bazı piyasalarda petrol fiyatını yeniden 96 dolara sıçrattı, vadeli işlemlerde hisse senetlerinin de değer kaybettiği görüldü.

Trump, saldırıyı, Beyaz Saray yetkililerinden birinin ABD’nin Başkan Yardımcısı JD Vance’ı da içeren üst düzey bir heyeti Pakistan’daki barış görüşmelerine göndereceğini açıklamasından saatler sonra duyurdu; ancak İran devlet medyası Tahran’ın henüz bir görüşmeyi kabul etmediğini belirtti.

Trump, Truth Social’da yaptığı açıklamada, güdümlü füze destroyeri USS Spruance’ın Umman Körfezi’ndeki kargo gemisine ateş açtığını ve geminin motor odasında “bir delik açtığını”, ardından deniz piyadelerinin gemiyi ele geçirdiğini söyledi. Başkan, geminin “yasadışı faaliyet geçmişi” nedeniyle ABD yaptırımları altında olduğunu ve ABD güçlerinin “gemide ne olduğunu görmek için” harekete geçtiğini belirtti.

Trump, herhangi bir can kaybı olup olmadığını söylemedi. İran’ın yarı resmi More haber ajansı, ABD güçlerinin bir İran ticaret gemisine ateş açtığını, ancak İran İslam Devrim Muhafızları Kolordusu’na bağlı deniz birliklerinin Amerikalıları geri çekilmeye zorladığını bildirdi.

Saldırı, ekonomik açıdan hayati öneme sahip ve müzakerelerde bir gerilim noktası haline gelen Hürmüz Boğazı’nın güneyinde, Umman Körfezi’nde meydana geldi. İran, normalde dünyanın petrolünün yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği boğaza abluka uygularken, ABD de İran limanlarına giden trafiği engelleyerek karşılık verdi. Cumartesi günü İran, geçiş yapmaya çalışan iki Hint gemisine saldırdı; bu eylemleri Pazar günü erken saatlerde Trump “ateşkesin tamamen ihlali” olarak nitelendirdi.

Boğazın kaderi, Trump’ın bu hafta görüşmeler için Pakistan’ın başkenti İslamabad’a gideceğini söylediği Amerikalı müzakereciler için en önemli konulardan biri. Müzakerelerin gerçekleşmesi halinde riskler yüksek: başarısızlık, çatışmaları yeniden alevlendirme ve savaşın yol açtığı küresel ekonomik çalkantıyı uzatma riskini beraberinde getirecek.

Bir Beyaz Saray yetkilisi, Başkan Yardımcısı JD Vance’in, Trump’ın üst düzey yardımcıları Steve Witkoff ve Jared Kushner’in de eşlik edeceği bir ABD heyetine başkanlık etmesinin beklendiğini söyledi. Müzakereler, ateşkesin 8 Nisan’da yürürlüğe girmesinden bu yana iki ülke yetkilileri arasında yapılacak ikinci görüşme olacak.

Ateşkesin 22 Nisan’da sona ermesi bekleniyor ve son tarih yaklaştıkça söylemler yoğunlaşıyor. Trump Pazar günü, boğazın yeniden açılmaması ve ateşkesin uzatılmaması durumunda İran’ın sivil altyapısına yönelik tehditlerini yineledi.

Trump sosyal medyada, “Çok adil ve makul bir ANLAŞMA sunuyoruz,” diye yazdı. “Umarım kabul ederler çünkü etmezlerse, Amerika Birleşik Devletleri İran’daki her bir enerji santralini ve her bir köprüyü yıkacak.”

Geçtiğimiz hafta sonu Vance’in başkanlığında İslamabad’da yapılan son müzakereler, bir ilerleme olmadan sona erdi. Bu görüşme, İran ve Amerikan liderleri arasında on yıllardır yapılan en üst düzey görüşmeydi.

Günün diğer önemli gelişmeleri ise şöyleydi:

Pakistan: Pakistan, ABD ve İran arasında yeni bir görüşme turuna hazır görünüyordu; bu da iki tarafın çelişkili kamuoyu mesajları göndermesine rağmen görüşmelerin muhtemelen devam edeceğine işaret ediyordu. Başkent İslamabad, Pazar gecesi güvenlik önlemleri nedeniyle abluka altına alındı ​​ve yetkililer şehre 10.000 ek güvenlik gücü konuşlandıracaklarını söyledi.

Lübnan: 10 günlük ateşkesin yürürlüğe girmesinden kısa bir süre sonra, binlerce yerinden edilmiş Lübnanlı aile Pazar günü Lübnan’ın güneyine geri dönmeye başladı. Hizbullah lideri Naim Kasım, bu hafta sonu grubun İsrail ile savaşı sona erdirmek için Lübnan yetkilileriyle işbirliği yapmaya istekli olduğunu söyledi ve kalıcı bir ateşkes için bir dizi şart öne sürdü.