OpenAI davası başladı… Elon Musk: Sam Altman bir hayır kurumunu çaldı

Elon Musk ve OpenAI’nin kurucusu Sam Altman arasındaki tarihi davanın ilk gününde, OpenAI’nin kâr amacı gütmeyen bir yapay zeka laboratuvarından dünyanın en etkili teknoloji şirketlerinden birine nasıl dönüştüğüne dair iki önemli farklı hikaye sunuldu.

Elon Musk’ın anlatımına göre, OpenAI’nin dönüşümü tarihin en büyük soygunlarından biriydi; kâr amacı gütmeyen bir kuruluş, 10 yıldan fazla bir süre önce Musk ve bir grup yapay zeka araştırmacısıyla birlikte OpenAI’yi kuran Sam Altman’ın açgözlülüğü yüzünden fedakarlık vaadinden koparılmıştı. Ancak OpenAI’nin o ilk günleri anlatışında, açgözlü kapitalist Bay Musk’tı. Ve laboratuvarın diğer kurucuları onun planlarına uymayı reddettiğinde, o da öfkelenmişti.

The New York Times muhabirlerinin aktardığına göre Musk, Salı günü Kaliforniya, Oakland’daki bir mahkeme salonunda tanık kürsüsünde, “Bu dava çok basit: Bir hayır kurumunu çalmak kabul edilemez,” dedi. Altman ve OpenAI’nin planlarına devam etmelerine izin verilirse, “Bu, Amerika’daki her hayır kurumunun yağmalanmasına izni verecektir” diye ekledi.

Bir gün önce federal mahkemede Yargıç Yvonne Gonzalez Rogers tarafından oluşturulan dokuz üyeli jüri, bir ay sürmesi beklenen davada teknoloji devlerini, eski OpenAI yönetim kurulu üyelerini ve çalışanlarını dinleyecek. Jüri kararı, yapay zeka şirketleri arasındaki güç dengesini değiştirebilir; Musk, 150 milyar dolarlık tazminat ve yaklaşık 730 milyar dolar değerindeki OpenAI’nin kar amacı güden planlarından vazgeçmesi yönünde bir emir talep ediyor.

Dünyanın en zengin adamı ile teknoloji endüstrisinin yapay zeka patlamasının öncüsü arasında yaşanan dava, normalde sakin olan Oakland şehir merkezinin sokaklarına protestocuları ve ek güvenlik önlemlerini çekti.

Musk ve Altman, avukatlar ve gazetecilerden oluşan bir kalabalık kapıda beklerken, Ronald V. Dellums ABD Adalet Sarayı’na özel bir girişten hızla içeri alındılar. Yetkililerin Altman’ın San Francisco’daki evine molotofkokteyli attığını söylediği, yapay zekaya kızgın olduğuna inanılan bir adamın yakın zamanda tutuklanmasının ardından güvenlik daha da önem kazanmıştı.

Mahkeme salonunda, Musk ve Altman arasındaki çekişmenin son derece kişisel bir hal aldığı açıktı. Yargıç Gonzalez Rogers, Pazartesi günü potansiyel jüri üyelerini karşılamadan önce kısa bir ara verdiğinde, Altman bir New York Times muhabirine yaklaşıp, “Umarım bundan keyif alırsınız” dedi. Avukatlar Salı günü açılış konuşmalarını yapmadan önce, hakim Musk’ı OpenAI’yi hedef alan ve Altman’ı “Dolandırıcı Altman” olarak alaya alan yoğun sosyal medya paylaşımları nedeniyle azarladı.

“Mahkeme salonu dışında işleri daha da kötüleştirmeden nasıl işleri halledebiliriz?” diye sordu. Musk, sadece OpenAI’nin çevrimiçi olarak söylediklerine yanıt verdiğini söyledi. Hakim, ondan ve Altman’dan “temiz bir sayfa açmalarını” ve sosyal medyada “işleri en aza indirmelerini” istedi. Kabul ettiler.

Açılış konuşmasında, Musk’ın baş avukatı Steven Molo, Altman ve diğer OpenAI yöneticilerini “bir hayır kurumunu çalmakla” suçladı.

Molo, Musk’ın OpenAI’yi kar amacı gütmeyen bir kuruluş olarak kurmasına yardım ettikten sonra, Altman ve diğerlerinin, hayır kurumunu para kazanma girişimine dönüştürerek haksız yere zenginleştiklerini söyledi. Bugünkü OpenAI’yi, müzeyi ele geçirmiş bir müze mağazasına benzetti. Jüriye, “Bir müze mağazası, müzeyi yağmalayamaz, tüm Picasso’ları çalamaz ve bunları kar elde etmek için kullanamaz” dedi.

OpenAI’nin baş avukatı William Savitt, açılış konuşmasında bunun “kıskançlık” olduğunu söyledi.

“Burada olmamızın nedeni, Musk’ın OpenAI’de istediğini elde edememesidir,” dedi. “Müvekkillerim, onsuz devam etme ve başarılı olma cesaretini gösterdiler. Musk bunu beğenmedi.”

OpenAI’nin avukatları (ve davada adı geçen OpenAI yatırımcısı ve ortağı Microsoft’tan bir avukat da dahil olmak üzere) Musk’ın 2018’de ayrıldıktan sonra OpenAI’ye pek önem vermediğini savundu. Microsoft bir yıl sonra laboratuvara 1 milyar dolar yatırım yaptığında hiçbir şey söylemedi. Ancak OpenAI’nin chatbot’u ChatGPT 2022’de büyük bir başarı yakalayınca, dikkat etmeye başladı.

Savitt, “İşte o zaman kıskançlık devreye giriyor,” dedi.

Avukatları tarafından çağrılan ilk tanık olan Musk, mahkeme salonundaki birçok kişi için sürpriz olan genç bir oduncu olarak geçirdiği bir dönemi de içeren, OpenAI’nin yaratılmasına yol açan şekillendirici yıllarını ve teknoloji aracılığıyla geleceği şekillendirebileceğine olan inancını anlattı.

Kariyerine dair bu yolculuğun otuzuncu dakikasında Musk, insanların kafalarına bilgisayar çipleri yerleştirmeyi amaçlayan girişimi Neuralink’in amacının “yapay zeka güvenliği” olduğunu söyledi.

“Eğer bir yapay zeka-insan simbiyozu sağlayabilirsek,” dedi, “insanlık için daha iyi bir yapay zeka elde edebiliriz.”

İfadesi boyunca Musk, çeşitli şirketlerinin insanlığa fayda sağlamak için çaba gösterdiğini söyledi. Google’ın kurucu ortağı Larry Page ile yaptığı bir sohbetten sonra OpenAI’yi kurduğunu, Page’in ise Musk’ı “tür ayrımcısı” olarak nitelendirdiğini, yani geleceğin dijital yaşam formlarına karşı insanları tercih eden bir kişi olduğunu söyledi.

“Google’a karşı bir denge unsuru, Google’ın tam tersi olacak bir şirket kurmak istedim,” dedi. Bu şirketin “kâr amacı gütmeyeceğini” ve teknolojisini dünyanın geri kalanıyla paylaşacağını ekledi. Kendisini, elinden alınmadan önce kâr amacı gütmeyen yapay zeka laboratuvarını kurmanın arkasındaki itici güç olarak gösterdi.

“İsmi ben buldum, kilit kişileri ben işe aldım ve fonu ben topladım,” dedi Musk. Şirketin kâr amacı güden bir bölümünü oluşturma görüşmelerine katıldığını kabul etti, ancak kâr amacı güden kısmı küçük tutmak istediğini belirtti. Kâr amacı güden bir bölümün sorun olmadığını, “kuyruğun köpeği sallamaması şartıyla” diye ekledi.

Hakim günün tanıklığını sonlandırmadan önce, Musk, diğer kurucuların kâr amacı güden şirkette çok fazla hisse talep etmeleri ve kâr amacı güden bir şirket oluşturma sürecinin çok can sıkıcı hale gelmesi nedeniyle OpenAI’den ayrıldığını söyledi. Çarşamba sabahı tanıklığına devam etmesi bekleniyor.

Musk, davasını 2024 yılında, kendisi, Altman ve davada adı geçen şirket başkanı Greg Brockman’ın çeşitli yapay zeka araştırmacılarıyla birlikte OpenAI’yi kurmalarından dokuz yıl sonra açtı.

Kısa süre sonra, kâr amacı gütmeyen bir kuruluşun ihtiyaç duydukları devasa miktardaki parayı toplayamayacağını fark ettiler. Mahkeme davasında delil olarak kabul edilen e-postalara göre, Musk, OpenAI’yi elektrikli otomobil şirketi Tesla’ya entegre etmeyi önerdi. Ancak sonunda Altman ile yaşadığı güç mücadelesi sonucu şirketten ayrıldı.

Altman ve OpenAI, Microsoft’tan 1 milyar dolar topladı ve OpenAI’nin teknolojilerini teknoloji devine lisanslamayı kabul etti. Musk sonunda kendi yapay zeka şirketi xAI’yi kurdu.

Geçen yıl, OpenAI, Wall Street’te olası bir halka arz için hazırlık yapmak üzere kâr amacı güden şirketini yeniden yapılandırdı, ancak orijinal kâr amacı gütmeyen kuruluş şirketin kontrolünü elinde tuttu.

Musk, bu yıl xAI’yi roket şirketi SpaceX’e entegre etti ve şirketin bu yaz halka arz edilmesi ve değerinin 1,5 trilyon dolardan fazla olması bekleniyor. Aslında, Musk, SpaceX’in bu hafta Kaliforniya’daki Hawthorne tesislerinde mevcut ve potansiyel yatırımcılara sunum yapmaya hazırlandığı sırada mahkemede bulunuyor.

Eğer jüri Musk lehine karar verirse, Yargıç Gonzalez Rogers parasal tazminat ve diğer çözüm yolları hakkında karar verecek.