Schrödinger’in ziyareti: Netanyahu ‘BAE’ye gittim’ diyor, BAE ‘Gelmedi’
Uluslararası diplomasi tarihinin en tuhaf olaylarından biri yaşandı. İsrail Başbakanlık Ofisi, durduk yerde “Netanyahu savaş ortasında Birleşik Arap Emirlikleri’ni gizlice ziyaret etti” diye açıklama yaptı. BAE’den anında yalanlama geldi: “Hayır, böyle bir ziyaret yaşanmadı.” Peki ama ne oldu?
İsrail’in ABD ile birlikte İran’a karşı yürüttüğü savaşın doruk noktasında, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Birleşik Arap Emirlikleri lideriyle görüşmek üzere “gizli bir ziyaret” gerçekleştirdi. Bunu çarşamba günü İsrail Başbakanlık ofisi açıkladı.
Ancak açıklamanın yayınlanmasından saatler sonra, BAE ziyaretin gerçekleştiğini yalanladı.
The New York Times gazetesine göre bu karşılıklı açıklamalar, ilişkideki hassasiyetleri ortaya koydu. Savaş boyunca komşularına yönelik İran saldırılarının yükünü çeken Birleşik Arap Emirlikleri, İsrail ile ittifakını güçlendirdi, İsrail savunma sistemlerini konuşlandırdı ve üst düzey liderlik görüşmeleri yaptı. Ancak Arap dünyasındaki kamuoyu büyük ölçüde İsrail karşıtı kalmaya devam ediyor. Financial Times gazetesi de, BAE’den gelen yalanlamayı bu ülkenin Arap komşularıyla olan ilişkilerindeki hassasiyetlere bağlıyor, yani yalanlamaya inanmıyor. Çarşamba günü The Wall Street Journal gazetesi Mosad direktörünün savaş sırasında birkaç kez BAE’ye gizli ziyaret yaptığına dair bir haber yayınladı.
İsrail ile BAE arasındaki bu tuhaf durum bir yana, İran zaten BAE’nin İsrail ile çok yakın olduğunu düşünüyor ve buna sert karşılık veriyor. Çarşamba günü İran da bir uyarıda bulundu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı, sosyal medya paylaşımında “İsrail ile işbirliğinin affedilemez” olduğunu söyledi. Ardından İsrail ile çalışanların “hesap vereceklerini” belirtti, ancak Birleşik Arap Emirlikleri’nin adını doğrudan anmadı.
Netanyahu’nun ofisi, ziyaretin ne zaman gerçekleştiğini, nasıl seyahat ettiğini veya Birleşik Arap Emirlikleri lideri Şeyh Muhammed bin Zayed ile ne görüştüğünü belirtmedi. Açıklamada, ziyaretin BAE ve İsrail arasındaki ilişkilerde “tarihi bir atılım” sağladığı ifade edildi.
Birleşik Arap Emirlikleri Dışişleri Bakanlığı ve hükümete bağlı Emirates Haber Ajansı daha sonra yaptıkları açıklamada, hükümetin “İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun BAE’yi ziyaret ettiği veya ülkede herhangi bir İsrail askeri heyetini kabul ettiği yönündeki iddiaları yalanladığını” belirtti.
Açıklamada, ülkenin İsrail ile ilişkilerini kamuoyuna açık bir şekilde yürüttüğü, bu nedenle “BAE’deki ilgili yetkililer tarafından resmi olarak açıklanmadığı sürece, duyurulmamış ziyaretler veya gizli düzenlemelerle ilgili tüm iddiaların tamamen asılsız olduğu” belirtildi.
Birleşik Arap Emirlikleri, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail savaşından bu yana diğer tüm ülkelerden daha fazla İran insansız hava aracı ve füze saldırısına maruz kaldı. Bu saldırılar enerji tesislerini, havaalanlarını ve otelleri tahrip etti ve en az 10 sivili öldürdü.
İranlı yetkililer, 2020 yılında İbrahim Anlaşmaları aracılığıyla kurduğu İsrail ile yakın ilişkileri nedeniyle Birleşik Arap Emirlikleri’ni defalarca eleştirdi. Ancak İran’ın BAE’ye yönelik saldırıları, Emirliklileri İsrail’e daha da yaklaştırmış gibi görünüyor.
Mayıs ayında İran Dışişleri Bakanlığı, Birleşik Arap Emirlikleri İsrail ve ABD’den uzaklaşmadığı takdirde Abu Dabi’nin “tehlikeli sonuçlarla” karşılaşacağı konusunda uyardı. Saatler sonra, Netanyahu, Körfez ülkesinin haftanın başlarında İran’ın füze ve insansız hava aracı saldırılarının yeniden başladığını bildirmesinin ardından Şeyh Muhammed’i arayarak dayanışma mesajı verdi.
Geçtiğimiz hafta İsrail’in, bir Arap ülkesini savunmak için ilk kez kullanılan Demir Kubbe hava savunma sistemini Birleşik Arap Emirlikleri’ne konuşlandırdığı bildirilmişti. ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, Salı günü konuşlandırmayı doğruladı.
Tel Aviv’deki bir konferansta konuşan Huckabee, “Birleşik Arap Emirlikleri’ne derin bir takdir ve hayranlık duyduğumu ifade edebilir miyim?” dedi. “İbrahim Anlaşması’nın ilk üyeleriydiler, ancak bunun sonucunda elde ettikleri faydalara bakın.”
Anlaşmalar, Arap ülkelerinin uzun süredir İsrail’i izole ettiği Orta Doğu’ya daha fazla entegrasyon yolunda önemli bir adım olarak İsrail tarafından özellikle arzu ediliyordu.
Anlaşmadan bu yana, İsrailli turistler ve yatırımcılar Birleşik Arap Emirlikleri’nin en büyük şehri olan Dubai’ye akın etti ve teknoloji ve enerji şirketleri yeni anlaşmalar imzaladı. Netanyahu’nun yıllar içinde Birleşik Arap Emirlikleri’ne resmi bir ziyaret yapma planları olmuştu, ancak hiçbiri gerçekleşmemişti.
Oyunlar ve Bulmacalar