Putin ve Şi Pekin’de buluştu: Kopya karşılama, farklı gündem

ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin ziyaretinden bir hafta sonra Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de Pekin’e gitti. Putin ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasındaki kritik görüşme başlarken, zirvede ekonomi, enerji ve stratejik iş birliği başlıkları öne çıktı.

İki günlük ziyaret kapsamında dün gece Pekin’e ulaşan Putin’i havalimanında Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi karşıladı. Rus lider için Tiananmen Meydanı’nda resmi tören düzenlenirken, ardından Şi Cinping ile baş başa ve heyetler arası görüşmelere geçildi.

Görüşmeler yaklaşık iki saat sürdü. Görüşmelerde Çin ve Moskova’nın ekonomik başarasına ve yeni ticari işbirliği anlaşmalara ağırlık verildi.

Devlet televizyonu CCTV, Çin’in 16 yıldır aralıksız olarak Rusya’nın en büyük ticaret ortağı konumunu koruduğunu vurguladı.

Her iki ülkenin de kaynaklar, sanayi ve pazarlar alanındaki birbirini tamamlayıcı güçlerinden tam olarak yararlandığını belirtti. Şi ve Putin’in ticari anlaşmaları canlı olarak imza atıyor.

Şi ise Putin’e “değerli arkadaşım” diye hitap etti. Devlet televizyonu CCTV’ye göre Xi, görüşmelerinde Putin ile Orta Doğu’daki durumu ele aldı.

Şi, Putin’e Orta Doğu’daki savaşı bitirmek için çaba gösterdiğini ve Rusya’nın da bu çabalara katılması için teşvik ettiğini belirtti.

İkili, ‘çok kutuplu bir dünyayı teşvik etmek’ amacıyla işbirliği yapacaklarına yönelik bir belgeye de imza attı.

Şi, Çin ve Rusya’nın temel çıkarlar ve önemli konularda birbirlerini desteklemeye devam edeceklerini söyledi. Putin ise Şi’yi gelecek yıl Rusya’ya davet etti. 

Putin’in ziyareti, ABD Başkanı Donald Trump’ın 13-15 Mayıs tarihlerindeki Çin ziyaretinin hemen ardından gerçekleşti.

Trump’ın programında tarihi mekan ziyaretleri ve özel buluşmalar yer alırken, Putin’in programının daha çok resmi temaslar ve stratejik görüşmelere odaklandığı görüldü.

Karşılamada ise Trump ve Putin’in birebir aynı şekilde karşılandığı görüldü. ABD Başkanı’nın çok beğendiği bayrak sallayan çocuklar Putin için de sıraya girdi.

Çin ordusu tören alayı aynı şekilde milli marşları çaldı, aynı şekilde geçit töreni yapıldı. Sosyal medyada “Çin farklı bir tören hazırlamaya üşenmiş” yorumları yapılırken bazı kullanıcılar da bu durumun Trump ve Putin’in eşitliğini vurgulamak için yapıldığını söyledi.

Kremlin ise bu yorumlara yanıt verdi. Resmi açıklama yapan Kremlin, “böyle bir karşılaştırma yapmanın anlamı yok” ifadesine yer verdi.

Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov “Hayır, içeriği karşılaştırmak mantıklıdır. Her şeyin yüzeysel olmadığı için karşılaştırmak her zaman kolay değildir. Ancak aslında asıl değer görüşme sonucu ortaya çıkan içeriğin kendisindedir, törenlerde değil,” dedi.

Ziyarette ekonomi, enerji ve stratejik iş birliği başlıklarının öne çıkması beklenirken, yaklaşık 40 iş birliği belgesinin imzalanacağı ifade edildi.

Bu belgelerin en az 20 tanesi görüşmeden sonra imzalandı. Çin yayıncısı Xinhua’ya göre Çin ve Rusya “Kapsamlı Stratejik İşbirliği Beyanı” altında ticari ve teknolojik işbirliği anlaşması imzaladı.

Bunun yanında Rusya ve Çin’i birbirine bağlayan tren yolları ve nitelikli işçi alımlarıyla ilgili de önemli anlaşmalara imza atıldı

Ukrayna savaşı sonrası Batı yaptırımlarıyla karşı karşıya kalan Rusya ile ABD ve müttefikleriyle gerilim yaşayan Çin’in son yıllarda ilişkilerini daha da güçlendirdiği değerlendiriliyor.

İki ülke arasındaki ticaret hacmi son iki yılda 240 milyar doları aşarken, Rusya’nın ihraç ettiği petrol ve doğal gazın yaklaşık yarısını Çin satın aldı. İran’daki savaşın Hürmüz Boğazı’ndaki enerji akışını etkilemesi de Çin açısından Rusya’yı daha kritik bir enerji ortağı haline getirdi.

Bu ziyaret, Putin’in iktidarı döneminde Çin’e yaptığı 25’inci ziyaret oldu. Putin, ziyaret öncesinde yayımladığı mesajda Rusya-Çin ilişkilerinin “eşi benzeri görülmemiş bir seviyeye ulaştığını” belirterek iki ülkenin barış ve refah için çalıştığını söyledi.

Çin ve Rusya ilişkileri “yeni dönemde kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı” olarak tanımlanırken, iki ülke Şanghay İşbirliği Örgütü ve BRICS gibi platformlarda da yakın iş birliğini sürdürüyor.