İki ülkede anket: ABD’de İsrail aşkı, İsrail’de Trump’a güven yerlerde

Associated Press (AP) ile NORC Halkla İlişkiler Araştırma Merkezinin yaptığı anket kapsamında, 11-17 Haziran’da 3 bin 40 yetişkine İsrail’e yönelik halkın desteğine ilişkin görüşleri soruldu.

Ankete katılan Amerikalıların yaklaşık 3’te 1’i İsrail’in Filistinlilere karşı “soykırım” işlediğine inanırken, bu oran Demokrat seçmenler arasında yaklaşık yüzde 50’ye ulaşıyor.

Katılımcıların yüzde 20’si ise “soykırım” iddialarını reddederken, yaklaşık yarısı da bu konuda net fikir beyan etmek için yeterli bilgiye sahip olmadığını savundu.

Yahudi kökenli Amerikalıların ise yüzde 30’u İsrail’in soykırım suçu işlediğini düşünürken yüzde 49’u bu iddiaya katılmadığını beyan etti.

İsrail’in Ekim 2023’teki ilk saldırılarını haklı bulan Amerikalıların büyük çoğunluğu İsrail’in mevcut saldırılarının ise “haksız” olduğunu düşünüyor.

Yahudi kökenli yetişkinlerin yaklaşık yüzde 75’i ilk saldırılara tepkiyi meşru bulurken bugün devam eden saldırıları haklı bulanların oranı yüzde 40’ta kaldı.

Netanyahu’ya yönelik olumsuz algı ağır basıyor

Ankete göre, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında da ABD halkında olumsuz görüşler olduğu öne çıktı.

Buna göre, Demokratların yüzde 58’i ABD yönetiminin İsrail’e “aşırı destek” verdiğini savunuyor. Bu oran, Ocak 2024’te yapılan ankette yüzde 45 seviyesindeydi. Ayrıca Yahudi Demokratların yüzde 51’i de Washington’ın İsrail politikasını fazla destekleyici buluyor.

Demokrat seçmenlerin yüzde 62’si ise ABD’nin Filistinlilere “yeterince destek vermediği” görüşünü paylaşıyor.

Cumhuriyetçiler, İsrail’e desteğini koruyor ancak gençlerde çatlak var

Cumhuriyetçi seçmenlerin genelinde, İsrail’e olan destek büyük oranda korunuyor. Cumhuriyetçilerin sadece yüzde 13’ü İsrail’in saldırılarını “soykırım” olarak nitelendirirken, yüzde 60’ı ABD’nin mevcut destek seviyesini “en doğrusu” olarak tanımlıyor.

Ancak Cumhuriyetçi Parti içinde de kuşak çatışması göze çarpıyor. 45 yaş altı Cumhuriyetçilerin yaklaşık yüzde 20’si İsrail’in soykırım yaptığını düşünürken bu oran 45 yaş ve üstü Cumhuriyetçilerde yüzde 10 civarında kalıyor.

Cumhuriyetçiler arasında ABD’nin İsrail’e “yeterince destek vermediğini” savunanların oranı da yüzde 39’dan yüzde 15’e gerilemiş durumda.

Netanyahu, ABD genelinde popülaritesini kaybetti

Anket, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ABD halkı nezdinde popülaritesini kaybettiğini de ortaya koydu.

Ankete katılanların yalnızca yüzde 20’si Netanyahu hakkında olumlu görüşe sahipken, yüzde 38’i olumsuz fikir beyan etti. Katılımcıların yüzde 41’i ise fikir belirtmedi.

Netanyahu’nun popülaritesi, ABD’deki Yahudi yetişkinler arasında da oldukça düşük seyrediyor; Yahudilerin yaklaşık yüzde 60’ı İsrail Başbakanı’na olumsuz bakarken olumlu bakanların oranı yaklaşık yüzde 33’te kalıyor.

Ya İsrailliler ne diyor?

Times of Israel gazetesinin haberine göre İsrail Demokrasi Enstitüsü 28 Haziran-1 Temmuz arasında 750’den fazla katılımcıyla anket çalışması gerçekleştirdi.

Ankete göre İsrailli Yahudilerin yalnızca yüzde 26’sı, İsrailli Arapların ise yüzde 36’sı İsrail’in güvenliğinin Trump’ın temel önceliklerinden biri olduğunu düşünürken genel toplamda bu oran yüzde 28 ile tarihi bir dip noktaya ulaşıldığını gösteriyor. Geçen ay söz konusu oran yüzde 44 seviyesindeydi.

Öte yandan bulgular siyasi yelpazenin hem sağ sol kanadında Trump’a yönelik ciddi bir şüpheciliğin hakim olduğunu gösterdi.

İsrailli Yahudilerin görüşleri siyasi eğilimlerine göre ayrıştırıldığında anket yelpazenin genelindeki büyük bir çoğunluğun Trump’ın kendi güvenliğine öncelik verdiğine inanmadığını ortaya koyuyor.

Buna göre sol eğilimlilerin yüzde 81’i, merkezdekilerin yüzde 73’ü ve sağ eğilimlilerin yüzde 65’i Trump’ın İsrail’in güvenliğini öncelikli görmediği görüşünü paylaşıyor.

İsrail Demokrasi Enstitüsü mart ayında İsrailli Yahudilerin yüzde 64’ünün Trump’ın kendi güvenliğine öncelik verdiğini düşündüğünü aktarıyor.

Anket ayrıca İsraillilerin yalnızca yüzde 38’inin ülkenin bugün İsrail ve ABD’nin şubat ayında İran’a karşı başlattığı savaştan önceki döneme kıyasla daha iyi bir stratejik konumda olduğuna inandığını ortaya koyuyor.

Söz konusu anket sonuçları, ABD ve İsrail’in bölge stratejilerinde yaşadığı derin fikir ayrılıklarının kamuoyuna yansıması olarak yorumlanıyor.

İsrail, İran ve Lübnan cephelerinde topyekun bir askeri baskıdan yanayken, Trump yönetiminin bir yandan askeri hamleler yapıp diğer yandan Tahran ve Beyrut hattıyla müzakere kanallarını açık tutmaya çalışması, İsrail iç siyasetinde ABD’nin güvenlik garantilerine olan inancı sarsıyor.