Fransa’da tarihi karar: Meclis ölümcül hastaya ötanazi hakkı tanıdı

Fransa’da uzun süredir siyasi ve toplumsal tartışmaların odak noktasında yer alan ve “ölmeye yardım” (yardımlı ölüm) olarak adlandırılan tarihi ötanazi yasa tasarısı, parlamentonun alt kanadı olan Ulusal Meclis’teki nihai oylamayla kabul edildi. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un 2022 yılındaki vaatleri arasında yer alan bu kritik düzenleme daha önce muhafazakar çoğunluğa sahip Senato tarafından üç kez reddedilmişti. Ancak hükümet anayasal yetkilerini devreye sokarak son sözü söyleme hakkını Ulusal Meclis’e verdi. Meclis genel kurulundaki oylamada tasarı 241 “hayır” oyuna karşı 291 “evet” oyuyla kabul edilerek yasalaşma yolunda tarihi bir engeli aşmış oldu.

Kabul edilen yeni yasal düzenleme ancak son derece sıkı şartları yerine getiren kişilerin hakkından yararlanmasına imkân tanıyor. Yasaya göre bu hakkı talep edecek kişilerin reşit ve Fransız vatandaşı olması ya da Fransa’da uzun süreli yasal ikametinin bulunması şart koşuluyor. Bununla birlikte, kişinin bilincinin tamamen yerinde olması, kararını hiçbir baskı altında kalmadan, özgür iradesiyle beyan etmesi gerekiyor. Tıbbi boyutta ise hastanın, tedavisi mümkün olmayan ölümcül bir hastalıktan muzdarip olması ve hafifletilemeyen fiziksel acılar çektiğinin bağımsız hekim kurulları tarafından onaylanması zorunlu tutuluyor. Süreçte ölümcül ilacı bizzat hastanın kendisinin alması esas kabul edilirken, felç gibi fiziksel engeli olan hastalar için ise sağlık personeli gözetiminde istisnai yardım sağlanabilecek.

Meclis aşaması geçilse de yasanın yürürlüğe girebilmesi için önünde kritik bir yargı süreci var. Başbakan Sebastien Lecornu tarihi oylamanın ardından yaptığı açıklamada tasarının anayasaya uygunluğunu denetletmek üzere dosyayı Anayasa Konseyi’ne götüreceğini duyurdu. Ülkedeki dini liderler ve muhafazakar çevrelerce “insani değerlerden bir kopuş” olarak nitelendirilerek sert şekilde eleştirilen yasanın nihai akıbeti Konsey’in vereceği bağlayıcı kararla kesinleşecek.