‘Türkiye’ye F-35 vermeyin’ çağrısı Netanyahu’ya pahalıya patladı: Trump kapı duvar

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump’a son derece yakın olan Fox News kanalına çıkarak Türkiye’ye F-35 verilmemesi için açıkça talepte bulundu.

NATO zirvesinden iki gün önce verdiği bu röportaj Netanyahu’ya pahalıya mal oldu. O gün bugündür, Netanyahu için Beyaz Saray kapı duvar oldu. 

Axios tarafından edinilen bilgilere göre Netanyahu emrivaki ile bir görüşme ayarlamaya çalışsa bile iki lider arasında pazartesi günü için planlanmış herhangi bir resmi görüşme yok.

Trump’ın göreve gelmesinden bu yana geçen bir buçuk yıllık süreçte Oval Ofis’i altı kez ziyaret eden ve genellikle saatler içinde randevu alan Netanyahu’nun bu kez iki haftayı aşkın süredir randevu alamaması Washington-Tel Aviv hattındaki ilişkilerin seyrine dair soru işaretlerini beraberinde getirdi.

Trump’ın Netanyahu ile kameralar karşısına geçmek için acele etmemesi yalnızca iki isim arasındaki çıkar çatışmalarını değil İran’a karşı ortaklaşa başlatılan savaştan beş ay sonra Beyaz Saray’ın İsrail liderine karşı duyduğu öfkeyi de gözler önüne serdi.

İki lider arasındaki soğukluğun arkasında, Netanyahu’nun Trump’ın Ankara ziyareti öncesinde Fox News’e çıkarak ABD’nin Türkiye’ye F-35 savaş uçağı satma niyetini eleştirmesinin yatıyor.

Beyaz Saray yetkilileri, Trump’ın bu röportaja oldukça öfkelendiğini ve Netanyahu’nun bu konuya müdahil olmaya hakkı olmadığını düşündüğünü ifade etti.

Öte yandan, Trump’ın Türkiye ziyareti sırasında İsrail, ABD’ye üst düzey bir İranlı yetkilinin Ankara’da Trump’a yönelik suikast girişiminde bulunulması yönünde talimat verdiğine dair bir istihbarat iletti.

Bu bilgi üzerine Gizli Servis, Trump’ın uçağını eski Air Force One ile değiştirmek gibi güvenlik önlemleri alsa da ABD’li yetkililer bu istihbaratın doğrulanmamış ve tek kaynaklı olduğunu, eylemsel olmaktan ziyade temenni niteliği taşıdığını bildirdi.

Türk güvenlik servislerinin yaptığı incelemede de Ankara’da Trump’a yönelik somut bir suikast planının bulunmadığı tespit edildi.

Bu durum F-35 yorumlarıyla bir araya gelince ABD Başkanı’nın tepesi iyice attı. Şimdiyse Netanyahu, ölen dostu Senatör Lindsay Graham’ın cenazesi bahanesiyle bile Trump’la bir araya gelemiyor.

Trump bu ayın başlarında Axios’a yaptığı açıklamada, Netanyahu’nun kendisini ABD’nin 250. Bağımsızlık Günü dolayısıyla tebrik etmek amacıyla aradığını ve Beyaz Saray’da görüşme talep ettiğini belirtmişti.

Trump görüşmenin kendisinin Ankara’da gerçekleştirilen NATO zirvesinden dönmesinin hemen ardından yapılabileceğini ifade etse de zirve sonrası herhangi bir randevu planlaması yapılmadı.

Eski Senatör Lindsey Graham’ın vefat haberinin ardından Netanyahu’nun ofisi Başbakan’ın cenazeye katılmak üzere ABD’ye gitmeyi ve pazartesi günü Trump ile görüşmeyi planladığını basına sızdırdı.

Hatta İsrail Hava Kuvvetleri’ne uçuş hazırlığı talimatı verilerek Washington’a bir ön protokol ve güvenlik ekibi gönderildi.

Ancak perşembe sabahı, cenaze töreninin ertelenmesi gerekçe gösterilerek ziyaretin iptal edildiği açıklandı.

Beyaz Saray kaynakları Netanyahu’nun görüşmeyi adeta “emrivakiyle var etmeye çalıştığı” izlenimini edindiklerini aktarırken resmi olarak bir “hayır” yanıtı verilmese de olumlu geri dönüş de yapılmadığını doğruladı.

Öte yandan, bazı İsrail yetkilileri, ziyaretin iptal edilmesinin arkasında Netanyahu’nun ABD’nin İran’a yönelik saldırıları artırmaya hazırlandığı yönündeki değerlendirmesinin ve olası bir misilleme durumunda ülkesinde bulunmak istemesinin de yatabileceğini öne sürdü.

Bu gelişmeler Netanyahu’nun Washington’daki siyasi desteğinin hem Demokratlar hem de Trump’ın yakın çevresi ve kendi tabanı nezdinde ciddi şekilde zayıfladığını gösterdi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de dahil olmak üzere çok sayıda yetkili Netanyahu’yu İran savaşına dair gerçekleşmeyen iyimser tahminler yapmakla suçluyor.

Temsilciler Meclisi’ndeki 103 Demokrat üyenin İsrail’e yönelik 3 milyar dolarlık yardımın kesilmesi yönünde oy kullanması da Netanyahu hükümetine yönelik muhalefetin önemli bir göstergesi olarak kabul ediliyor.

Ayrıca JD Vance katıldığı bir yayında İsrail hükümetindeki bazı isimleri, savaşı uzatmak amacıyla Trump yönetiminin İran politikasını sabote etmeye çalışmakla suçladı.

Tüm bu tablo, yaşanan randevu krizinin sadece bir liderler görüşmesinden ibaret olmadığını, Netanyahu’nun ABD başkentindeki konumunun giderek daha güvensiz bir hal aldığını ortaya koydu.