Ekonomistler temmuz enflasyonunu değerlendirdi: ‘TÜİK ağzıyla kuş tutsa…’

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı temmuz ayı enflasyon verileri, ekonomistler, akademisyenler ve eski Merkez Bankası bürokratları tarafından sert dille eleştirildi. Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) temmuzda aylık bazda beklentilerin altında kalarak yüzde 1,78, yıllık bazda ise yüzde 31,75 artış göstermesinin ardından uzmanlar; verilerin inandırıcılığını, gıda fiyatlarındaki önlenemeyen artışı ve enflasyonun yapısal katılaşmasını gündeme taşıdı.

İktisatçı Aziz Çelik, TÜİK’in DİSK tarafından açılan davaya ve kesinleşen yargı kararlarına uymamasını eleştirerek kurumun kamu vicdanını tatmin edemeyeceğini vurguladı. Çelik, “TÜİK ağzıyla kuş tutsa olmaz! TÜİK ne yaparsa yapsın enflasyon verileri konusunda inandırıcı olamaz. Kesinleşmiş yargı kararlarına uymayan bir devlet kurumu ciddiye alınamaz. Ankara 6. İdare Mahkemesi’nin kararına rağmen madde fiyat listesi hâlâ açıklanmıyor. Hukuk tanımayan yönetim, TÜİK’i bir devlet kurumu olmaktan çıkarıp yargıya meydan okuyan bir kuruma dönüştürdü” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Serap Durusoy ise resmi verilerin halkın yaşadığı hayat pahalılığından çok uzak olduğunu belirterek “Aylık yüzde 1,78 ve yıllık yüzde 31,75 ekonomideki karanlığımızın devam ettiğini ortaya koyuyor” dedi. “Kuru soğan ekmek yerim yeter ki huzurum olsun” sözünün dahi geçerliliğini yitirdiğini dile getiren Durusoy, “Açlık sınırı 36 bin 940 TL, kirada temmuz zam tavan oranı yüzde 32,90. Enflasyonun oluşturduğu doku, geçim mücadelesidir. Beklenti altı gelse de çok ciddi bir kırılma görülmüyor, yani kötünün iyisi” değerlendirmesinde bulundu.

Ekonomi Profesörü Fatih Özatay da verilerdeki katılığı “Enflasyon kaskatı” sözleriyle özetleyerek TÜFE’nin ortalama 31,9, ÜFE’nin ise 27,5 seviyelerine işaret ettiğine dikkat çekti. Prof. Dr. Şenol Babuşcu ise bağımsız kurumlar ile TÜİK arasındaki makasa vurgu yaparak, “TÜİK aylık enflasyon rakamı ENAG’ın yüzde 58’i kadar. 7 aylık kümülatif enflasyonda TÜİK ile ENAG arasında 10 puan fark var” hatırlatmasını yaptı.

Ali Çufadar ise tablodaki kötümser tarafa ve tarım politikalarındaki eksikliğe dikkat çekti. Sebze-meyve fiyatlarının tam bir sürpriz olduğunu belirten Çufadar “Ne oluyor böyle! Tarım politikası nerede! Emekli ve dar gelirli beslenemiyor. Umarım bu geçici durumdur; zira asgari ücrete ve emekli maaşına çok yüklü zamma hiç kimse karşı duramaz” dedi. Çufadar ayrıca, ağustos ayında TCMB’den gecikmeden bir teknik faiz düzeltmesi beklediğini sözlerine ekledi.

Eski TCMB Başekonomisti Ali Hakan Kara ve Ekonomist İris Cibre verilerde görülen sınırlı yavaşlamanın ardından faiz ve yıl sonu tahminlerini revize etti. Kara “İyi tarafından bakarsak son 6 yılın en düşük temmuz enflasyonu. Dışarıdan yeni bir şok gelmezse, yıl sonunda TÜFE enflasyonunda yüzde 30’un hafif altını görebiliriz. Faizi de yüzde 35 civarına indirmek mümkün olabilir” yorumunu yaptı.

Gıda, hizmet ve ÜFE’de “yapışkanlık halini alan” bir görüntü olduğunu belirten İris Cibre ise “Aylık bazda akaryakıt ve kontrat dönemi etkileri görülüyor, mallarda talep kaynaklı yavaşlama var ama eylül ayı açısından olumlu sinyal görmüyorum. Yıl sonu enflasyon beklentimi yüzde 30’a, politika faizi beklentimi yüzde 35’e çekiyorum” dedi.