Bilim dünyası şokta: Kafatasının içinde beynin kendi savunma ‘karakolu’ varmış

Nature dergisinde yayımlanan yeni bir araştırmada St. Louis’deki Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden biyologların kafatasının içinde yeni bir bağışıklık organı tanımladığı duyuruldu.

Science Alert’te yer alan habere göre şimdilik bu organ yalnızca farelerde bulundu; ancak araştırmacılar insanların da bunlara sahip olduğuna dair işaretler olduğunu dile getirdi.

Uzmanlara göre bu yapılar daha da güçlendirilebilirse ölümcül beyin kanserlerine karşı yeni bir silah elde edilmiş olacak.

Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde beyin immünoloğu ve çalışmanın kıdemli yazarı Jonathan Kipnis “Bu çalışma, kafatası kemik iliğinin yapısal bir çerçeveden çok daha fazlası olduğunu; beyne özgü bağışıklık yanıtları için önceden fark edilmemiş merkezlere ev sahipliği yaptığını ortaya koyuyor” dedi.

Yeni çalışmanın arkasındaki ekip önceki çalışmalarında beyin dokusundan, beyni çevreleyen en dıştaki koruyucu zardan geçerek kafatasına uzanan minik kanallar tespit etti.

Bu kez araştırmacılar moleküllerin bu kanallar boyunca nasıl hareket ettiğini gözlemlemek için floresan izleyici proteinler kullandı ve bu molekülleri nöronlardan kafatasının kemik iliğine kadar takip ettiler.

Sonunda bunları lenf düğümlerinde oluşan ve bağışıklık hücreleri için eğitim kampı görevi gören yapılara çok benzeyen yapılara kadar takip ettiler.

Temel olarak bu yapılar savunma hücrelerini doğrudan kafatasının içinde eğitip çoğaltıyor, vücudun uzak noktalarından takviye beklemeden tehlikelere karşı en ön safta mücadele başlatılmasını sağlıyor.

WashU’da hücre biyoloğu ve çalışmanın baş yazarı Jang Hyun Park “Sağlıklı kemik iliğinde daha önce hiç böyle yapılar görmemiştik. Bu, karmaşık bir beynin kendini savunmak için kendi özelleşmiş bağışıklık yapılarına ihtiyaç duyduğunu gösteren heyecan verici bir keşif” ifadelerini kullandı.

Araştırmacılar bu fikri özellikle kötü huylu beyin kanseri türü gliomayı fare modellerinde test etti. Saç derisinin altına bağışıklığı teşvik edici veya bastırıcı bileşiklerle zenginleştirilmiş bir hidrojel uygulayarak bu lenfoid yapıların aktivitesini değiştirdiler.

Kafatası lenfoid yapıları bozulan farelerde kontrol farelerine göre çok daha agresif tümörler ve daha düşük sağkalım oranları görüldü.

Bununla birlikte, bağışıklığı artırıcı üç proteinden oluşan bir karışım verilen fareler, kafatası lenfoidlerinden daha güçlü bağışıklık tepkileri gösterdi, kanserleriyle daha etkili bir şekilde savaştı ve hayatta kalma oranlarını önemli ölçüde artırdı.

Fareler üzerinde elde edilen bulgular mutlaka insanlara uyarlanamayabilir; ancak araştırmacılar insan kafatasının kemik iliğinde daha önce foliküler T hücrelerinin tespit edildiğini söylüyor; bu da bu yapıların kendi kafamızın içinde de gizli olabileceğinin bir ipucu olabilir.

Eğer durum buysa, bu gelişme beyin kanseriyle mücadele şeklinde büyük bir iyileşmeye işaret edebilir. Saç derisinin altına enjekte edilen bir hidrojel, tümörleri çıkarmak için yapılan tam beyin ameliyatından çok daha az invaziv.

Kipnis “Bu bulgu, nöroimmünoloji hakkındaki mevcut anlayışımızı temelden değiştiriyor” dedi.

Kipnis bu gelişmeyle beraber Alzheimer hastalığı, Parkinson hastalığı, şizofreni, uzun COVID ve bağışıklık bileşeni olan diğer pek çok nörolojik durum için tedavi geliştirme hakkındaki düşüncelerin değişebileceğini söyledi.

Bu tür tedavilerin büyük yan etkiler olmadan doğrudan kafatası üzerinden bağışıklık merkezlerine ulaşabileceğini dile getirdi.