Sanayiye sübvansiyonlu kredi geliyor, bu neyin işareti?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın sanayi ve KOBİ’ler için 1 trilyon liralık kredi paketi açıklaması, bundan iki hafta sonra Merkez Bankası’nın enflasyonda belirgin bir düşüş olmadığı halde sıkı para politikasında bir gecede 3 puanlık gevşemeye gitmesi gibi adımları şimdi de devletin imalat sanayiine işçi çıkarmamaları şartıyla vereceği sübvansiyonlu krediler izliyor. Bu arada kamu bankaları pazartesiden itibaren Merkez Bankası’nın faiz indirimini bire bir kredi faizlerine yansıtma kararı aldı, krediler 3 puan ucuzlayacak.

Normalde ufukta bir erken seçim gözükmüyor. Seçimlerin normal süresi Mayıs 2028’de ama Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yeniden aday olabilmesi için Meclis’ten seçimi birkaç hafta olsun erkene çeken bir karar çıkması gerekiyor. Önceleri bu seçimin Ak Parti’nin iktidara gelişinin 25. yılına, yani Kasım 2027’ye çekileceği konuşuluyordu ama Beştepe’den Cumhurbaşkanı Danışmanı Mehmet Uçum’un ortaya attığı 16 Nisan 2028’de seçim fikri üzerinde bir uzlaşmaya varılmış gibiydi.

Ancak ekonomi cephesinde son haftaların gelişmeleri, seçimin yeniden 2027 yılında bir zamana çekilmekte olduğu izlenimi vermeye başladı.

Enflasyonla mücadele programında belirgin bir ilerleme sağlayamayan Tayyip Erdoğan iktidarı, uzun süren sıkı para politikasının getirdiği ekonomik durgunluk ve işsizlikten tedirgin olduğu izlenimini vermeye başladı.

İş dünyası sürekli ‘Finansmana erişim sıkıntısı yaşıyoruz’ mesajları verince, sıkı para politikasının bir gereği olarak makro ihtiyati tedbirler çerçevesinde sert biçimde frene basılmış olan krediler cephesinde üst üste gelişmeler olmaya başladı.

Önce Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, sanayiye yönelik 750 milyar ve KOBİ’lere yönelik 250 milyar liralık olmak üzere toplam 1 trilyon liralık bir kredi paketi açıkladı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek bu paketin duyurusunu Erdoğan’dan bir gün sonra yaptı, normalde aynı gün aynı anda yapardı. Bu da ‘Şimşek’in bu paketten haberi sonradan oldu’ yorumlarına neden oldu.

Şimdi Sanayi ve Teknoloji Bakanı Fatih Kaçır açıkladı, devlet iamalat sanayisine işçi çıkarmamaları şartıyla sübvansiyonlu kredi desteği sunacak. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, ocak-haziran ortalama istihdam düzeylerini temmuz-aralık döneminde korumaları karşılığında işletmelerin kullandıkları kredilerde finansman maliyetinin 12 puanını Bakanlık olarak karşılayacaklarını belirterek, “Böylelikle sabit maliyetli kredilerde yıllık finansman oranı yüzde 25’e kadar düşmüş olacak.” dedi.

Kacır, İmalat Sanayi Finansman Desteği Tanıtım Programı’nda yaptığı konuşmada, İmalat Sanayiinde İstihdamı Koruma Programı’nın emek yoğun sektörlere gösterdikleri kıymetin, üretimi ve istihdamı birlikte gözeten anlayışlarının en somut nişanelerinden biri olduğunu söyledi.

Program kapsamında, geçen yıl istihdamını koruyan emek yoğun KOBİ’lere çalışan başına aylık 2 bin 500 lira destek sağladıklarını dile getiren Kacır, “Üreticilerimizin yoğun teveccüh gösterdiği programımızın sahada oluşturduğu etkiyi ve bizlere ulaşan talepleri titizlikle değerlendirdik. Aldığımız geri dönüşler neticesinde uygulamamızı sene başında revize ettik.” dedi.

Kacır, İmalat Sanayi İçin Kredi Finansmanı ve İstihdamı Koruma Programı ile tekstil, giyim, deri ve mobilya sektörlerindeki işletmelere sundukları çalışan başına destek tutarını 3 bin 500 liraya çıkardıklarını ve programa büyük ölçekli firmaları dahil ettiklerini belirtti.

Programın finansman ayağıyla KOBİ’lere ve büyük ölçekli işletmelere 50 milyon liraya kadar uygun koşullu kredi imkanı sunduklarını söyleyen Kacır, “Uygulamamızla bugüne kadar 686 bin istihdamın korunmasına katkı verdik ve işletmelerimizin 15,4 milyar liralık finansmana erişimini sağladık. Cumhurbaşkanı’mızın geçtiğimiz ay müjdesini paylaştığı finansman paketiyle sanayicimizin üretimini sürdürmesi, istihdamını koruması ve rekabet kabiliyetini geliştirmesi için daha geniş bir imkan alanı oluşturuyoruz.” diye konuştu.

“250 milyar liralık finansman paketine işletmelerimiz 1 Eylül tarihinden itibaren başvurabilecek”

Güncellenen destekle firmalara hem sabit hem de değişken maliyetli kredi kullanma fırsatı sunduklarını belirten Bakan Kacır, büyük işletmeler için kredi tutarını 50 milyondan 150 milyon liraya yükselttiklerini dile getirdi.

Kacır, firmalar için belirlenecek kredi limitlerinin iş gücü maliyetleriyle orantılı olacağını ifade ederek, KOBİ’lerin ve büyük ölçekli firmaların 6 aya kadar ödemesiz ve 36 aya kadar vadeli finansman imkanından sabit maliyetli kredilerde yüzde 37 sabit, değişken maliyetli kredilerde ise TLREF+1 oranıyla yararlanabileceğini söyledi.

Ocak-haziran ortalama istihdam düzeylerini temmuz-aralık döneminde korumaları karşılığında işletmelerin kullandıkları kredilerde finansman maliyetinin 12 puanını Bakanlık olarak karşılayacaklarını bildiren Kacır, şunları kaydetti:

“Böylelikle sabit maliyetli kredilerde yıllık finansman oranı yüzde 25’e kadar düşmüş olacak. Finansman programı kapsamında KOBİ’lerimize kefalet desteği de sunacağız. 250 milyar liralık finansman paketine işletmelerimiz 1 Eylül tarihinden itibaren başvurabilecek. Protokol imzaladığımız bankaların yapacağı kredi değerlendirme süreçlerinin ardından tahsis edilen finansmana erişebilecek. Küresel dengelerin yeniden kurulduğu, jeopolitik gerilimlerin ekonomik ve teknolojik üstünlük yarışını hızlandırdığı bir dönemdeyiz. Korumacılık duvarlarının yükseldiği, tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği, jeopolitik gerilimlerin küresel ekonomiyi sınadığı böylesi bir dönemde Türkiye, istikrarıyla öne çıkıyor, üretimin ve yatırımın adresi konumunu gün geçtikçe pekiştiriyor.”

Kamu bankaları faizi indiriyor

Merkez Bankası’nın (MB) bir hafta vadeli repo ihalesine yeniden başlamasının ardından kamu bankaları kredi faizlerini indirme kararı aldı.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Rifat Hisarcıkloğlu, Vakıfbank, Ziraat Bankası ve Halkbank’ın genel müdürleri Diyarbakır’da yaptığı toplantıda MB’nin bu kararını da değerlendirdi.

Hisarcıkloğlu şöyle konuştu: 

“Bankacılık sektörümüzün vakit kaybetmeksizin ticari kredi faizlerinde bu üç puanlık indirimi de hızlıca yansıtmalarını talep ediyoruz. Merkez Bankası, hafta başında piyasayı yeniden yüzde 37 faizden fonlamaya başladı. Faiz 3 puan düşmüş oldu. İş dünyasının ‘Bu indirim yansısın’ talebine genel müdürler olumlu yanıt verdi.”

Vakıfbank Genel Müdürü Osman Aralan “Hemen pazartesinden itibaren kamu bankaları olarak biz de iki, üç puan hemen aşağıya indireceğiz tüm faiz oranlarını” dedi.