ABD'nin iki gün önce İran'a yaptığı saldırıda dikkat çeken bir açıklama, İran'ın savaş sırasında yeni bir teknoloji geliştirip geliştirmediği sorusunu beraberinde getirdi. İran'ın roketatarlarla denize rastgele fırlattığı ve sonra denizde serbestçe dolaşan mayınları mı var?
ABD ordusu, Pazartesi gecesi İran’a düzenlediği hava saldırılarında, küçük deniz mayınları fırlatma kapasitesine sahip olduğu belirtilen iki İran roketatarını hedef aldı. Bir roketin suya deniz mayını bırakması gibi alışılagelmişin dışındaki bu yöntem, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda yeni bir taktik ve teknoloji geliştirdiği şeklinde yorumlandı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Sözcüsü Yüzbaşı Tim Hawkins konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “İslam Devrim Muhafızları Ordusu güçlerinin Hürmüz Boğazı’na deniz mayını taşıyan roketler fırlatmaya hazırlandığı tespit edildi,” ifadelerini kullandı.
29 Temmuz’dan bu yana ABD’nin İran topraklarına yönelik doğruladığı ilk harekat olan bu saldırının ardından Tahran yönetimi; Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde ABD birliklerinin konuşlu olduğu üslere orta menzilli balistik füzelerle misilleme yaptı. İran’ın karşı saldırısında herhangi bir can kaybı veya hasar bildirilmedi.
Dünya petrolünün önemli bir bölümünün tankerlerle küresel pazara taşındığı Hürmüz Boğazı, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı ortak askeri harekattan bu yana sürekli tehdit altında bulunuyor. Savaş nedeniyle çok sayıda denizcilik şirketi rotasını değiştirirken, bölgenin en büyük petrol üreticisi Suudi Arabistan ise ihracatını Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirmeye başladı.
İran’ın, gemi gövdesine yapıştırılan küçük “limpet” (yengeç) mayınlarından, gemileri batırabilecek büyük ölçekli mayınlara kadar geniş bir denizci cephaneliğine sahip olduğu öteden beri biliniyor. Ancak karadan roketle fırlatılan mayın sistemleri hakkında kamuoyunda çok az bilgi bulunuyor.
Denizcilik yayın kuruluşu The Maritime Executive, Ocak 2025’te İran’ın askeri tatbikatlar sırasında “Fajr-5” roketinin suya serbestçe yüzen tek bir mayın bırakabilen bir varyasyonunu sergilediğini bildirmisti.
Askeri uzmanlar, Fajr-5 roketinin en fazla 333 milimetre çapında bir mayın taşıyabileceğini ve bu mekanizmanın görece düşük miktarda patlayıcı içereceğini belirtiyor. Bölgedeki çift cidarlı ticari tankerlerin bu tür hafif patlamalardan ciddi hasar almayabileceği, ancak Basra Körfezi’nde faaliyet gösteren küçük balıkçı tekneleri ile savaş gemilerinin gövdesinde su su almasına yol açacak delikler açabileceği ifade ediliyor.
“Sürüklenen mayın” olarak da adlandırılan bu mühimmat, suya düştükten sonra rüzgar ve akıntılarla açık denize veya kıyıya doğru sürüklenebiliyor.
Savaşın başladığı Şubat ayından bu yana CENTCOM, Hürmüz Boğazı’ndan kaç adet ve ne tür mayın temizlendiğine dair ayrıntılı veri paylaşmadı. Son olarak ABD Başkanı Trump, 25 Ağustos’ta yaptığı açıklamada uluslararası sulardaki tüm deniz mayınlarının temizlendiğini duyurmuştu.