Almanya, Leipzig Havalimanı’na yönelik dron saldırısının arkasında Rusya’nın bulunduğunu öne sürerek Bonn’daki Rusya Başkonsolosluğu’nu kapatma kararı aldı. Kararla birlikte Rus diplomatlara ülkeyi terk etmeleri için üç hafta süre verildi.
Almanya ile Rusya arasındaki diplomatik gerilim yeni bir boyuta taşındı. Berlin yönetimi, Leipzig Havalimanı’na yönelik planlanan drone saldırısına ilişkin yürütülen soruşturmanın ilk bulgularını gerekçe göstererek Rusya’nın Bonn’daki Başkonsolosluğu’nun kapatılacağını açıkladı.
Alman hükümeti, Rusya’yı insansız hava araçları kullanarak bir Ukrayna nakliye uçağını havaya uçurmaya çalışmakla suçladı.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz de olayın ardından yaptığı açıklamada “Bunun bedelini ödeyecekler” ifadelerini kullanmıştı.
Bonn’daki Başkonsolosluk Rusya’nın Almanya’daki son konsolosluk temsilciliği olma özelliğini taşıyordu.
Berlin yönetimi Mayıs 2023’te Almanya’da faaliyet gösteren beş Rus konsolosluğundan dördünü kapatmıştı. Söz konusu karar, Moskova’nın Rusya’daki Alman diplomatların sayısının azaltılmasını istemesine karşılık alınmıştı.
O tarihten bu yana iki ülke karşılıklı olarak birer büyükelçilik ve birer konsoloslukla temsil ediliyordu.
Bonn’daki konsolosluğun kapatılmasının ardından Rusya’nın da Almanya’nın St. Petersburg’daki konsolosluğunu kapatabileceği değerlendiriliyor.
Konsolosluğun kapatılmasının özellikle Almanya’da yaşayan Rus vatandaşlarını etkilemesi bekleniyor.
Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının başlamasından bu yana Rusya’yı ziyaret eden Almanların sayısı önemli ölçüde azalırken, vize başvurularında da düşüş yaşandı.
Buna karşılık Almanya’da yaşayan yüz binlerce Rus vatandaşının pasaport, nüfus ve diğer konsolosluk işlemleri için Bonn’daki temsilciliğe başvurduğu belirtiliyor.
Başkonsolosluk da kararın ardından tüm konsolosluk işlemlerine ilişkin randevuların iptal edildiğini duyurdu.
Bonn’daki Rusya Başkonsolosluğu’nun tarihi ve diplomatik açıdan da özel bir önemi bulunuyor.
Bad Godesberg bölgesindeki konsolosluk kompleksi, Bonn’un Batı Almanya’nın başkenti olduğu dönemde “diplomatlar mahallesi” olarak bilinen bölgede yer alıyor.
Sovyetler Birliği, söz konusu araziyi 1970’lerin başında satın aldı. Yapıların inşası ise 1980’lerin sonunda tamamlandı.
Alman federal hükümetinin 1990’ların sonunda Berlin’e taşınmasına kadar Rusya Büyükelçiliği de burada faaliyet gösterdi.
Rus diplomatların ülkeden ayrılmasının ardından binaların boş kalması bekleniyor. Ancak diplomatik mülklere ilişkin uluslararası hukuk kuralları nedeniyle yapıların bakımının sürdürülmesi gerekecek.
Bonn’daki Rus temsilciliği daha önce bir casusluk davasıyla da gündeme gelmişti.
Eski Alman Silahlı Kuvvetleri subayı Thomas H., 2025 yılında Rusya adına casusluk yaptığı gerekçesiyle üç buçuk yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.
Thomas H.’nin kendi isteğiyle Bonn’daki Rus konsolosluğuna başvurduğu ve bilgi paylaşmayı teklif ettiği belirtilmişti.
Berlin yönetimi, daha önce dört Rus konsolosluğunu kapatma kararında da diplomatik statüden yararlanan Rus istihbarat görevlilerinin faaliyetlerini sınırlandırma gerekçesine dikkat çekmişti.
Bonn’un Almanya açısından stratejik önemi de sürüyor.
Kent, Almanya’nın başkent olduğu dönemden bu yana Savunma Bakanlığı’nın önemli birimlerine ev sahipliği yapıyor. Bölgenin yakın çevresinde çok sayıda askeri tesis bulunurken Belçika ve Hollanda’daki NATO yapılanmaları da Bonn’a yakın konumda bulunuyor.
Almanya’nın kararında dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise zamanlama oldu.
Rus diplomatlara ülkeyi terk etmeleri için yalnızca üç hafta süre verilirken, önceki konsolosluk kapatma kararlarında bu sürenin altı ayı aştığı belirtiliyor.
Bonn’daki Başkonsolosluğun ayrıca Rusya Devlet Duması seçimlerinden hemen önce kapatılacak olması dikkat çekti.
Almanya’da yaşayan Rus vatandaşlarının konsoloslukta oy kullanacağı tarih 20 Eylül olarak belirlenmişti.
Rusya Dışişleri Bakanlığı verilerine göre, 2024’te düzenlenen devlet başkanlığı seçimlerinde Bonn’daki konsoloslukta 5 binden fazla Rus vatandaşı oy kullanmıştı.