Petrol dar boğazına doğru: Suudi Arabistan da fena sıkıştı

Dünyanın en kritik enerji koridorları tek tek kapanıyor. İran destekli Husi militanlarının Kızıldeniz’deki nüfuzunu artırması, Basra Körfezi ham petrolü için hayati önem taşıyan bir güzergahı daha tehdit eder hale geldi. Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi trafiğinin savaş öncesi seviyelerin çok altında kalmasıyla zaten sınırlı olan alternatifler, bu son hamleyle iyice tükendi.

Bölgenin en önemli üreticisi olan Suudi Arabistan’ın petrol ihracatı geçtiğimiz ay son 13 yılın en düşük seviyesine geriledi. Irak topraklarından düzenlenen bir drone saldırısının ardından Suudi yetkililerin kritik bir boru hattını kapatması, çatışmaların enerji arzını tamamen kesebileceği endişesini doğurdu ve küresel petrol fiyatları kısa süreliğine varil başına 110 dolara kadar yükseldi.

Boru Hatları Hedefte, Fiyatlar Rekor Kırıyor

Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, Doğu-Batı boru hattının güvenlik gerekçesiyle tedbiren kapatıldığını duyurdu. İran destekli milislerin saldırıları nedeniyle Brent petrolün varil fiyatı gün içinde yükselişe geçerek 105 dolar seviyelerine yerleşirken, ABD iç piyasa standardı olan WTI petrolü 104 doları gördü.

ABD Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı’nda Umman kıyılarına yakın güvenli şeritler üzerinden petrol akışını sağlamaya çalışsa da bu durum son derece riskli bir operasyona dönüşmüş durumda. Temmuz ve Ağustos aylarında bölgede en az 23 gemi vuruldu. Şubat ayı sonunda başlayan savaştan bu yana Orta Doğu sularında en az 22 denizci hayatını kaybetti.

Babelmendep Boğazındaki kritik Perim adası Husiler tarafından ele geçirildi.

Washington Yönetimi Seçenekler Açısından Sıkıştı

Savaşın yedinci ayına girmesiyle birlikte Orta Doğu, son onlarca yılın en ağır enerji krizlerinden biriyle karşı karşıya. Biden yönetiminin ardından göreve gelen Trump yönetimi, petrol ve benzin fiyatlarını dizginlemek için tüm enstrümanları kullandıklarını ifade etse da uzmanlar Beyaz Saray’ın artık hamle alanının kalmadığını belirtiyor.

Ekonomik faturanın ağırlığı giderek artıyor:

Benzin Fiyatları: ABD’de ortalama benzin fiyatı galon başına 4 doları aşarak geçen yıla kıyasla ciddi artış gösterdi.

Dizel Akaryakıt: Taşımacılık ve sanayinin ana yakıtı olan dizelin galon fiyatı ABD’de 6 doların üzerine çıktı.

Sert Yaptırımlar: Tahran rejimini devirmek amacıyla uygulanan yeni ekonomik yaptırımlar şu ana kadar savaşı bitirmeye yetmedi.

Stratejik Liman Hosi’lerin Kontrolüne Geçti

Yemen’deki Husi güçleri, Kızıldeniz’in kritik liman kenti Muha’yı ele geçirerek Suudi Arabistan destekli hükümet güçlerini bölgeden çıkardı. Bu gelişme, Husilerin sadece Suudi Arabistan karşısında değil, küresel ticaret sistemi üzerinde de büyük bir koz elde etmesini sağladı.

Hürmüz Boğazı’na alternatif olarak kullanılan Suudi Doğu-Batı boru hattının da devre dışı kalmasıyla, Kızıldeniz’in güneyindeki Babülmendep Boğazı da kapatılma riskiyle yüzleşti. Son bir hafta içinde Babülmendep üzerinden Kızıldeniz’i terk edebilen Suudi petrol tankeri sayısı sadece iki ile sınırlı kaldı.

Deniz Trafiği Durma Noktasına Geldi

Savaş öncesinde Hürmüz Boğazı’ndan günde yaklaşık 130 gemi geçerken, Eylül ayında bu sayı günlük ortalama 19 gemiye kadar düştü. Son veriler, tek bir günde geçen gemi sayısının 9’a kadar gerilediğini gösteriyor.

ABD güçlerinin son bir haftada en az 8 İran tankerini kullanılamaz hale getirmesi ve İran’ın misilleme saldırıları, riski en yüksek seviyeye çıkardı. Armatörler, artan tehlike nedeniyle gemilerini bu sulara göndermekten kaçınmaya başladı.